VIII SA/Wa 504/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi A. K. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz piśmie poprzedzającym z dnia 31 lipca 2017 r. podał, że posiada gospodarstwo rolne w tym [...] ha gruntów i [...] ha lasu oraz stare zabudowania. Wyjaśnił, że jego "tragiczna sytuacja osobista i materialna" spowodowana została przez nieuczciwość jakiej dopuściła się względem niego "wieloletnia konkubina i problematyczna prawnie wspólniczka". Oświadczył, że jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do jakichkolwiek świadczeń "mimo solidnego, międzynarodowego wyksztalcenia także w zakresie administracji publicznej". Pismem z dnia 10 sierpnia 2017 r. zobowiązano skarżącego m.in. do złożenia zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, wyjaśnienia kto ponosi koszty jego utrzymania oraz jakie przeszkody uniemożliwiają mu podjęcie pracy. W odpowiedzi skarżący złożył zaświadczenie z 2010 r. o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna, zaświadczenia z 2012 r. o wymeldowaniu z pobytu stałego, kartę informacyjną z 2013 r. z pobytu na izbie przyjęć, wynik badania MR (rezonans magnetyczny) oraz skierowanie do poradni specjalistycznej z marca 2017 r. Ponadto oświadczył, że jest bezdomny, "żyje z jałmużny", a pomocy "pozapieniężnej" udzielają mu ostatni, nieliczni członkowie rodziny. Wyliczenie kosztów utrzymania jest niemożliwe, gdyż nikt nie próbował ich sporządzić. Wyjaśnił, że nigdy nie korzystał ze wsparcia opieki społecznej, nie podejmuje pracy, bowiem brak jest ofert pracy z racji "zbyt niszowego wyższego wykształcenia", nie czerpie zysków z posiadanego udziału w gospodarstwie rolnym z powodu "braku środków do jej zainicjowania". Nie posiada rachunku bankowego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał jedynie, że nie posiada żadnego dochodu, jest natomiast współwłaścicielem [...] – hektarowego gospodarstwa rolnego. Podkreślić należy, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Mając powyższe na uwadze, nie było podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego i to w jakimkolwiek zakresie. W złożonym wniosku o prawo pomocy podał on minimalne informacje niezbędne do jego rozpoznania, zaś w odpowiedzi na wezwanie o wskazanie dodatkowych informacji, złożył wyjaśnienia budzące uzasadnione wątpliwości co do ich wiarygodności. Przede wszystkim złożył zaświadczenie sprzed 10 lat o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna, co w żaden sposób nie potwierdza posiadania takiego statusu aktualnie. Również wyjaśnienie jakoby nie podejmował pracy z uwagi na "zbyt niszowe wykształcenie" jest w świetle zasad doświadczenia życiowego nie do zaakceptowania. Także okoliczność, że skarżący mimo jak twierdzi braku jakichkolwiek źródeł utrzymania, nie korzystał nigdy z pomocy społecznej, nie przemawia za uwzględnieniem jego wniosku. Wątpliwości budzi również bezdomność skarżącego, który jako adres do korespondencji podaje adres będący jego miejscem zameldowania od 1981 r., z którego dobrowolnie wymeldował się w 2012 r. (k. 18 akt sądowych). Dodatkowo nie może ujść uwadze, że skarżący jest współwłaścicielem określonego majątku ([...] – hektarowego gospodarstwa rolnego), którego racjonalnie wykorzystane może przynosić wymierne pożytki. Odmowa przyznania prawa pomocy niniejszym postanowieniem nie oznacza więc, że ustalono, iż wykazane przez wnioskodawcę stan rodzinny, majątkowy i możliwości płatnicze pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest w tym przypadku nienależytym, sprowadzającym się do przedstawienia niewiarygodnych i niepełnych informacji, wykonaniem nałożonego na stronę zobowiązania do uzupełnienia oświadczenia, które spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.