Sygnatura
VIII SA/Wa 394/22
Wyrok WSA w Warszawie z 20 września 2022 r., VIII SA/Wa 394/22
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 20 września 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2022 r. w Radomiu sprawy ze skarg K. W., T. J., M. M. i K.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżących K. W., T. J. kwoty po [...] ([...]) złotych oraz na rzecz skarżących M. M. i K.M. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] grudnia 2021 r. znak: [...] Wójta Gminy Z. odmówiono ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa budynku inwentarskiego - chlewni świń na 39,5 DJP w cyklu zamkniętym na nieruchomości położonej na działce nr ewid. [...], w miejscowości J. obręb [...] J. w gminie Z., powiat r., woj. m.". W odwołaniu zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 104 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, poprzez wydanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, w sytuacji gdy postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt, iż przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 104 lit a w/w rozporządzenia oraz załącznikiem do rozporządzenia poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, błędnie przeprowadzonego postępowania dowodowego i pominięcie danych wynikających z opinii wydanych w sprawie mimo braku danych uzasadniających stanowisko odrębne, - art. 6 k.p.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 104 lit a ww. rozporządzenia i załącznikiem do rozporządzenia poprzez posługiwanie się przez organ własną definicją dot. nazewnictwa młodych świń oraz ich wieku decydującego o kategoryzacji zwierząt dla potrzeb kalkulacji DJP, - art. 59 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ww. ustawy, w związku z § 3 ust. 1 pkt 104 lit a rozporządzenia poprzez wystąpienie do organów specjalistycznych o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, w sytuacji gdy ocenę taką przeprowadza się jedynie dla przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a planowana inwestycja nie może być zakwalifikowana jako żadne z ww. przedsięwzięć, - art. 84 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez niezastosowanie w zaskarżonej decyzji braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji gdy organ uzyskał opinie, o których mowa w art. 64 ust. 1 ustawy, a wszystkie organy opiniujące stwierdziły, że nie zachodzi konieczność przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, - art. 106 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej poprzez nieuwzględnienie stanowisk organów specjalistycznych, które to odmówiły wydania opinii, co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, w tym w szczególności uznały, że rodzaj, parametry techniczne oraz zasięg potencjalnego oddziaływania na środowisko nie kwalifikują przedsięwzięcia do mogącego znacząco oddziaływać na środowisko w rozumienia rozporządzenia, - art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i wynikającej z niego przezorności poprzez odmowę wydana decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji mimo, że zasada przezorności nie upoważnia do wydania decyzji odmawiających ustalenia uwarunkowań środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia a prowadzić ma jedynie do przeprowadzenia odpowiednich postępowań w sprawie badania oddziaływania inwestycji na środowisko. Podnosząc w/w zarzuty inwestor wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, względnie o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, jako że inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Wydając w/w decyzję z [...].02.2022 r. SKO wskazało w szczególności, że [...].06.2021r. M. S. wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - chlewni świń na 39,5 DJP w cyklu zamkniętym, na w/w działce. Wskazał, że organ I instancji w odpowiedzi na pismo z [...].08.2021 r. o wyrażenie opinii o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i określenia zakresu raportu uzyskał odpowiedź RDOŚ, że przedsięwzięcie nie należy do mogących znacząco oddziaływań na środowisko, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy zatem brak jest podstaw do wydania opinii w w/w zakresie. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie wydania opinii, przytaczając argumentację jak RDOŚ. PPIS poinformował natomiast, że dla planowanej inwestycji nie zachodzi konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, gdyż jej zakres nie kwalifikuje przedsięwzięcia do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Podniósł, że organ I instancji zobowiązywał inwestora o doprecyzowanie przedmiotu wniosku wobec nieścisłości w KIP co do cyklów hodowli zwierząt, obsady świń, zastosowanego przelicznika ilości świń na metr kwadratowy powierzchni pod hodowlę, a inwestor wskazał, że inwestycję zaplanowano dla chowu zamkniętego, wykluczono obecność samych tuczników. Pomieszczenia i kojce dla zwierząt różnego wieku i wagi i nie cała powierzchnia budynku przeznaczona do chowu (pismo z [...] października 2021 r.). W piśmie z [...] października 2021 r. inwestor wyjaśnił, że hodować będzie lochy z prosiętami (do 2 miesięcy), które będą sprzedawane (chów w systemie zamkniętym). Powierzchnia produkcyjna budynku - 345,72 m2, a pozostała część to ściany, korytarze, pomieszczenia socjalne, paszarnia, izolatka, laboratorium. Maksymalnie ilości świń, jakie można umieścić w budynku wg. minimalnych wymagań wyniosą dla: loch w okresie porodu - 35,66 szt. (12,48 DJP), loch niskoprośnych utrzymywanych grupowo do 5 sztuk w kojcu – 36,29 szt. (12,70 DJP), loch luźnych utrzymywanych pojedynczo - 24 sztuki (8,40 DJP), prosiąt do 2 miesięcy - 296 szt. (5,92 DJP), knura - 1,1 szt. (0,44 DJP). Łącznie 39,94 DJP, przy pustym pomieszczeniu odchowalni (konieczność mycia i dezynfekci przed nowym zasiedleniem), co zdaniem inwestora oznacza mniejszą obsadę w rzeczywistości niż deklarowana. W kolejnym wyjaśnieniu inwestor wskazał, że inwestycja dotyczy chowu zamkniętego, hodowli loch w celu produkcji prosiaka (do 2 miesięcy), następnie sprzedawanych, nie hodowli tuczników, a izolatka będzie służyć do izolacji chorych zwierząt i dla loch na czas mycia dezynfekcji innych pomieszczeń. Organ I instancji podnosząc, że inwestor nie usunął wątpliwości i nieścisłości wynikających z pozyskanej dokumentacji, z uwagi na całokształt wątpliwości potwierdzających brak możliwości pełnej oceny zagrożeń dla środowiska wynikających z realizacji inwestycji które nie zostały usunięte, kierując się zasadą przezorności wydał decyzję o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Organ podniósł, że inwestor w planowanym budynku może utrzymywać dwukrotnie więcej zwierząt niż jest to wskazane w KIP, a przy obliczaniu DJP nie jest istotna obsada deklarowana przez inwestora a maksymalna możliwa obsada inwentarza, zatem obliczenie w oparciu o wielkość planowanego obiektu ile maksymalnie zwierząt może on pomieścić, co zdaniem Organu I instancji nie było możliwe wobec dostrzeżonych rozbieżności. Powyższe, w powiązaniu z zasadą przezorności doprowadziło do wydania decyzji odmownej. SKO wskazało, że zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko. W art. 60 ustawy zawarto delegację dla Rady Ministrów, która uwzględniając możliwe oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć oraz uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, określi, w drodze rozporządzenia 1) rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; 3) przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2. Zdaniem Kolegium, planowane zamierzenie należy odnieść do § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP - jeżeli ta działalność będzie prowadzona w odległości mniejszej niż 210 m od terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjnowypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone, zrealizowanego, realizowanego lub planowanego przedsięwzięcia chowu lub hodowli zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP, na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, w liczbie nie mniejszej niż 60 D.TP i mniejszej niż 210 DJP - na obszarach innych niż wymienione w lit. a. SKO wskazało, że zakwalifikowanie takiego przedsięwzięcia do jednej z dwóch kategorii przedsięwzięć określonych w ustawie, to jest mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, uzasadnia wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przypadki, w których przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko określa art. 59 ust.1 ustawy. Przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może być jedynie planowane przedsięwzięcie, które spełnia kryteria określone w art. 59 ustawy w związku z przepisami ww. rozporządzenia. Ustalenie, że inwestycja nie stanowi tego rodzaju przedsięwzięcia oznacza, że odpada konstytutywny element sprawy administracyjnej (jej przedmiot), która w ten sposób traci charakter sprawy administracyjnej, czyniąc postępowanie bezprzedmiotowym. Postępowanie takie, jako bezprzedmiotowe winno zatem ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. SKO wskazało, że z załączonej do wniosku Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia wynika, że przedmiotem jest budowa budynku inwentarskiego hodowli świń o obsadzie do 39,5 DJP na niezabudowanej działce o powierzchni 1,51 ha o nr [...], we wsi J., budynek będzie miał wymiary 14,2 m x 52,4 m. Zostanie wydzielone jedno duże pomieszczenie przedzielone na boksy i korytarz komunikacyjny. W chlewni będzie tucz zwierząt od stadium warchlaka do tucznika. Powierzchnia inwentarska budynku wyniesie ok. 275 m.kw. Zgodnie z przepisami rozporządzenia z 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, w takiej chlewni może przebywać w systemie otwartym, grupowo taka ilość świń aby na jedną sztukę o wadze powyżej 110 kg wagi przypadała powierzchnia min. 1 m.kw. Na w/w powierzchni można utrzymywać stan maksymalnie 275 sztuk tucznika, co daje 38,5 DJP. Opisując cykl technologiczny wyjaśniono w KIP, że zaczynie się on od zakupu 275 sztuk warchlaków tuczonych przez okres 8 tygodni, po czym zwierzęta będą traktowane jak tuczniki i tuczone przez okres kolejnych 8 tygodni. Jeden cykl trwać będzie 16 tygodni. W części 10.4 (gospodarka nawozami naturalnymi) KIP podając szacunkowe wielkości wytwarzanego nawozu dla planowanej obsady w rodzajach zwierząt uwzględniono knury - 2 szt., warchlaki - 40 szt., maciory - 60 szt., prosięta - 173 szt. (28,06 DJP). Zdaniem SKO, analiza danych zawartych w KIP wykazała zawarcie w niej sprzecznych informacji dotyczących tak rodzaju chowu (otwarty/zamknięty), obsady zwierzęcej (z jednej strony w chlewni miały być same tuczniki, w innym miejscu wspomina się o warchlakach, które tuczone będą do gotowego produktu - tucznika, a jeszcze dalej wykazano obsadę innych rodzajów zwierząt). Kolegium podniosło bowiem, że inwestor w kolejnym piśmie wskazał, na hodowlę w cyklu zamkniętym, zmienił obsadę zwierząt wskazując, że produkcja skończy się na etapie dwumiesięcznego prosiaka (od rozrodu), zmienił wielkość produkcyjną budynku z 275 do 345,72 m.kw. Wskazując na obsadę 39,94 DJP, pozostawił nazwę inwestycji określając ją wielkością 39,5 DJP. W zaktualizowanej KIP w części 3.2 wyjaśnił, że budynek będzie miał wymiary 14,2 m x 62,12 m (większy w stosunku do pierwotnie planowanego) z pomieszczeniami do utrzymywania danej grupy technologicznej zwierząt (poprzednio jedno pomieszczenie) oraz korytarz komunikacyjny. W chlewni przebywać będą lochy produkcyjne (72 szt.) i prosięta do 2 m-cy (320 szt.) przy technologii polegającej na zakupie loch hodowlanych w celu produkcji prosiąt sprzedawanych w wieku do 2 miesięcy. Powierzchnia użytkowa budynku 884,58 m2, z czego powierzchnia inwentarska - 345,72 m2 (wzrost z pierwotnej wynoszącej 275 m2). W części 10.4 KIP odnoszącej się do gospodarki nawozami naturalnymi podając szacunkowe wielkości wytwarzanego nawozu uwzględnił: knura 1 szt., maciory - 76 szt., prosięta - 320 szt. Jako maksymalną obsadę wskazał 39,5 DJP. Zestawiając dane z karty informacyjnej przedsięwzięcia z wyjaśnieniami z pisma z [...] października 2021 r. SKO dostrzegło dalsze nieścisłości w zakresie np. ilości przewidywanych w hodowli prosiąt. Do wyliczenia DJP w piśmie z [...] października 2021 r. przyjęto obsadę 296 prosiąt, podczas gdy przewiduje się obsadę większą. Podniosło, że te same dane zamieszczono w części 15 KIP. W ocenie SKO, z materiałów dostarczonych przez wnioskodawcę wynika, że wielkość planowanej obsady zwierzęcej chlewni wynosić będzie mniej niż 40 DJP, w związku z czym inwestycji nie można zakwalifikować jako tej z § 3 ust. 1 pkt 104 lit a w/w rozporządzenia RM z 10 września 2019 r. Podniosło, że aczkolwiek od chwili złożenia przez inwestora wniosku zamierzenie ewaluowało, to ostatecznie z dokumentacji nie wynika, aby obsada zwierzęca mogła osiągnąć próg 40 DJP. Podniosło też, iż oczywiste jest dalsze istnienie nieścisłości w przedłożonej organowi dokumentacji, niemniej braki te nie umożliwiają zakończenia postępowania bowiem przedłożona dokumentacja wystarczająco charakteryzuje inwestycję i przedstawia jej podstawowe parametry techniczne, dane dotyczące produkcji zwierzęciej. Z KIP wynika bowiem ile z każdego rodzaju zwierząt może jednocześnie przebywać na planowanej powierzchni hodowlanej w chlewni, co jest wystarczające do wyliczenia DJP. SKO wskazało też, że celem organów jest teoretycznie rozważanie odnoszące się do możliwości lokalizacji danego przedsięwzięcia w terenie, pod kątem wydania decyzji środowiskowej. Początkową fazą tego procesu jest dokonanie prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia, tj. jednoznaczne ustalenie czy przedsięwzięcie można zakwalifikować jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, bowiem wyłącznie w takim przypadku możliwe jest dalsze procedowanie i wydanie decyzji merytorycznie kończącej sprawę. Niecelowym byłoby zatem na tym etapie procesu budowlanego znać konkretne wszystkie części składowe inwestycji, z typami urządzeń, zastosowanych rozwiązań technicznych itp. Za poprawność tych danych odpowiada bowiem wnioskodawca. Organy weryfikują zaś, czy dla danej inwestycji istnieje potrzeba uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a inwestor podaje we wniosku charakterystyczne dane inwestycji, a organ przy ich uwzględnieniu wydaje decyzję. Wnioskodawca jest nią związany, podobnie jaki inne organy na dalszych etapach realizacji przedsięwzięcia. W konsekwencji, zdaniem SKO, zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego organu I instancji prowadzonego w w/w sprawie. Skargi na w/w decyzję złożyli: K. W., T. J., M. M. i K. M.. Postanowieniem z 27 czerwca 2022 r. skargi te zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (k. 37 akt). W jednobrzmiących skargach zarzucili naruszenie w zaskarżonej decyzji: 1) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez: a. błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na powieleniu stanowiska przyjętego przez wnioskodawcę w odwołaniu, podczas gdy organ II instancji winien był ponownie merytorycznie rozpoznać sprawę i dojść do tożsamych wniosków jak organ I instancji, a tego nie uczynił; b. oparcie decyzji na podstawie sprzecznego wniosku organu II instancji jakoby ,,oczywiste jest dalsze istnienie nieścisłości w przedłożonej organowi dokumentacji, niemniej jednak braki te nie umożliwiają obecnie zakończenia postępowania"', podczas gdy potwierdzenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji zasadności kierowanych przez organ I instancji wezwań do wnioskodawcy w celu uzupełnienia braków, a także brak dokonania innych czynności w zakresie postępowania dowodowego nie powinno prowadzić do wniosków zupełnie odmiennych niż przyjęte w pierwotnej decyzji; a. uznanie, iż postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe z uwagi na ustalenie planowanej obsady na poziomie poniżej 40 DJP, podczas gdy dostrzeżone braki w dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę nie dają podstaw do tak kategorycznych stwierdzeń i powinny prowadzić do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań; b. uznaniu, iż planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się jako mogące zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy z uwagi na niedostatki i sprzeczności zgromadzonego materiału dowodowego leżące po stronie wnioskodawcy obiektywnie niemożliwe było dokonanie kategorycznych ustaleń faktycznych w sprawie, a tym samym uwzględnienie stanowiska wnioskodawcy; 2) naruszenie art. 59 ustawy z 3 października 2008 r. w związku z § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. poprzez uznanie, iż w danym stanie faktycznym planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do wydania decyzji środowiskowej, podczas gdy nie jest to stanowisko prawidłowe; 3) naruszenie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez brak zastosowania w niniejszym przypadku zasady przezorności, która to powinna zostać zastosowania z uwagi na niedostatki i sprzeczności zgromadzonego materiału dowodowego leżące po stronie wnioskodawcy; 4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 §1 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego organu I instancji, podczas gdy organ winien orzec o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości. Stawiając w/w zarzuty wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali m.in., że SKO podkreśliło wprawdzie zasadność kierowanych przez organ I instancji wezwań mających na celu ustalenie kategorycznego stanu faktycznego, co potwierdzało okoliczność, że wątpliwości organu były w pełni uzasadnione, jednakże nie wysnuło z tego faktu prawidłowych wniosków. Pomimo powyższego organ II instancji, w ocenie skarżących, doszedł do błędnego przekonania, że z materiałów zgromadzonych w toku postępowania wynika, iż wielkość planowanej obsady zwierzęcej chlewni wynosić będzie mniej niż 40 DJP, co czyni bezprzedmiotowym prowadzenie postępowania. Pomimo dostrzeżonych nieścisłości w przedłożonej dokumentacji uznano, że braki te nie uniemożliwiają zakończenia postępowania i uznano, że koniecznym stało się wydanie rozstrzygnięcia, jak określone w sentencji zaskarżonej skargą decyzji administracyjnej organu II instancji. W ocenie skarżących organ drugiej instancji nie rozpoznał należycie ponownie sprawy i oparł się na dowolnej ocenie zarzutów z odwołania powielając wyrażone tam stanowisko. Podnieśli, że skoro przedłożona dokumentacja posiada braki (zwane nieścisłościami), zaś Kolegium wykazało zasadność kierowania przez organ I instancji licznych wezwań do wnioskodawcy w celu ich uzupełnienia, to trudno jest uznać za prawidłowe, że w tak ukształtowanym stanie faktycznym możliwe jest czynienie jakichkolwiek kategorycznych ustaleń faktycznych, a tym bardziej takich które pozwalają w sposób jednoznaczny stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie w zakresie wielkości planowanej obsady zwierzęcej będzie wynosić mniej niż 40 DJP. Dopiero zgromadzenie materiału dowodowego, który jest kompletny i nie zawiera braków lub nieścisłości daje podstawy do tego, aby móc poczynić dalsze rozważania merytoryczne, a także mieć podstawy do jakichkolwiek zmian zaskarżonej decyzji w ramach postępowania odwoławczego. Podnieśli, że KIP jest dokumentem prywatnym, jednak obowiązkiem organów jest ocena w zakresie przydatności dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wskazali, że należy ustalić, czy karta zawiera niezbędne elementy i czy faktycznie przedstawia zaplanowane przedsięwzięcie. Podnieśli, że orzecznictwie NSA podkreśla się niedopuszczalność orzekania przez organy w sprawach w przedmiocie jak ta wyłącznie w oparciu o niezweryfikowane wnioski, zawarte w sporządzonych na zlecenie inwestora opracowaniach, zaś informacje z KIP winny umożliwiać analizę uwarunkowań z art. 63 ust. 1 ustawy OOŚ, lub umożliwiać określenie zakresu raportu, zgodnie z art. 69 ustawy OOŚ. Wynika to z faktu, że KIP jest podstawą dla wydania postanowienia w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 63 ustawy OOŚ lub do określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69 powołanej ustawy. Przepis ten jednoznacznie wskazuje na charakter informacji, które mają zostać zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, jako na podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu. Rozważając zakres i szczegółowość informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia należy brać pod uwagę cel prezentacji tych informacji. Nie jest nim prowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, a podjęcie rozstrzygnięcia co do obowiązku prowadzenia tej oceny. Organy orzekające w sprawie mają z kolei obowiązek rzetelnej weryfikacji danych zawartych w Karcie, jeżeli stwierdzą, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności danych zawartych w tym dokumencie. W sytuacji gdyby istniały wątpliwości co do danych zawartych w karcie informacyjnej obowiązkiem organu byłoby, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 k.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości, a gdyby wątpliwości tych nie usunięto, zgodnie z zasadą przezorności, należałoby orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (wyrok NSA z 1 lutego 2013 r., II OSK 1837/11). Zdaniem strony skarżącej, iż pomimo skierowanych wezwań nie zostały usunięte wątpliwości i nieścisłości pozyskanej dokumentacji, a tym bardziej nie zostały przeprowadzone inne czynności, które pozwalałby zmienić ocenę zgromadzonych dowodów. Z tego też względu kierując się zasadą przezorności zasadne, w ocenie strony skarżącej, byłoby utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Zasada przezorności określona w art. 6 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska stanowi, że ten kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Norma wynikająca z tego przepisu prowadzi do wniosku, że organ jest zobowiązany, żeby w razie zaistnienia wątpliwości powziąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Muszą to być czynności polegające na zapobieganiu przed szkodzącym działaniem i niedopuszczające do powstania zjawiska uważanego za niepożądane. Mając wątpliwość, czy dane negatywne oddziaływanie należy uznać za znaczące czy nie znaczące, rozstrzygnąć należy na korzyść środowiska i ludzi, przyjmując że będzie ono znaczące. W postępowaniu dotyczącym ocen oddziaływania na środowisko praktycznym wymiarem zastosowania tej zasady jest odmowa wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia, którego skutki są niepewne, niejasne, wątpliwe czy ryzykowne. W judykaturze istotą zasady przezorności jest przyjęcie, iż w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji. Wskazał, że iż przepis art. 191 ust. 2 TFUE wskazuje, że polityka Unii opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, ale zasada ostrożności stanowi ogólną zasadę prawa wspólnotowego nakładającą na odpowiednie władze obowiązek podjęcia stosownych środków w celu zapobieżenia określonemu potencjalnemu ryzyku, nadając przy tym pierwszeństwo wymogom związanym z ochroną (m.in. środowiska naturalnego) przed innymi interesami. Co więcej, środki ochronne przyjęte przez UE w ramach realizacji polityki w dziedzinie ochrony środowiska nie stanowią przeszkody dla państwa członkowskiego w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych. Państwa członkowskie mają obowiązek wyboru środków i formy ochrony najbardziej właściwych dla zapewnienia skuteczności dyrektyw. Podniósł, że art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi bezpośrednie odbicie zasady przezorności i nakłada na organy ochrony środowiska obowiązek rozstrzygania z jej uwzględnieniem. Z zasady ostrożności wynika ciążący na wszystkich podmiotach obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowa inwestycja, czy działalność. Powołując się na treść wyroku NSA z 4 lipca 2017 r., II OSK 95/17, z którego wynika, że przy obliczaniu DJP dla danej inwestycji nie jest istotna obsada deklarowana przez inwestora, gdyż należy uwzględniać maksymalną możliwą obsadę inwentarza, a nie ma znaczenia deklarowanie przez inwestora jakie zwierzęta zamierza hodować np. w cyklach produkcyjnych obejmujących zwierzęta o różnych DJP, lecz konieczne jest obliczenie, w oparciu o wielkość budowanego obiektu, ile maksymalnie zwierząt może on pomieścić strona skarżąca wniosła jak w skardze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji. Uczestnik postepowania M. S. odpowiadając na skargi wniósł o ich oddalenie. > Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. [...] lutego 2022 r. i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Z. z [...] grudnia 2021 r. odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach dla w/w przedsięwzięcia. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej spornym pozostaje kwestia wielkości produkcji, ustalenie parametrów planowanego przedsięwzięcia, a w konsekwencji jego wpływu na środowisko, w szczególności odnośnie jego zakresu i skali tych oddziaływań. Organ Odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję i umarzając postępowanie uznał, że budowa chlewni o obsadzie zwierząt poniżej 40 DJP – zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 104 lit a rozporządzenia RM z 10 września 2019 r. nie wymaga takiego postępowania, bowiem nie należy ona do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie w ocenie Kolegium aczkolwiek zasadnym było kierowanie do inwestora przez organ I instancji licznych wezwań, celem wyjaśnienia nieścisłości odnośnie planowanego zamierzenia i widząc istniejące dalsze nieścisłości w zakresie np. ilości przewidywanych w hodowli prosiąt, uznało w oparciu o materiały dostarczone przez inwestora, że wielkość planowanej obsady zwierzęcej chlewni wynosić będzie mniej niż 40 DJP, w związku z czym inwestycji nie można zakwalifikować jako tej z § 3 ust. 1 pkt 104 lit a w/w rozporządzenia. Zdaniem SKO przedłożona dokumentacja wystarczająco charakteryzuje inwestycję i przedstawia jej podstawowe parametry techniczne, dane dotyczące produkcji zwierzęciej. Z KIP wynika bowiem ile z każdego rodzaju zwierząt może jednocześnie przebywać na planowanej powierzchni hodowlanej w chlewni, co w ocenie Kolegium jest wystarczające do wyliczenia DJP, które każdorazowo kształtuje się poniżej 40 DJP, co nie obliguje do przeprowadzenia postępowania środowiskowego, zatem postępowanie jest bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu zasadny jest zarzut skargi, iż trudno jest uznać za prawidłowe, w powyższym stanie faktycznym, czynienie jakichkolwiek kategorycznych ustaleń które pozwalają w sposób jednoznaczny stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie w zakresie wielkości planowanej obsady zwierzęcej będzie wynosić mniej niż 40 DJP. Zauważyć należy, że organ nie jest związany stanowiskiem inwestora i powinien samodzielnie w oparciu o stosowne przepisy obliczyć obsadę inwentarza dla planowanej inwestycji. Podstawowym dowodem w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko była karta informacyjna przedsięwzięcia, która powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, co umożliwi analizę kryteriów z art. 63 ust. 1 lub określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69. KIP jest dokumentem prywatnym, podlegającym ocenie tak jak każdy tego rodzaju dowód przedstawiony w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 powoływanego Rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2013 r., do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza). Wprawdzie sformułowanie o maksymalnej możliwej obsadzie inwentarza nie zostało powtórzone w § 3 ust. 1 pkt 103 Rozporządzenia, lecz nie ulega wątpliwości, że odnosi się to także do tego przepisu. Przemawia za tym odesłanie do § 2 ust. 1 pkt 51 Rozporządzenia oraz wzgląd na spójność rozwiązań przyjętych w omawianym Rozporządzeniu. Powyższe oznacza, że po dniu 1 sierpnia 2013 r., zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 powołanego Rozporządzenia, przy obliczaniu DJP dla danej inwestycji nie jest istotna obsada deklarowana przez inwestora, gdyż należy uwzględniać maksymalną możliwą obsadę inwentarza, którą winien ustalić organ. Nie ma zatem znaczenia deklarowanie przez inwestora jakie zwierzęta zamierza on hodować np. w cyklach produkcyjnych obejmujących zwierzęta o różnych DJP, lecz konieczne jest obliczenie, w oparciu o wielkość budowanego obiektu, ile maksymalnie zwierząt może on pomieścić – wyrok NSA z 4.07.2017 r. II OSK 95/17. W przedmiotowej sprawie inwestor pierwotnie wskazuje w KIP z maja 2021 r., że planowana powierzchnia wynosić będzie ok.520 m.kw., a powierzchnia inwentarska 275 m.kw. W KIP z listopada 2021 r. powierzchnie te wynoszą odpowiednio 884,58 m.kw., a powierzchnia produkcyjna 345,72 m.kw., reszta budynku to ściany, korytarze, pomieszczenia socjalne, paszarnia, izolatka, laboratorium. SKO zauważa rozbieżności co do powierzchni, ale uznaje, że skoro deklarowana przez inwestora wielkość DJP nie przekracza 40, istnieje potrzeba umorzenia postępowania, uznając deklaracje za wiarygodne. Zaniechanie przez organy dokonania własnych ustaleń co do obsady inwentarza w przeliczeniu na DPJ z uwzględnieniem cytowanych wyżej przepisów Rozporządzenia miało w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie, gdyż bez tych ustaleń nie można z całą stanowczością stwierdzić, że nie było podstaw do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ustalenia te były tym bardziej niezbędne w sytuacji gdy wielkości DJP wskazywane w KIP przez inwestora były zbliżone do granicy, gdzie ocena środowiskowa winna być przeprowadzona (39,5 DJP, 39,94 DJP). Poprzestając wyłącznie na wyliczeniu wskaźnika DJP zawartym we wniosku inwestora i nie prowadząc żadnego postępowania w celu ustalenia tego wskaźnika organy administracji publicznej naruszyły art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to doprowadziło z kolei do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ rozpoznający sprawę nie rozważył też, czy zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 103 Rozporządzenia lokalizacja chlewni nie będzie miała miejsca w odległości mniejszej niż 210 m, zwłaszcza że z KIP z listopada 2021 r. wynika, że najbliższy budynek mieszkalny zlokalizowany poza działką objęta wnioskiem znajduje się na sąsiedniej działce nr [...], w odległości ok. 210 m od miejsca budowy, a więc w wielkości granicznej. Sądowi z urzędu wiadomo, z racji rozpoznawanych skarg tożsamych przedmiotowo, iż na terenie gminy Z. planowana jest nie jedyna taka inwestycja, a około 9 – ciu, co najmniej 2 w J., poza tym w miejscowościach: D. [...], M., M., Z., Z., C.. Cechy przedsięwzięcia należy oceniać w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby doprowadzić w praktyce do ominięcia obowiązku przeprowadzenia ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-531/13). Należy też mieć na uwadze, że wykładnia przepisu art. 63 uooś nie może prowadzić do akceptacji sztucznego dzielenia inwestycji, tak by obchodzić prawo przez tworzenie przedsięwzięć, których parametry pozwalają na odstąpienie od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Skumulowanie dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć będących ich źródłem. Przy ocenie kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć uwzględnić należy treść normatywną definicji przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 13 uooś). Zgodnie z zasadą prewencji znaczenie ma zatem zbadanie oddziaływań na środowisko przedsięwzięć dopiero planowanych, w tym oddziaływań potencjalnych, zatem winno być prowadzone przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia. Jednocześnie Sąd podkreśla, że organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w przypadku: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.); odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.; braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.i.o.ś.); gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.); jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.i.o.ś.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1.02.2013 r., II OSK 1837/11 (który to pogląd Sąd w składzie orzekającym podziela) uznał, że w sytuacji, gdyby istniały wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, obowiązkiem organu byłoby, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 K.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Gdyby zaś tych wątpliwości nie usunięto, to zgodnie z zasadą przezorności, należałoby orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Pogląd taki zresztą jest prezentowany w literaturze (por. K. Gruszecki, Prawne postawy oceny wpływu na środowisko oddziaływań skumulowanych, Samorząd Terytorialny 2012, nr 3, s. 64). Wskazał przy tym, że oceny, czy tego rodzaju uzupełnienie postępowania dowodowego jest konieczne, nie może jednak odrywać od nakazu indywidualizacji sprawy, od realiów konkretnego przypadku. Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji powinny poprawnie wyliczyć maksymalną obsadę inwentarza dla planowanej inwestycji, biorąc pod uwagę powierzchnię obiektu, rozbieżności wynikające z deklaracji inwestora, ponad dwukrotną różnicę między powierzchnią zabudowy a produkcyjną, kwestię ewentualnej kumulacji oddziaływania rozproszonych inwestycji, odległość lokalizacji chlewni od terenów mieszkalnych. Winny zatem przeprowadzić pełne postępowanie w w/w zakresie mając też na uwadze, że karta informacyjna przedsięwzięcia z listopada 2021 r. nie została przedłożona organom wyspecjalizowanym o wyrażenie opinii o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i określenia zakresu raportu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 maja 2022
- Symbol z opisem
- 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
- Hasła tematyczne
- Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
par. 2 ust. 1 pkt 51 i par. 3 ust. 1 pkt 104 lit. a · Dz.U. 2019 poz. 1839
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 7, art. 77 i art. 80 · Dz.U. 2021 poz. 735
- Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 2 i art. 81 ust. 1-3 · Dz.U. 2022 poz. 1029
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny