VIII SA/Wa 347/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 kwietnia 2026 r., znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku rejestracji pojazdu 1. umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego S. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.

S. N. (dalej "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 kwietnia 2026 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku rejestracji pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględnił skargę w całości w trybie autokontroli i uchylił zaskarżoną decyzję w całości decyzją z dnia 21 maja 2026 r., którą załączył do akt administracyjnych. W dniu 28 maja 2026 r., w wykonaniu wezwania Sądu, organ przesłał potwierdzenie doręczenia skarżącemu decyzji z 21 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2026 poz. 143; dalej jako: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi w toku postępowania sądowoadministracyjnego przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Będzie to miało miejsce między innymi wówczas, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostanie pozbawione bytu prawnego wskutek skorzystania przez organ, który je wydał, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 18 września 2025 r. sygn. akt III OZ 427/25, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"). Unormowanie to stanowi, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych akt autokontrolny wydany w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i podlega odrębnemu zaskarżeniu. Przyjmuje się, że sąd administracyjny umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli, bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany z obrotu prawnego. Umarzając postępowanie, sąd nie kontroluje aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 r., sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, Nr 3, poz. 94 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III., też wyrok WSA w Olsztynie z 30 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 283/23, CBOSA). W związku z powyższym dopiero przy rozpoznaniu skargi na decyzję wydaną w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a sąd administracyjny bada czy organ prawidłowo zastosował art. 54 § 3 p.p.s.a., w tym czy mógł i uwzględnił skargę w całości. Jeżeli kontrola wykaże, że nie zostały spełnione warunki z tego przepisu i uzasadnione jest uchylenie aktu wydanego w trybie autokontroli, wówczas wraca do obrotu prawnego uprzedni akt organu uchylony lub zmieniony w trybie autokontroli. W takiej sytuacji, stosownie do art. 135 p.p.s.a., sąd administracyjny jest obowiązany dokonać oceny zgodności z prawem również aktu poddanego autokontroli (por. postanowienie WSA w Olsztynie z 23 października 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 489/25 i powołane w nim orzecznictwo, publ. w CBOSA). W niniejszej sprawie istotnym więc jest, że organ skorzystał z uprawnień danych przez art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylił w całości zaskarżoną decyzję. Decyzja autokontrolna doręczona została skarżącemu 26 maja 2026 r. Wobec tego dalsze postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Przedmiot zaskarżenia aktualnie nie istnieje. Na dzień orzekania Sąd nie miał informacji czy decyzja autokontrolna została zaskarżona. Nie ma to jednak wpływu na ocenę bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, co wyjaśniono powyżej. Mając na uwadze powyższe, sąd w na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne (pkt 1 sentencji postanowienia). O zwrocie kosztów postępowania sądowego (pkt 2 sentencji postanowienia) orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.