VIII SA/Wa 479/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku adwokata P. S. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziały Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. S. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100).

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r. referendarz sądowy przyznał w niniejszej sprawie M. N. prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którym wyznaczony został P.S.. Wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł organ. Wyrokiem z dnia 14 marca 2017 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że brał w niej udział pełnomocnik skarżącego - adw. P.S., który wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości, ani w części. Pismem z dnia 27 września 2017 r. pełnomocnik skarżącego ponowił powyższy wniosek. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu od 2 listopada 2016 r. reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz.1714). Zgodnie z treścią § 22 tego rozporządzenie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wobec powyższego do ustalenia kosztów wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy zastosowanie znajdzie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Skarga w sprawie niniejszej wniesiona została w dniu 3 kwietnia 2014 r., zaś skarga kasacyjna w dniu 12 maja 2015 r. wobec powyższego do ustalenia kosztów wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy w postępowaniu drugoinstancyjnym zgodnie z kolei § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zastosować należy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 – dalej jako "rozporządzenie z 2002 r."). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik został wyznaczony na etapie postępowania przed sądem I instancji. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia z 2002 r., stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, wartość przedmiotu sprawy wynosi [...] zł zatem, zgodnie z § 6 pkt 6 rozporządzenia z 2002 r., stawka za reprezentowanie skarżącego przed Sądem II instancji wynosi 1.800 zł. Zauważyć należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Co prawda w przepisie tym jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże w doktrynie podkreśla się, że kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy, a sąd może podjąć takie działanie jedynie wyjątkowo w szczególnie uzasadnionych przypadkach (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Romana Hausera, prof. zw. dr hab. Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2015, str. 994). Dokonując natomiast oceny pracy pełnomocnika należy mieć na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy udział pełnomocnika skarżącego w postępowaniu przed sądem II instancji ograniczał się do udziału w rozprawie (skargę kasacyjną wniósł organ). Odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona osobiście przez skarżącego. Dlatego też – w ocenie referendarza – przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia według stawek ustalonych w stosunku do wartości przedmiotu sporu (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.) tj. kwoty 2.214 zł (z należnym podatkiem od towarów i usług) bez stosownego miarkowania pozostaje w sprzeczności z treścią § 2 ust. 1 obligującym do badania niezbędnego nakładu pracy adwokata, jak i charakteru sprawy oraz wkładu adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, uwzględniając w szczególności nakład pracy pełnomocnika w postępowaniu drugoinstancyjnym stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki do obniżenia wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu w postępowaniu przed Sądem I instancji do kwoty 240 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika postępowaniu przed sądem II instancji, a zwłaszcza fakt, że podjęte czynności ograniczyły się do udziału w rozprawie. Oceniając zasadności złożonego wniosku i biorąc pod uwagę zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne uznano, że pełnomocnikowi należy przyznać za udzieloną pomoc prawną w niniejszej sprawie wynagrodzenie w kwocie 240 zł, powiększone o stawkę podatku od towarów i usług wynoszącą 55,40 zł, co łącznie stanowi kwotę 295,20 zł. W tym stanie rzeczy w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.