VIII SA/Wa 436/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. znak: [...], stwierdziło że odwołanie R. S. (dalej: skarżący) od decyzji Wójta Gminy P. Nr [...] z [...].02.2020 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny: Decyzją Wójta Gminy P. Nr [...] z [...].02.2020r. znak: [...], ustalono sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez skarżącego polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną w obrębie B., gmina P., dz. nr [...]. Odbiór powyższej decyzji skarżący pokwitował własnoręcznym podpisem [...].02.2020r. — zgodnie z dowodem doręczenia znajdującym się przy decyzji w aktach organu pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że w tym dniu nastąpiło skuteczne doręczenie mu tej decyzji. Następnie wskazało, że termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o czym pouczono skarżącego w decyzji z [...].02.2020r. Zatem termin do wniesienia odwołania przez niego upływał w dniu [...].03.2020r. (poniedziałek). Odwołanie od tej decyzji (pismo z dnia [...].03.2020r.) skarżący: 1. przesłał w dniu [...].03.2020r. drogą mailową na skrzynkę pocztową pracownika organu pierwszej instancji; 2. nadał w dniu [...].03.2020r. w zagranicznej placówce pocztowej znajdującej się w W. w A. W ocenie SKO, przedmiotowe odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu — nawet przy założeniu, że skutek prawny wniesienia odwołania nastąpił w dniu [...].03.2020r., tj. w dniu przesłania odwołania drogą mailową, zgodnie z poglądem zawartym w wyroku NSA z 06.06.2017r., I OSK 203/17 (LEX nr 2338643). Kolegium wskazało, że w myśl art. 134 kpa w przypadku złożenia odwołania po terminie, organ odwoławczy jest obowiązany stwierdzić uchybienie terminu, a odwołanie w takiej sytuacji nie podlega rozpoznaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: — art. 134 k.p.a. poprzez uznanie, że odwołanie datowane na dzień [...] marca 2020r.zostało złożone po terminie, gdy tymczasem z przedłożonego wydruku z strony internetowej Poczty Polskiej niezbicie wynika, że decyzja Wójta Gminy P. z [...] lutego 2020r. została nadana na adres zamieszkania Skarżącego, mieszczący się w A., dopiero [...] marca 2020r., natomiast drogą elektroniczną została nadana na adres poczty mailowej R. S. w dniu [...] lutego 2020r. i tego samego dnia Skarżący przesłał odpowiedź stanowiącą w rzeczywistości odwołanie od decyzji, a więc R. S. w przepisanym terminie zaskarżył decyzję Wójta Gminy P. z [...] lutego 2020r.,a także błąd w ustaleniach faktycznych, który polegał na: — uznaniu, że decyzja Wójta Gminy P. nr [...] z [...] lutego 2020r. została dostarczona skarżącemu w dniu [...] lutego 2020r., chociaż nie zgadza się powyższe z wydrukiem z strony internetowej Poczty Polskiej, gdzie przesyłka zapisana pod numerem [...] wysłana została za granicę Polski, do miejsca zamieszkania Skarżącego, dopiero w dniu [...] marca 2020r., a nadana została w Urzędzie Pocztowym w P. dnia [...] marca 2020r. Stawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości postanowienia z [...] kwietnia 2020r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., celem merytorycznego rozpoznania odwołania datowanego na dzień [...] marca 2020r. od decyzji Wójta Gminy P. z [...] lutego 2020r. i wydania w tym przedmiocie decyzji, zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że zmieścił się w przepisanym terminie 14 dni i złożył skutecznie odwołanie, które winno być rozpoznane merytorycznie. Jak wynika z załączonego wydruku z strony internetowej Poczty Polskiej S.A., decyzję Wójta Gminy P. z [...] lutego 2020r. nadano za numerem [...] do Skarżącego, dopiero w [...] marca 2020r. w Urzędzie Pocztowym P. (adres: P. 31, [...] — [...] P.). Przesyłkę nadano listem poleconym priorytetowym o godz. 13:48, natomiast z głównej sortowni mieszczącej się w Warszawie została nadana bezpośrednio do Skarżącego [...] marca 2020r. o godz. 03:11. Skarżący nie mógł odebrać powyższej przesyłki [...] lutego 2020r., bowiem została ona dostarczona Skarżącemu dopiero [...] marca 2020r. Od tej daty należy liczyć 14 — dniowy termin na złożenie odwołania od powyższej decyzji, co też Skarżący wykonał, a list z odwołaniem z [...] marca 2020r., nadano [...] marca 2020r. w zagranicznej placówce pocztowej w W. w A. Ponadto, odwołanie z [...] marca 2020r. od decyzji Wójta zostało przesłane drogą mailową na skrzynkę pocztową pracownika organu I instancji [...] marca 2020r., a więc również w przepisanym terminie. Podniósł też, że jak wynika z załączonego wydruku z poczty elektronicznej Skarżącego, [...] lutego 2020r. o godz. 15:51 z adresu e — mail o nazwie [...]@[...].pl na adres poczty e— mail R. S. pod nazwą [...]@[...].pl wysłano wiadomość pod tytułem "Decyzja" treści: "Witam, w załączniku przesyłam decyzje. Decyzję wysłałam również dziś pocztą- priorytetem więc w niedługim czasie powinien mieć Pan ją już u siebie. Pozdrawiam, S. M.", do której została dołączona decyzja Wójta Gminy P. nr [...] z [...] lutego 2020r. Podkreślił, że M. S. jest pracownikiem Urzędu Gminy P. Tym samym, organ administracji publicznej dostarczył drogą elektroniczną decyzję dotyczącą bezpośrednio R. S., do czego w świetle treści przepisu art. 391 k.p.a. był uprawniony, gdyż Skarżący wyraził wolę dostarczania wiadomości właśnie tą drogą. Tego samego dnia, a więc [...] lutego 2020r. o godz. 19:51 z adresu e — mail Skarżącego, na adres M. S. o nazwie [...]@[...].pl, Skarżacy wysłał w formie odpowiedzi uwagi do przesłanej decyzji Wójta Gminy P. nr [...]: "Dzień dobry Nie zgadzam sie z niniejasza decyzja dokładnie z punktem 1) podpunktem (a), pozycja 7). !. "- planowane ogrodzenie od strony drogi należy sytuowac w odleglosci co najmniej 5m od osi jezdni" Nie jest to zgodne z wydana decyzja z roku 2013 oraz fundamenty ogrodzenia od 2013r juz sa zalane! Dlatego prosze niezwlocznie usunac dokonany blad i niezwłocznie przyslac poprawna decyzje! Co do Pani przeslania Decyzji tak jak juz wczesniej napisałem prosze ustosunkowac sie pisemnie dlaczego pomimo obowiazujacych terminow dopiero Urzad dostarcza "decyzje" po uplywie prawie 4miesiecy od chwili zlozenia". W ocenie Skarżącego powyższa treść wiadomości e — mail spełnia wszelkie wymogi formalne odwołania z art. 128 k.p.a. oraz art. 129 k.p.a. — jedynie Skarżący nie wskazał organu nadrzędnego, do którego odwołanie miało być skierowane, to w tej sytuacji Wójt winien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Zdaniem Skarżącego już w dniu wydania decyzji, tj. [...] lutego 2020r., skutecznie złożył odwołanie, a więc zmieścił się w terminie 14 dni. Oświadczył, że nie wie jaki dokument został nadany listem z [...] lutego 2020r. Dopiero [...] marca 2020r. do Skarżącego doszła przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji, co w pełni pokrywa się z wydrukiem z strony internetowej Poczty Polskiej. Do skargi załączył: wydruk z strony internetowej Poczty Polskiej, wydruk wiadomości e — mail z dnia [...] lutego 2020r. Odpowiadając na skargę SKO w R. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Kolegium wyjaśniło, że decyzję Wójta Gminy P. z [...].02.2020r. znak: [...] doręczono Skarżącemu w dniu [...].02.2020r. (data nadania [...].02.2020r., numer przesyłki [...]). Natomiast pod wskazanym przez Skarżącego w skardze numerem przesyłki [...] (data nadania [...].03.2020r., data doręczenia [...].03.2020r.) przesłano do niego pismo Wójta Gminy P. z [...].02.2020r. znak: [...], stanowiące odpowiedź na wiadomość mailową Skarżącego z [...].02.2020r. Odnosząc się do okoliczności przesłania Skarżącemu decyzji Wójta Gminy P. przez pracownika organu pierwszej instancji drogą mailową w dniu [...].02.2020r. SKO wyjaśniło, że przesłany za pośrednictwem maila skan decyzji, należy postrzegać w formie przekazania treści decyzji do wiadomości stronie, ale nie w aspekcie skutecznego doręczenia. Przekazanie skanu w powyższy sposób wywołuje skutek jedynie czysto informacyjny. Powyższe działanie organu należy rozpatrywać raczej w aspekcie nadgorliwości organu, który przecież dokonał prawidłowego doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego i wystarczyłoby gdyby na tym poprzestał. Zatem ten sposób przesłania nie może być uznany za skuteczne doręczenie decyzji, z którym ustawa wiąże skutki prawne, a takie w niniejszej sprawie wywołuje doręczenie tradycyjne za pośrednictwem operatora pocztowego (w dniu [...].02.2020r.) i dopiero do dnia tego doręczenia zaczynają bieg terminy do zaskarżenia aktu. W konsekwencji przekazany skan decyzji, mimo, że pozwolił stronie zapoznać się z treścią decyzji i zająć stanowisko co do dalszych kroków, to nie spowodował, iż rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania, ponieważ nie istnieje w sensie prawnym przedmiot zaskarżenia (por. co do zasady wyrok WSA w Warszawie z 22.12.2016r., VII SA/Wa 250/16, LEX nr 2346026). SKO wskazało, że przedmiotem niniejszego postępowania przed Kolegium zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia z [...].04.2020r. było odwołanie Skarżącego — pismo z [...].03.2020r., które wpłynęło do organu pierwszej instancji drogą mailową w dniu [...].03.2020r., a w formie papierowej w dniu [...].03.2020r. (nadane w zagranicznej placówce pocztowej w dniu [...].03.2020r.), i które zostało przekazane do Kolegium przez organ pierwszej instancji przy piśmie z dnia [...].03.2020r. Przyjmując nawet hipotetycznie, że korespondencja mailowa z dnia [...].02.2020r. pomiędzy Skarżącym i pracownikiem organu pierwszej instancji stanowiła odwołanie od decyzji, jak obecnie stara się sugerować Skarżący (jeżeli jak twierdzi złożył odwołanie w dniu [...].02.2020r. to dlaczego pismem z [...].03.2020r. składał kolejne odwołanie), to i tak to odwołanie należałoby uznać za niedopuszczalne - wniesienie odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywołać skutków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325, dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Analizowana pod kątem stawianych w skardze zarzutów Skarga nie jest zasadna. Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi, a dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych wskazać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zarówno z załączonych do skargi kserokopii jak i z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że numer przesyłki, który podaje Skarżący w skardze dotyczy pisma z [...].02.2020 r. Wójta Gminy E. W. przesłanego do Skarżącego w odpowiedzi na wiadomość mailową z [...].02.2020 r. I tak stwierdzić należy, że decyzję Wójta Gminy P. Nr [...] z [...].02.2020r. znak: [...] doręczono Skarżącemu w dniu [...].02.2020r. (data nadania [...].02.2020r., numer przesyłki [...]). Natomiast pod wskazanym przez Skarżącego w skardze numerem przesyłki [...] (data nadania [...].03.2020r., data doręczenia [...].03.2020r.) przesłano do niego w/w pismo Wójta Gminy P. z [...].02.2020r. znak: [...]. Odbiór decyzji organu I instancji z [...].02.2020 r. Skarżący pokwitował w dniu [...].02.2020 r. zatem w tym dniu nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym prawidłowo pouczono Skarżącego w decyzji organu I instancji z [...].02.2020r. Termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upływał zatem w dniu [...].03.2020r. (poniedziałek). Skoro odwołanie od tej decyzji (pismo z [...].03.2020r.) skarżący przesłał po tej dacie (drogą mailową - [...].03.2020r., za pośrednictwem poczty nadał - [...].03.2020r. w zagranicznej placówce pocztowej w W.) to zasadnie organ odwoławczy uznał, że Skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem ustawowego terminu — nawet przy założeniu, że skutek prawny wniesienia odwołania nastąpił [...].03.2020r., tj. w dniu przesłania odwołania drogą mailową, co zostało uznane za dopuszczalne (po spełnieniu pewnych warunków) w wyroku NSA z 06.06.2017r., I OSK 203/17, LEX nr 2338643. Zgodnie z dyspozycją art. 134 kpa w przypadku złożenia odwołania po terminie, organ odwoławczy jest obowiązany stwierdzić uchybienie terminu, a odwołanie w takiej sytuacji nie podlega rozpoznaniu. Taka sytuacja występuje w okolicznościach niniejszej sprawy. Odnosząc się do treści skargi, zauważyć należy, że podanie wniesione za pośrednictwem "zwykłej" poczty elektronicznej e-mail nie wywołuje skutku prawnego. Sposób wniesienia (i treść) podania określa art. 63 k.p.a. i stanowi w § 1, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zatem, cytowany przepis przewiduje możliwość wniesienia podania (w tym odwołania) m.in. za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie wskazanej wyżej ustawy. Tym samym dokument elektroniczny wniesiony w inny sposób niż za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej (ESP) organu administracji publicznej nie może być uważany za skutecznie złożone podanie (odwołanie); przesłanie podania do organu drogą elektroniczną na dowolny adres elektroniczny nie jest tożsame ze złożeniem dokumentu na ESP organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy o informatyzacji. Przepis art. 63 § 1 k.p.a. wyraźnie uzależnia możliwość złożenia podania środkami komunikacji elektronicznej od skorzystania przez wnioskodawcę z ESP organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Sąd dostrzega przy tym, że Skarżący, nadając drogą elektroniczną odwołanie skorzystał z adresu e-mail urzędnika organu I instancji ([...]@[...].pl), a ten nie jest elektroniczną skrzynką podawczą ("ESP"), albowiem w przypadku Urzędu Gminy P. jest to /[...]@[...].pl, co wynika z danych zawartych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy, a doręczenia nań można dokonać, korzystając z własnej skrzynki ePUAP. Sąd dostrzega nadto, że art. 63 § 1 k.p.a. w obecnym brzmieniu został wprowadzony ustawą z 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw i obowiązuje od 17 czerwca 2010 r. (Dz. U. 2010 r., Nr 40, poz. 230). W ramach tej nowelizacji do kodeksu wprowadzono również zasadę, iż termin uważa się za zachowany, gdy nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru (UPO), (v. art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru). Tylko wniesienie pisma za pośrednictwem ESP gwarantuje stronie otrzymanie takiego poświadczenia (art. 63 § 4 i 5 k.p.a.). Skarżący, wysyłając odwołanie zwykłą pocztą elektroniczną, nie mogł liczyć na otrzymanie UPO. Wobec treści skargi Sąd zauważa również, że stosownie do dyspozycji art. 63 § 3a pkt 1 i 3 k.p.a. podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno: być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej; zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie. W tym też kontekście Sąd wyjaśnia, że "podpis osobisty" oznacza własnoręcznie złożony przez stronę podpis; przy czym może mieć to miejsce tylko w wyniku usunięcia braku formalnego prawidłowo wniesionego podania. Ponieważ w niniejszej sprawie odwołanie w formie dokumentu elektronicznego nie zostało wniesione z zachowaniem procedury określonej w art. 63 § 1 k.p.a., wezwanie do usunięcia braku tego "odwołania" o "podpis osobisty" nie mogło mieć miejsca. Nadto z uwagi na niedochowanie dla odwołania wniesionego drogą elektroniczną wymogu z art. 63 § 1 k.p.a. (w zakresie sposobu wniesienia), istotnego znaczenia w sprawie nie mogła mieć także procedura z art. 63 § 3b k.p.a., określająca działanie organu w przypadku dokumentu wniesionego elektronicznie bez wskazania adresu elektronicznego. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że za nieskuteczne ocenić należy podanie (odwołanie) Skarżącego wniesione [...].02.2020r., skoro nie nastąpiło za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, a na zwykły e-mail pracownika organu. Na marginesie Sąd dostrzega, że Skarżący powiadomiony został przez Wójta Gminy P. (pismo z [...].02.2020 r., którego odbiór Skarżący pokwitował [...].03.2020 r.), że jego wiadomość mailowa (odwołanie od decyzji z [...].02.2020 r.) nie spełnia wymogów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, o których pouczono stronę, nadto że przesłanie mu skanu decyzji nie stanowiło skutecznego jej doręczenia w rozumieniu przepisów prawa. Pouczono również, że termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia Skarżącemu korespondencji za pośrednictwem operatora pocztowego. W konsekwencji powyższego SKO orzekając w sprawie słusznie, zdaniem Sądu, skoncentrował się na podaniu – odwołaniu Skarżącego wniesionego drogą pocztową i dokonał właściwej oceny w zakresie zachowania terminu do jego wniesienia. Wobec powyższego, Sąd skargę oddalił - art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 ppsa. ----------------------- 8