VIII SA/Wa 52/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu P. M. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 marca 2018 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę postanowił: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 9 marca 2018 r. odmawiające przyznania prawa pomocy.

W skardze z dnia 4 grudnia 2017 r. na decyzję Wojewody [...]skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako: "Sąd") P. M. (dalej: skarżący) zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. zobowiązano skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Skarżący wypełniony wniosek na urzędowym formularzu nadesłał 6 lutego 2018 r. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Następnie pismem z 13 lutego 2018 r. zobowiązano skarżącego do złożenia dokumentów dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej. Skarżący, mimo wezwania Sądu, wystosowanego w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "uppsa") do złożenia w terminie siedmiu dni dokumentów źródłowych oraz udzielenia informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej, nie wykonał wezwania. Postanowieniem z dnia 9 marca 2018 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, gdyż skarżący nie wykazał warunku dopuszczalności prawa pomocy. Skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 uppsa, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie zawodowych pełnomocników) jest wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przepis ten przenosi wprost na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, a informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) podkreśla się, że ciężar wykazania istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Stosownie do art. 259 § 1 uppsa od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 1 oraz § 3 uppsa). Zgodnie z treścią art. 255 uppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Skarżący, mimo wezwania (pismo z 13 lutego 2018 r.) do złożenia w terminie siedmiu dni dokumentów źródłowych oraz udzielenia informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej, do chwili obecnej nie wykonał wezwania. W ocenie Sądu skoro przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony, zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżący nie wykazał swej sytuacji rodzinnej i materialnej, wobec czego niemożliwym uczynił weryfikację swoich twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku środków finansowych, z których mógłby pokryć należności sądowe. W konsekwencji skarżący nie udowodnił, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa. Sąd rozpoznając sprzeciw, zgodził się z starszym referendarzem sądowym, że Skarżący uniemożliwił dokonanie oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczność powyższa wynika z faktu, że Skarżący pomimo wezwania nie przedstawił stosownych dokumentów. Skoro Skarżący uchylił się od obowiązku udzielenia żądanych danych, to starszy referendarz sądowy pozbawiony został możliwości dokonania merytorycznej oceny wniosku. W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 marca 2018 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 § 1 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyli utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego.