VIII SA/Wa 451/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. G. i M. G. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. G. i M. G. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju znak [...] z dnia [...] lutego 2014 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewoda [...] (Wojewoda, organ I instancji), działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwana dalej k.p.a.) oraz art. 12 ust. 4a, 4f i ust. 5, art. 18 i art. 22 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687), art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a, 2 i 3, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) orzekł o : 1) ustaleniu odszkodowania na rzecz A. G. i M. G. w kwocie [...] zł za nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] ha położoną w obrębie S., powiat S.; 2) zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania zgodnie z pkt 1) decyzji; 3) ustalił, że zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Przesyłka zawierającą ww. rozstrzygnięcie została przesłana na adres stron i została podjęta przez adresata w dniu [...] czerwca 2013 r. Obie przesyłki odebrała osobiście A. G. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca A. G. złożyła odwołanie na powołane wyżej rozstrzygnięcie. W treści złożonego środka zaskarżenia podniosła argumenty odnoszące się - w jej ocenie - do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało wadliwym operatem szacunkowym w zakresie ustalenia wartości działki. Postanowieniem znak [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy, po przypomnieniu przebiegu postępowania w sprawie wskazał, iż warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie przez stronę ustawowego terminu do jego wniesienia. Wyjaśnił w tym zakresie, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji stronie. Decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r., wysłano na adres strony, tj. [...] S. ul. S. [...] i przesyłki te zostały doręczone osobiście adresatowi A. G., która odebrała przesyłkę skierowaną do niej oraz do męża M. G. Obie przesyłki zostały odebrane w dniu [...] czerwca 2013 r. Organ odwoławczy uznał, iż ostatnim dniem do wniesienia odwołania był dzień [...] lipca 2013 r. Tym samym odwołanie złożone na Poczcie Polskiej w S. w dniu [...] lipca 2013 r. wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Organ odwoławczy zaznaczył, że do odwołania nie dołączono wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Tym samym w ocenie organu odwołanie A. G. i M. G. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia. Skargę do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie złożyli A. G. i M. G. (skarżący). W opisowej skardze wskazali, iż przesyłkę otrzymali w dniu [...] czerwca 2013 r. W dalszej części uzasadnienia skargi podnieśli zarzuty merytoryczne odnoszące się do decyzji Wojewody [...]. Zarzucili braki oszacowania świerków, które rosną na działkach i nie została ustalona ich wartość, ponadto organ wydający decyzje pominął dwie działki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Kluczowym dla rozpoznania niniejszej sprawy jest ustalenie, czy podjęte przez organ odwoławczy postanowienie w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe. Podstawę prawną objętego skargą rozstrzygnięcia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podstawą faktyczną do wydania na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okoliczność, że strona postępowania wniosła odwołanie po upływie określonego w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia obliczanego od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ, aby stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, obowiązany jest z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 w związku z art. 126 k.p.a. ustalić datę doręczenia stronie aktu administracyjnego, od którego wnoszony jest ten środek zaskarżenia oraz datę jego wniesienia. O uchybieniu terminu do złożenia odwołania można mówić tylko wówczas, gdy termin ten rozpoczął swój bieg. W przypadku, gdy decyzja organu administracji publicznej jest doręczana stronom, termin do wniesienia odwołania biegnie od daty prawidłowego doręczenia decyzji. Ustawodawca, łącząc określone skutki prawne ze skutecznym doręczeniem pisma stronie (m.in. rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.), przewidział jednocześnie określone zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej. Zasady te regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy - art. 42 § 1 k.p.a. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - art. 42 § 2 k.p.a. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie - art. 42 § 2 k.p.a. Istotną zatem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy była data skutecznego doręczenia decyzji stronie, albowiem od tego momentu rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że niewątpliwie decyzję doręczono skarżącym prawidłowo, na adres przez nich wskazany. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczenia (skarżonej decyzji) widnieje data [...] czerwca 2013 roku i podpis odbierającej obie przesyłki – A. G. Wobec prawidłowego doręczenia przedmiotowej decyzji zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a, należy stwierdzić, że termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu [...] lipca 2013 roku. Tymczasem skarżący wnieśli odwołanie w dniu [...] lipca 2013 roku (vide pieczątka urzędu pocztowego, w którym odwołanie nadano). W przedmiotowej sprawie wyżej opisane czynności zostały prawidłowo wykonane przez dokonujący doręczenia decyzji Urząd Pocztowy. Jedyną drogą wiodącą do uniknięcia konsekwencji wynikających z wniesieniem środka odwoławczego po terminie jest skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu. Jednakże przywrócić uchybiony termin organ może wyłącznie na prośbę zainteresowanego (art. 58 § 1 k.p.a.), a nadto trzeba spełnić warunki przewidziane prawem (art. 58 i art. 59 k.p.a.). Skarżący, jak wynika z załączonych akt administracyjnych w ogóle nie wnieśli wniosku o przywrócenie terminu, a zatem organ odwoławczy nie był władny uwzględnić tej kwestii z urzędu. Reasumując, skoro odwołanie skarżących wniesione zostało po terminie i nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu, to trafnie organ orzekł o uchybieniu terminu do jego wniesienia. Każde bowiem, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie. Jest to okoliczność obiektywna. Zatem organ odwoławczy zobowiązany był do wydania postanowienia tej treści. Na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie mogły mieć wpływu zarzuty skarżących dotyczące wadliwych ustaleń i działań organu I instancji w zakresie braku oszacowania świerków, czy pominięcia działek. Analizując przedmiotową sprawę, Sąd nie stwierdził innych uchybień przepisów postępowania, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, czy też stwierdzeniem jego nieważności. Zarzuty skargi okazały się chybione. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.