VIII SA/Wa 502/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) umarza postępowanie zażaleniowe; 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej Z. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pani Z. S. (dalej: "Skarżąca"), pismem z [...] grudnia 2019 r. wniosła sprzeciw od przedstawionego jej zawiadomienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US") o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze należności publicznoprawnych, należności pieniężnej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Zawiadomienie to zostało dokonane w oparciu o art. 18c. § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1021 ze zm.; dalej: "upea"). W sprzeciwie tym podnosiła, że nie otrzymała decyzji dotyczącej tego podatku, gdyż decyzja ta została wysłana na jej stary adres, pod którym już nie zamieszkiwała. Poinformowała też, że w tej sprawie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd" lub "WSA"). Naczelnik US, postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. (nr [...]) stwierdził niedopuszczalność tego sprzeciwu. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 18i. § 7 oraz art. 18t. upea. Podniósł, że przedmiotowa należność wynika z decyzji Naczelnika US z [...] kwietnia 2019 r., od której to decyzji Skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu, co zostało potwierdzone postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS") z [...] listopada 2019 r., na które z kolei Skarżąca wniosła skargę do WSA. Naczelnik US wskazał, że podnoszona w sprzeciwie argumentacja dotycząca nieprawidłowości doręczenia decyzji była przedmiotem analizy DIAS przy wydaniu postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W ocenie Naczelnika US, nie wystąpiła zatem określona w art. 18d. § 2 upea przesłanka do odstąpienia od wprowadzenia do rejestru danych o należnościach pieniężnych. Naczelnik US pouczył Skarżącą o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] stycznia 2020 r. powołując się na art. 18i. § 13 upea w związku z art. 141 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: "kpa"). Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika US z [...] stycznia 2020 r. W zażaleniu powoływała się ponownie na okoliczności związane z wadliwym – jej zdaniem – doręczeniem decyzji wymierzającej podatek oraz na przedłużające się starania o przekształcenie prawa spółdzielczego do lokalu we własność lokalu. DIAS, postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., w wyniku rozpatrzenia zażalenia utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z [...] stycznia 2020 r. Odniósł się do wszystkich twierdzeń Skarżącej i uznał, że Naczelnik US prawidłowo zastosował art. 18i. § 7 upea. Z. S. zaskarżyła to postanowienie skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniesioną pismem z [...] lipca 2020 r. Ponownie podniosła, że nie była świadoma konieczności zapłacenia podatku od zamiany mieszkania dokonanej z synem w 2013 r. Nie otrzymała też decyzji o wymiarze podatku, gdyż [...] sierpnia 2015 r. zameldowała się przy ul. C. [...] m. [...], a decyzja była wysłana na jej poprzedni adres. W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd uznał, że choć skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów, to wywołała skutek w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania zażaleniowego. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., 2325; dalej: "ppsa"), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej zakończenia (art. 135 ppsa). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi m.in. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 ppsa). Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że wydane ono zostało w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 18i. § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 17 § 1 k upea na rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego zapadającego w formie postanowienia służy zażalenie, jeżeli ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Ani przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani też przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o niedopuszczalności zgłoszenia sprzeciwu wydane na podstawie art. 18i. §7 upea, jakie wydał w tej sprawie Naczelnik US [...] stycznia 2020 r. Przepis art. 18i. § 13 upea przewiduje możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie uwzględnienia sprzeciwu. Ale chodzi tu o postanowienie merytoryczne rozstrzygające o argumentach podniesionych w sprzeciwie. Tymczasem, postanowienie Naczelnika US z [...] stycznia 2020 było postanowieniem formalnym o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu z uwagi na to, że okoliczność, na której oparto sprzeciw jest lub była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym. Trafna była podnoszona jako podstawa wydania postanowienia z [...] stycznia 2020 r. ocena, że podnoszona w sprzeciwie argumentacja dotycząca doręczenia decyzji o wymiarze podatku dochodowego za 2013 r. była przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem przez DIAS postanowienia z [...] listopada 2019 r. Sąd zauważa również, że skarga na to ostatnio wymienione postanowienie wniesiona przez Skarżącą została oddalona przez WSA wyrokiem z 4 marca 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 31/20. Ponieważ Sąd, rozpoznając skargę zgodnie z art. 134 § 1 ppsa związany jest granicami skargi, a te granice w niniejszej sprawie wyznacza sprzeciw oparty na zarzucie wadliwości doręczenia decyzji wymiarowej oraz rozstrzygniecie o niedopuszczalności sprzeciwu, nie mógł odnieść się do argumentów skargi dotyczących zasadności wymiaru podatku dochodowego, którego dotyczyło zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze należności publicznoprawnych. Skoro DIAS rozpatrzył przedmiotowe zażalenie mimo jego niedopuszczalności, to tym samym tego rodzaju postanowienie podlegało uchyleniu jako niezgodne z przepisami prawa, gdyż rozpoznano zażalenie strony, której tego rodzaju środek nie przysługiwał. Dlatego też Sąd, uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie. Z tych przyczyn Sąd, stwierdzając naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 145 § 3 i art. 200 ppsa orzekł, jak w wyroku. Na zwrócone Skarżącej koszty postępowania sądowego składa się uiszczony przez nią wpis w wysokości 100 zł. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 i art. 120 ppsa.