VIII SA/Wa 349/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2022 r. znak [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 marca 2022 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ II instancji", "Kolegium", "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej także jako: organ I instancji) z dnia 21 lutego 2022 r. znak: [...] o zmianie decyzji własnej z dnia 30 października 2018 r. znak [...] przyznającej J. F. (dalej: "strona", "skarżący", "wnioskodawca") świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w części dotyczącej zasiłku stałego od dnia 1 marca 2022 r. i ustaleniu wysokości zasiłku stałego na kwotę 560,16 zł miesięcznie. Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: W dniu 1 lutego 2022 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. (dalej także jako "MOPS") zgłosił się skarżący, wnosząc o przyznanie pomocy materialnej poprzez wyrównanie zasiłku stałego od dnia 1 lutego 2022r. z powodu utraty dochodu w postaci dodatku mieszkaniowego oraz przyznanie zasiłku celowego na zakup środków czystości, herbaty rumiankowej, herbaty z pokrzywy, herbaty z mięty, pyłku kwiatowego, usług fryzjerskich, zakupu firanek do pokoju i kuchni. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca jest kawalerem, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe oraz mieszka sam. Strona nie ma zabezpieczenia emerytalnego z ZUS i KRUS, pobiera zasiłek pielęgnacyjny z MOPS w kwocie 215,84 zł miesięcznie. Do dnia 31 stycznia 2022 r. skarżący miał przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie 290,70 zł. Decyzją z dnia 21 lutego 2022 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 104, art. 108 i art. 163 k.p.a. oraz art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 19 i pkt 20, art. 37, art. 102 ust. 2, art. 106 ust. 5, art. 109, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm.; dalej: u.p.s.), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10, art. 79, art. 81 ust. 8 pkt 7, art. 82 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.) oraz w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1296) orzekł o: 1) zmianie decyzji Prezydenta Miasta R. znak [...] z dnia 30 października 2018 r. (ost. zm. [...]) przyznającą świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego w ten sposób, że od dnia 1 marca 2022 r. do nadal ustalił wysokość zasiłku stałego na kwotę 560,16 zł miesięcznie; 2) w pozostałej części decyzję Prezydenta Miasta R. znak [...] z dnia 30 października 2018 r. (ost. zm. [...]) pozostawił bez zmian; 3) decyzji niniejszej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący. Wniósł o zmianę decyzji poprzez wyrównanie zasiłku stałego za luty o kwotę 290,70 zł. Kolegium, w uzasadnieniu wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzji z dnia 21 marca 2022 r. przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Przytoczyło brzmienie art. 8 ust. 1 pkt 1 art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 106 ust. 5 u.p.s. Organ II instancji zauważył, że pomoc w formie zasiłku stałego została przyznana skarżącemu w dniu 30 października 2018 r. Wyjaśnił, że po aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że w lutym 2022 r. dochód wnioskodawcy, na który składa się zasiłek pielęgnacyjny, wynosi 215,84 zł. To spowodowało podniesienie kwoty zasiłku stałego z kwoty 269,46 zł do kwoty 560,16 zł miesięcznie, począwszy od marca 2022 r. Kolegium podniosło, że zasiłek stały stanowi różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 776 zł miesięcznie, a dochodem rzeczywistym, tj. 215,84 zł miesięcznie. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu SKO wyjaśniło, że nie ma możliwości wyrównania zasiłku stałego w kwocie 290,70 zł (organ błędnie wskazał kwotę 2890,70 zł – dopisek sądu) na miesiąc luty 2022 r. Za dochód, zgodnie z treścią przepisu art. 8 ust. 3 u.p.s., uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku. W niniejszej sprawie jest to miesiąc styczeń 2022 r., w którym skarżący miał dochód z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku mieszkaniowego. Dopiero w lutym 2022 r. dochód skarżącego stanowił jedynie zasiłek pielęgnacyjny. Dlatego też, biorąc pod uwagę dochód z lutego 2022 r., organ mógł przyznać zwiększony kwotowo zasiłek stały na marzec 2022 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia 21 marca 2022 r. wywiódł skarżący, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Autor skargi wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości i wyrównanie mu zasiłku stałego za miesiąc luty 2022 r. o kwotę 290,70 zł W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie decyzje w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zasiłek stały jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej (art. 36 pkt 1 lit. a u.p.s.), którego zasady przyznawania normuje artykuł 37 wskazanej ustawy. Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.p.s., zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl art. 37 ust. 2 u.p.s. zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 719 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3 u.p.s.). Podstawą zmiany decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i jego wysokości, dokonanej kontrolowanymi w niniejszym postępowaniu decyzjami, był art. 106 ust. 5 u.p.s. Przepis ten stanowi, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Należy wskazać, że art. 106 ust. 5 u.p.s. ma zastosowanie do zmian w sytuacji majątkowej lub osobistej strony, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji przyznającej określone świadczenie. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z kwestionowanych decyzji organy ustaliły, że zmieniła się sytuacja dochodowa skarżącego. Od lutego 2022 r. dochód strony stanowił jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł, z uwagi na fakt, że dodatek mieszkaniowy w kwocie 290,70 zł przyznany był do 31 stycznia 2022 r. Powyższe spowodowało podniesienie kwoty przyznanego wcześniej zasiłku stałego z kwoty 269,46 zł do kwoty 560,16 zł, co stanowi różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 776 zł miesięcznie, a uzyskiwanym dochodem skarżącego, tj. 215,84 zł miesięcznie. Opisane okoliczności stanu faktycznego nie są w sprawie sporne. W tak ustalonym i niekwestionowanym stanie faktycznym organy prawidłowo uznały, że na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. właściwym jest wydanie rozstrzygnięcia o zmianie decyzji własnej z dnia 30 października 2018 r. przyznającej skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego od dnia 1 marca 2022 r. na kwotę 560,16 zł miesięcznie. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd zwraca uwagę na regulację prawną zawartą w art. 8 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym to przepisem za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W kontrolowanej sprawie, wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego nastąpiło w lutym 2022 r. Miesiącem poprzedzającym był zatem styczeń 2022 r., w którym skarżący miał dochód z tytułu zarówno zasiłku pielęgnacyjnego, jak i dodatku mieszkaniowego. Zasiłek pielęgnacyjny stanowił jedyny dochód skarżącego od lutego 2022 r. Zasadnie zatem organy orzekające uznały, że zwiększony kwotowo zasiłek stały mógł być przyznany skarżącemu od marca 2022r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.