VIII SA/Wa 464/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.

Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2022 r. Starosta L. (dalej: organ I instancji, Starosta), działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: kpa) i art. 99 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r, poz. 1212, dalej: u.k.p.), skierował S. Z. (dalej: strona, skarżący) na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ustalając przy tym, iż strona posiadała uprawnienia w zakresie kat. A, B, T. Rozstrzygnięcie zapadło po wpłynięciu do organu I instancji wniosku Prokuratury Rejonowej w L. o skierowanie strony na kontrolne badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Do wniosku załączono opinię p. – p. z [...] sierpnia 2021 r., zgodnie z jej wnioskami u skarżącego rozpoznano objawy choroby [...] pod postacią organicznych zaburzeń [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał jednocześnie, że decyzję o skierowaniu na badania lekarskie wydaje się jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, powołując się przy tym na opinię załączoną do wniosku Prokuratora. Starosta przytoczył także treść art. 99 ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ust. 2 pkt 2a ustawy o kierujących pojazdami (u.k.p.). W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i przedstawił swoje uwagi, argumenty i zastrzeżenia dotyczące stanowiska Prokuratury oraz urzędników KRUS-u. Przedstawił także swoją sytuację rodzinna i materialną. Decyzją z [...] marca 2022 r. znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: organ odwoławczy, SKO, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W jej uzasadnieniu Kolegium przytoczyło dotychczasowy przebieg postępowania przed organem I instancji i wydaną decyzję przez Starostę. Wyjaśnił, że decyzja została wydana w oparciu o wniosek Prokuratury Rejonowej w L. z dnia [...] grudnia 2021 r., sygn. akt [...] opinię p.-p. z dnia [...] sierpnia 2021 r. oraz oświadczenie złożone przez S. Z. w dniu [...] stycznia 2022 r., w którym poinformował, że jego stan zdrowia uniemożliwia mu kierowanie pojazdami. Rozpoznając odwołanie Kolegium ustaliło, że w aktach sprawy przekazanych Kolegium przez organ I instancji znajduje się wniosek Prokuratury Rejonowej w L. z [...] grudnia 2021 r. znak: [...]o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie S. Z. w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wskazano, że Prokuratura Rejonowa w L. prowadziła postępowanie przeciwko skarżącemu, a po wniesieniu aktu oskarżenia, w dniu [...] sierpnia 2021 r. uzyskano opinię sądowo-p.. Zatem w niniejszej sprawie źródłem zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego była przekazana przez Prokuratura Prokuratury Rejonowej w L. opinia sądowo-p. z dnia [...] sierpnia 2021 r. w sprawie S. Z. - sygn. akt [...]. Opinię wydali biegli lekarze p. z Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w L. na podstawie akt sprawy sygn. [...], dokumentacji lekarskiej, badania stanu [...] przeprowadzonego w gabinecie lekarskim oddziału p. SPZZOZ w L. w dniu [...] sierpnia 2021 r. We wnioskach opinii wskazano, że aktualnie oraz w okresie krytycznym (moment popełnienia czynu, co do którego prowadzone było postępowanie prokuratorskie) u skarżącego rozpoznano objawy choroby p. pod postacią organicznych zaburzeń [...]. Z podanych dalej ustaleń wynikało, że skarżący posiada aktualne i bezterminowo wydane uprawnienia w zakresie prawa jazdy w kat. B, A i T, co ustalono na podstawie wydruku z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 9 grudnia 2021 r. Organ odwoławczy stwierdził, że w myśl art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W tym przypadku badanie lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania - art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. W ocenie Kolegium, skierowanie na badanie lekarskie może nastąpić tylko wówczas, gdy prawdopodobnym jest, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Istniejące w danym przypadku okoliczności muszą zatem z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego występują przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym do tego lekarzom, którzy stosownie do dyspozycji art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy przeprowadzą badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Końcowo podkreślono że źródłem informacji o budzącym zastrzeżenia organu I instancji stanie zdrowia skarżącego (oraz wnioskującej Prokuratury) jest opinia sądowo-p. dla Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 2021 r. wydana w związku z postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. w sprawie S. Z. - sygn. akt [...]. Zawarte w niej wnioski bez wątpienia posiadają przymiot wiarygodności i wobec przytoczonych powyżej przepisów ustawy o kierujących pojazdami - pozwalają uznać zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia Skarżącego za uzasadnione Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy ocenił, że Starosta nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz kpa w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący wnosząc "o uchylenie decyzji od badań lekarskich kierowcy A, B, T". W skardze mającej charakter opisowy wyjaśnił, że nie miał samochodu, nie ma i nie będzie miał. Ma ciągnik i pożyczony skuter. Zaznaczył ponadto w skardze, że organy KRUS doprowadziły go do I grupy i nie odpowiadają karnie. Skuter jest mu potrzebny, podał także cenę skutera. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji, Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną wydania decyzji stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Powołane regulacje nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia należy uznać za wystarczające do skierowania danego kierowcy na badania lekarskie. Mowa jest tylko, aby były one uzasadnione i poważne. Natomiast sformułowanie, że mają one być uzasadnione oznacza przede wszystkim, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach (por. wyrok NSA z 28 lutego 2019 r. I OSK 1052/17, LEX nr 2639746). Wyjaśnić należy, że po otrzymaniu zawiadomienia o istniejących zastrzeżeniach dotyczących stanu zdrowia kierowcy Starosta jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., I OSK 564/13, publ. CBOSA). W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy trafnie uznały, że opinia sądowo – p. dotycząca stanu zdrowia skarżącego stanowiła wystarczającą i zarazem wiarygodną podstawę do skierowania skarżącego na badania lekarskie. Stanowił ją wniosek Prokuratora zawierający informację, że w toku postępowania przygotowawczego została wydania opinia przez biegłych lekarzy, wskazująca na możliwość wystąpienia u niego zaburzeń mogących spowodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że opinia ta została sporządzona na potrzeby innego postępowania, które nie ma związku z funkcjonowaniem skarżącego jako kierowcy w ruchu drogowym. Jeśli bowiem wynikały z niej uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to nie można skutecznie zarzucać, że wzięto pod uwagę zawarte w takiej opinii wnioski (por. wyrok NSA z 28 lutego 2019 r. I OSK 1052/17, LEX nr 2639746). Zwrócić należy uwagę także i na to, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd (wypracowany również na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, która zastąpiona została obecnie obowiązującą u.k.p., zachowujący aktualność), że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie się stykał na drodze. Bez znaczenia natomiast jest to, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym (por. wyrok NSA z 15 maja 2014 r., I OSK 2704/12 i wyroki w nim wskazane, publ. CBOSA). W kontekście zarzutów skargi podkreślić należy, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest kategoryczne i ostateczne ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie. Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku II GSK 891/21, że cyt.: "nie jest konieczne uzyskanie przez organ pewności co do istnienia takich przeciwwskazań, bowiem kwestia zdolności do prowadzenia pojazdu będzie dopiero weryfikowana w toku specjalistycznego badania, na które kierowca ma być skierowany (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 514/19). Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. "Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Nie jest konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarczy wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia. Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu (zob. wyrok NSA z dnia 30 maja 2016 r. , I OSK 2019/14, wyrok NSA z dnia 26 lipca 2018 r. , I OSK 625/18.....). Z powyższego wynika, ze decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami". Zdaniem Sądu przedstawione przez skarżącego wraz ze skargą Postanowienie Komendanta Powiatowej Policji w L. o odmowie wszczęcia śledztwa z dnia [...] października 2014 r., zaświadczenia z KRUS o wypłaceniu zasiłków chorobowych, odpowiedź na odwołanie od decyzji Prezesa KRUS dotyczące zasiłku chorobowego z [...] września 2017 r., nie stanowi dowodu podważającego zasadność kwestionowanej decyzji. Stosownie bowiem do obowiązujących w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017 r. poz. 250 t.j.) ocena stanu zdrowia skarżącego należy bowiem do uprawnionego lekarza. Mając na uwadze powyższe Sąd ocenił, że zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. Należy podkreślić, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie doszło tym samym do naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja spełnia też wymogi, o których mowa w art. 11 i 107 § 3 kpa, gdyż w jej uzasadnieniu organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, zaś w uzasadnieniu prawnym wyjaśnił jej podstawy prawne z przytoczeniem mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa, w sposób właściwy wyjaśniając przesłanki, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy. Skoro z uzyskanych informacji wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to nie można skutecznie zarzucać także, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Zarzuty skargi są chybione. Nie ma znaczenia, że skarżący wbrew swej woli został skierowany na badania lekarskie. Również w tym postępowaniu nie podlega ocenie, iż strona nie popełniła żadnego przestępstwa w ruchu drogowym. Istotne jest, że została wydania opinia przez biegłych lekarzy, wskazująca na możliwość wystąpienia u niego objawów choroby p. pod postacią organicznych zaburzeń [...] mogących spowodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Nie ma znaczenia fakt wydania opinii p. – p. dla potrzeb innego postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).