VIII SA/Wa 479/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora [,,,] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt postanawia 1. przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 1000 zł (tysiąc złotych) i ustanowienie adwokata 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy

We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym M. N. wyjaśnił, że wspólnie z żoną utrzymuje się z dochodu w wysokości ok. [...] zł. Oświadczył, że w marcu 2014 r. organ rentowy orzekł całkowitą niezdolność do pracy jego żony i przyznał świadczenie w wysokości [...] zł. Z kwoty tej spłacane są kredyty ok. [...]zł. Wyjaśnił, że spłaca ponadto kredyty studenckie trójki dzieci, a wydatki na leki w związku z chorobą nowotworową żony stanowią ok. [...] zł miesięcznie. Jako posiadany majątek wymienił dom – [...] m² obciążony hipoteką oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha ([...] ha stanowiące własność, [...] ha w dzierżawie). W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżący złożył zaświadczenie o wysokości rocznego dochodu z gospodarstwa rolnego ok. [...] zł oraz wyciągi z rachunku bankowego. Oświadczył ponadto, że za 2014 r. nie otrzymał jeszcze dopłat do posiadanych gruntów. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że łączny dochód dwuosobowej rodziny wynosi ok. [...] zł miesięcznie z czego pokrywane są wydatki na bieżące utrzymanie, leki i spłatę kredytów. Nie jest to wprawdzie dochód wysoki niemniej jednak stały, w przeliczeniu na członka rodziny, wynoszący ok. [...] zł, co jest istotną okolicznością w ocenie możliwości płatniczych skarżącego. Mając na uwadze ten fakt oraz to, że wpis od skargi ustalony został na kwotę 2.000 zł uznano za uzasadnione zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 zł przyjmując, że będzie on w stanie zgromadzić środki niezbędne do dochodzenia swoich praw przed sądem. Nie bez wpływu na ocenę sytuacji materialnej skarżącego ma fakt, że posiada on stosunkowo duże, przynoszące dochody, gospodarstwo rolne. Nie jest więc osobą ubogą, znajdująca się w sytuacji uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Natomiast posiadanie zobowiązań cywilnoprawnych (kredytów hipotecznych czy konsumpcyjnych) nie zwalnia, co do zasady z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając jednocześnie na uwadze to, że będzie skarżący zobowiązany do partycypowania częściowo w kosztach postępowania uznano za zasadne przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, gdyż ten wydatek mógłby spowodować powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.