VIII SA/Wa 357/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu A. G. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2018 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę linii kablowej oraz stacji transformatorowej postanowił: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z 25 maja 2018 r. odmawiające przyznania prawa pomocy.

A. G. (dalej: "skarżący") złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a jego dochód wynosi [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że dużo wydaje na leki i "ledwo wiąże koniec z końcem". Postanowieniem z dnia 25 maja 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Podkreślił, iż skarżący nie wykazał, zasadności wniesionego żądania. Podniósł również, że sytuacja finansowa skarżącego, w szczególności posiadanie stałego dochodu nie pozwala przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść wydatku na opłacenie wpisu od skargi ([...] zł). Skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a). Prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego i z tego powodu jego przyznanie następuje jedynie w wyjątkowych przypadkach a mianowicie w sytuacji, gdy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego prawa do sądu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (czego dotyczy wniosek) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wyłącznymi przesłankami przyznania prawa pomocy są okoliczności związane z sytuacją majątkową strony. Inne pozaprawne przesłanki, związane choćby z charakterem sprawy, nie mają znaczenia dla oceny wniosku. Sąd, po przeanalizowaniu akt sprawy, uznał, że referendarz sądowy prawidłowo zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy i w konsekwencji nie znalazł podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy prawidłowo stwierdził, że sytuacja finansowa skarżącego, w szczególności posiadanie stałego dochodu nie pozwala przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść wydatku na opłacenie wpisu od skargi ([...] zł). Należy także podkreślić, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Sąd zauważa, iż przepisy ustawy P.p.s.a. uzależniają przyznanie prawa pomocy tylko od okoliczności związanych z sytuacją materialną strony wnioskującej, a nie od charakteru sprawy oraz potrzeby udziału profesjonalnego pełnomocnika. Nadto w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 P.p.s.a. (brak związania sądu zarzutami skargi) oraz w art. 140 § 1 P.p.s.a. (obowiązek pouczenia strony o sposobie i terminie zaskarżenia orzeczenia) brak jest podstaw do uznania, że strona bez udziału profesjonalnego pomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w toczącym się postępowaniu. W świetle powyższego Sąd zgadza się z dokonaną przez referendarza sądowego oceną. Nie podważa jej wniesiony przez skarżącego sprzeciw, w którym w żaden sposób skarżący nie odniósł się do argumentów zawartych w zaskarżonym postanowieniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.