VIII SA/Wa 57/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu Z. R. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2017 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, Z. R. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] listopada 2016 r. Wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Oboje są osobami bezrobotnymi, bez majątku i dochodów. Z uwagi na posiadanie gospodarstwa rolnego ([...] ha) nie pobierają zasiłku dla bezrobotnych. W zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych małżonków pomaga im najbliższa rodzina. Dodał, że zainicjowane niniejszą skargą postępowanie jest wynikiem uchylenia przez Sąd uprzednio wydanych w sprawie decyzji organów podatkowych. Sąd zasądził wówczas na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania ([...] zł). Środki zostały jednak zajęte przez organ podatkowy na poczet posiadanych przez skarżącego zaległości. Skarżący po raz kolejny jest zatem zobowiązany do uiszczenia wpisu w tej samej wysokości od skargi w tym samym przedmiocie. Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "uppsa"), skarżący podał, że w 2015 r. nie uzyskał żadnego przychodu i nie składał zeznania podatkowego. Jego żona do września 2015 r. prowadziła działalność gospodarczą, w trakcie której dokonała zbycia majątku ruchomego o wartości powyżej [...] zł, tj. dwóch pił pomostowych do cięcia kamienia, ładowarki Ł-34 F., agregatu prądotwórczego oraz kompresora benzynowego. Wyjaśnił, że zamieszkuje w domu należącym do jego rodziców. Do pisma załączył zeznanie podatkowe żony za 2015 r. z ujawnionym przychodem w wysokości [...] zł, przy kosztach uzyskania przychodów – [...] zł oraz wyciągi z rachunku bankowego małżonków. Postanowieniem z 19 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Uznał bowiem, że skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że niezbędne jest zwolnienie go od kosztów sądowych w całości lub w części. Skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. Postawił zarzut naruszenia art. 246 § 1 pkt 2 uppsa poprzez jego niezastosowanie. Podtrzymał dotychczasową argumentację. Oświadczył, że nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Wystąpił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub przyznanie prawa pomocy, tj. zwolnienie od ponoszenia wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 uppsa, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 uppsa obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 uppsa). Zgodnie z art. 255 uppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, że pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego od skargi. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, iż zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 uppsa, uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że skarżący w 2016 r. dysponował środkami finansowymi o wartości znacznie wyższej od wartości wpisu sądowego w sprawie z jego skargi ([...] zł), a za 2017 r. nie przedstawił wyciągów bankowych pomimo stosownego wezwania, na co słusznie zwrócił uwagę starszy referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu. Tym samym skarżący nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa jest na tyle zła, że powoduje konieczność zwolnienia go od kosztów sądowych (w całości lub w części dotyczącej wpisu od skargi). Dodać należy, że zainicjowane niniejszą skargą postępowanie sądowe jest postępowaniem "nowym" i nie stanowi kontynuacji uprzednio zakończonego postępowania w sprawie niniejszej, w związku z wyrokiem Sądu, na który powołuje się skarżący. A zatem nieuprawniony jest wniosek skarżącego jakoby w tej samej sprawie ponownie nałożono na niego obowiązek uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż skarżący nie przedstawił w sposób wiarygodny swojej sytuacji majątkowej w 2017 r., a w roku 2016 posiadał środki niezbędne do partycypowania w kosztach postępowania sądowego z jego skargi. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 255 oraz art. 260 § 1 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyli utrzymał w mocy odpowiadające prawu postanowienie starszego referendarza sądowego.