VIII SA/Wa 336/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu "[...]" Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowo – Produkcyjne Zakład Pracy Chronionej Sp. z o. o. z siedzibą w S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 czerwca 2018 r. odmawiającego spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi "[...]" Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowo – Produkcyjne Zakład Pracy Chronionej Sp. z o. o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł "[...]" Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowo – Produkcyjne Zakład Pracy Chronionej Sp. z o. o. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca lub Spółka) wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a także ustanowienia bliżej nieokreślonego pełnomocnika. Podała, że utraciła płynność finansową oraz wskazała na toczące się wobec niej postępowania komornicze. Dodała, że środki trwałe zostały objęte protokołem zajęcia przez Urząd Skarbowy w S.. Stan środków w kasie wynosi "0" złotych. Spółka posiada zobowiązanie kredytowe wobec banku w wysokości [...] zł. Wskazała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, a za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w kwocie [...] zł. Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa") Spółka nadesłała m. in. kopię zeznania podatkowego (CIT – 8) za 2017 r. z wykazanym przychodem w kwocie [...] zł (przy kosztach jego uzyskania [...]), kopie bilansu, rachunków zysków i strat za lata 2016 – 2017, a także wyciągi z rachunków bankowych. Oświadczyła, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Postanowieniem z 18 czerwca 2018 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy, gdyż prowadzi ona działalność gospodarczą. Nie wykazała także, że nie jest w stanie partycypować w kosztach niniejszego postępowania. Spółka prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Postawiła zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego podtrzymując wniosek, że nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania sądowego. Taki stan rzeczy jest zaś spowodowany działaniem organów podatkowych i wydaniem wobec spółki decyzji wymiarowej, która obarczona została wadami prawnymi, których dostrzeżenie jest możliwe jedynie w niniejszym postępowaniu sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 uppsa, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 uppsa). Natomiast w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 uppsa). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 uppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, że zostały spełnione przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku w całości lub w części. Sąd podziela poglądy prawne prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, wskazane przez referendarza sądowego, z których m. in. wynika obowiązek uwzględniania w prowadzonej działalności gospodarczej ryzyka związanego z tą działalnością, w tym ryzyka prowadzenia sporów sądowych. Spółka powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, by zdobyć fundusze na pokrycie niezbędnych wydatków (zob. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2014 r., I OZ 304/14). Sąd podziela zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu o braku podstaw do przyznania Spółce prawa pomocy. Analizując nadesłany do Sądu materiał źródłowy w pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że Spółka funkcjonuje w obrocie gospodarczym i prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, z której osiąga wielomilionowe przychody. Nie uprawdopodobniła, że utraciła płynność finansową. Brak jest w tej sytuacji podstaw do wniosku, że pomimo wskazywanych trudności finansowych (płatniczych), nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego, czyli uiścić wymagany wpis od skargi ([...] zł) oraz ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Sądu, zobowiązania prywatnoprawne (kredyt bankowy) nie mogą korzystać z pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Podniesiona we wniosku argumentacja i załączony dowód (wypowiedzenie umowy kredytowej), nie skutkuje zatem koniecznością przyznania skarżącej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie (całkowitym lub częściowym). Końcowo podnieść należy, że na obecnym etapie postępowania Sąd nie ma możliwości dokonania kontroli legalności wydanej wobec Spółki decyzji, jak zdaje się wywodzić w sprzeciwie skarżąca, lecz bada jedynie okoliczności związane z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy skarżąca nie wykazała, że wystąpiły okoliczności przemawiające za przyznaniem jej prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 § 1 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyli utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego.