Sygnatura
VIII SA/Wa 324/23
Wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2023 r., VIII SA/Wa 324/23 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 22 czerwca 2023
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiadza, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 22 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] marca 2023r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), w wyniku rozpatrzenia zażalenia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. (dalej: "skarżący", "MWITD", "wierzyciel") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US", "organ egzekucyjny") z [...] lutego 2023 r. w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia DIAS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 735; dalej: "kpa") oraz art. 18 w zw. z art. 29 § 2 pkt 2 i § 2a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 479 ze zm.; dalej: "upea", "ustawa egzekucyjna"). Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: MWITD, działając jako wierzyciel, 24 lutego 2022r. wystawił wobec Pana G. A. (dalej: "zobowiązany") tytuły wykonawcze nr: [...] oraz [...] obejmujące nieuregulowany obowiązek z tytułu kary pieniężnej za wykonanie przez podmiot przewozu drogowego z naruszeniem obowiązku lub warunku przewozu, na łączną kwotę należności głównej w wysokości odpowiednio 12.000,00 zł i 2.000,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Pismem z 5.07.2022 r. organ egzekucyjny zawiadomił wierzyciela o nieprzystąpieniu, na podstawie art. 29 § 2 pkt 2 upea, do egzekucji należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, z uwagi na brak majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których możliwe jest wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Pismem z 19.10.2022 r. skarżący wniósł o przystąpienie do egzekucji lub wydanie postanowienia w sprawie nieprzystąpienia do egzekucji wobec zobowiązanego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Wskazał przy tym, iż na poczet zaległości zabezpieczony został majątek ruchomy zobowiązanego w postaci pojazdu - samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Naczelnik US, postanowieniem z [...].11.2022 r. na podstawie art. 29 § 2a w związku z art. 29 § 2 pkt 2 upea orzekł o nieprzystąpieniu do egzekucji należności objętych ww. tytułami wykonawczymi z 24.02.2022 r. Stwierdził, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest gospodarczo nieuzasadnione. Zobowiązany nie posiada bowiem żadnego majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby wyegzekwować środki pieniężne przewyższające koszty egzekucyjne. W odniesieniu do informacji o zabezpieczeniu przez skarżącego majątku ruchomego w postaci pojazdu, tj. samochodu osobowego, organ egzekucyjny wskazał, że nie może przystąpić do jego egzekucji z uwagi na fakt, iż zobowiązany wskazany w ww. tytułach wykonawczych nie jest jego właścicielem. W wyniku zażalenia, DIAS postanowieniem z [...].12.2022 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał, iż kwestia własności ww. pojazdu wymaga ponownej weryfikacji oraz zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Naczelnik US ustalił, że pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], nr VIN [...] został nabyty przez M. P.. Postanowieniem z [...].02.2023 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik US, na podstawie art. 29 § 2a w związku z art. 29 § 2 pkt 2 upea, orzekł o nieprzystąpieniu do egzekucji należności objętych przedmiotowymi w sprawie tytułami wykonawczymi z 24.02.2022 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, że przed przystąpieniem do egzekucji, zobowiązany jest zbadać z urzędu dopuszczalność prowadzenia egzekucji. W ramach tego działania ustalił w niniejszym postępowaniu, że zobowiązany nie posiada numeru PESEL, NIP oraz REGON, które niezbędne są do dokonania ustaleń w dostępnych rejestrach państwowych, a dotyczą m.in. majątku ruchomego i nieruchomego, praw majątkowych, posiadanych przez zobowiązanego rachunków bankowych. Z kolei adres zamieszkania wskazany w tytułach wykonawczych, uniemożliwia podjęcie czynności egzekucyjnych w miejscu zamieszkania zobowiązanego. Podkreślił, że planując podjęcie czynności egzekucyjnych w pierwszej kolejności zobligowany był przeprowadzić kalkulację, czy dana czynność doprowadzi do wyegzekwowania obowiązku w całości lub w części, a także czy koszty egzekucji nie będą wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania. Zasadniczym celem postępowania egzekucyjnego nie jest bowiem generowanie kosztów egzekucyjnych, lecz realizacja obowiązku skierowanego do tej egzekucji. W przedmiotowej sprawie istnieje uzasadnione przypuszczenie braku możliwości wyegzekwowania chociażby w niewielkiej części należności pieniężnych objętych powyższymi tytułami wykonawczymi. Organ egzekucyjny podkreślił także, iż ponowna weryfikacja kwestii dotyczących własności pojazdu, tj. samochodu osobowego marki [...] o wskazanym numerze rejestracyjnym wykazała, że nie może stanowić on przedmiotu egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec G. A. z uwagi na fakt, iż zobowiązany nie jest i nie był właścicielem ww. pojazdu. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wywiódł, że wbrew twierdzeniom organu egzekucyjnego przedmiotowe w sprawie tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone przepisem art. 27 § 1 pkt 2 upea, a więc winien on wszcząć postępowanie egzekucyjne wobec G. A.. Wskazał bowiem, że stosownie do art. 27 § 1 upea obowiązek wskazania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) lub numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numeru REGON istnieje wtedy, kiedy zobowiązany taki numer posiada. Zobowiązany nie posiada ani numeru NIP, PESEL czy REGON, wobec czego wierzyciel nie ma obowiązku jego podania. Ponadto uznał, że organ egzekucyjny nie był uprawniony do stwierdzenia, że egzekucja administracyjna na podstawie ww. tytułów wykonawczych będzie bezskuteczna z powodu braku majątku, bowiem nie podjął on żadnych czynności mogących potwierdzić stawianą tezę. Podkreślił, że dokonanie takiego stwierdzenia możliwe jest wyłącznie po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a nie przed. Tymczasem, organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie nie zebrał, ani nie rozpatrzył materiału dowodowego. Nie wykorzystał także dostępnych mu ustawowo sposobów na ustalenie majątku zobowiązanego. Wskazał również, że stosowanie do art. 97 § 2 upea zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Podkreślił, że zobowiązany był we władaniu samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], który został umieszczony na parkingu depozytowym. Zajęcie pojazdu będącego w posiadaniu zobowiązanego jest obowiązkiem organu egzekucyjnego. Dopiero dalsze ewentualne czynności osoby trzeciej - właściciela, dokonane w odpowiednim terminie mogą spowodować wyłączenie tej rzeczy z egzekucji, natomiast błędne jest zakładanie tego przed przystąpieniem do egzekucji i przed dokonaniem zajęcia. Wskazał, że organ egzekucyjny poprzestał jedynie na analizie informacji zawartych w bazach danych, co wydaje się działaniem zbyt pobieżnym i nie oddającym istoty postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie mógł więc stwierdzić, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne, a także, że stan ten ma charakter definitywny. Powołanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z [...] marca 2022 r., DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z [...] lutego 2023r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, jak również wskazał na zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego uregulowane w treści art. 26 § 11, art. 29 § 1 – 2 oraz art. 29 § 2a upea, w świetle których przyjął, że użyty przez ustawodawcę zwrot "organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji", oznacza że w przypadku wystąpienia którejś z przesłanek wymienionych w art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej, obowiązkiem organu egzekucyjnego jest nieprzystąpienie do egzekucji. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, DIAS uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że organ egzekucyjny uprawdopodobnił, iż ewentualna egzekucja administracyjna prowadzona wobec G. A. będzie bezskuteczna z powodu braku majątku i/lub źródła dochodu zobowiązanego, z których możliwe jest wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Organ egzekucyjny przed przystąpieniem do egzekucji podjął czynności mające na celu zbadanie sytuacji majątkowej zobowiązanego. Z akt sprawy wynika jednak, że zobowiązany jest osobą trudną do identyfikacji z uwagi na fakt, iż nie posiada numeru PESEL, NIP oraz REGON. Brak ww. danych uniemożliwia weryfikację bazy danych dostępnych organowi egzekucyjnemu (CEPIK, OGNIVO, STIR itp.) oraz innym instytucjom państwowym m.in. ZUS, za pomocą których możliwe do ustalenia są źródła majątku ruchomego/nieruchomego zobowiązanego, prawa majątkowe, rachunki bankowe, przysługujące wierzytelności, dochody oraz ubezpieczenia. Zobowiązany jest obywatelem Gruzji i nie posiada stałego adresu zamieszkania na terenie Polski, co utrudnia przeprowadzenie m.in. wywiadu środowiskowego, czy też egzekucję z majątku ruchomego pozostającego w miejscu zamieszkania. Z kolei adres zamieszkania wskazany w tytułach wykonawczych, jak i w bazie danych Systemu Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników (SeRCe) uniemożliwia podjęcie czynności egzekucyjnych w miejscu zamieszkania zobowiązanego gdyż jest to adres znajdujący się na terenie Gruzji, a więc poza właściwością organu egzekucyjnego. Już sam brak możliwości ustalenia sytuacji majątkowej zobowiązanego pozwala stwierdzić zdaniem DIAS, że organ egzekucyjny pozbawiony jest możliwości wyegzekwowania nie tylko środków na pokrycie należności, ale także kosztów egzekucyjnych. W odniesieniu natomiast do zabezpieczenia przez wierzyciela majątku G. A., tj. samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], numer VIN [...] wskazał, wbrew argumentom skarżącego, że ww. pojazd nie może stanowić przedmiotu egzekucji. Zobowiązany wskazany w tytułach wykonawczych nie jest bowiem właścicielem tego pojazdu. Z danych dostępnych w CEPiK wynika, że właścicielem pojazdu w okresie od 28.02.2018 r. do 26.08.2021 r. był [...] S.A., a od 26 sierpnia 2021 r. właścicielem auta jest M. P.. Informacja ta została potwierdzona przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, jako właściwy w sprawie wydział komunikacji (pismo z 30.01.2023 r. nr [...]). Organ odwoławczy powołał następnie przepisy ustawy egzekucyjnej w zakresie egzekucji z ruchomości (art. 97 § 1 – 2) wskazując, że żądanie od organu egzekucyjnego zajęcia składnika majątku, co do którego posiada wiedzę, iż nie jest on własnością zobowiązanego, a następnie przeprowadzanie procedury z art. 38 upea jest bezpodstawne. Powyższe świadczyłoby o podejmowaniu przez organ egzekucyjny działań pozornych, byłoby również sprzeczne z ekonomiką postępowania egzekucyjnego i gospodarczo nieuzasadnione. Nadto, egzekucja z majątku osoby trzeciej naruszałaby przepisy prawa, w szczególności zasadę praworządności oraz pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej. Zauważył również, że postanowienie organu egzekucyjnego o nieprzystąpieniu do egzekucji było wynikiem uprawdopodobnienia, że ewentualna egzekucja prowadzona wobec ww. zobowiązanego będzie bezskuteczna, nie zaś z uwagi na fakt, iż tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych art. 27 § 1 pkt 2 upea. Brak numerów identyfikacyjnych zobowiązanego takich jak PESEL, NIP czy REGON, w przedmiotowej sprawie, nie powoduje wadliwości tytułów wykonawczych, co podkreślił także organ I instancji, jednak uniemożliwiają zidentyfikowanie oraz poszukiwanie składników majątku zobowiązanego, co z kolei potwierdza brak skuteczności egzekucji. Podobnie, za nieuzasadnione DIAS uznał pozostałe zarzuty zażalenia podkreślając ponownie, że ramy art. 29 § 2 upea obligują organ do weryfikacji stanu majątkowego zobowiązanego, zaś jeśli zobowiązany nie posiada majątku, bądź jest on niemożliwy do ustalenia, jak przedmiotowej sprawie, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji. Od ww. normy brak jest wyjątków. Zadaniem organu egzekucyjnego nie jest przy tym poszukiwanie "w nieskończoność" hipotetycznego majątku zobowiązanego. Poszukiwanie "przyszłego" majątku zobowiązanego generowałoby jedynie koszty egzekucyjne, co byłoby sprzeczne z zasadą celowości prowadzonej egzekucji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, występując o uchylenie postanowień organów obydwu instancji, skarżący postawił następujące zarzuty naruszenia przepisów: 1. art. 29 § 2 i 2a w zw. z art. 38 i 97 § 2 upea, mające wpływ na treść orzeczenia: a) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy poborca skarbowy/ organ egzekucyjny jest zobowiązany i może zgodnie z przepisem art. 97 § 2 upea zająć ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu jak i władaniu osób trzecich, które stanowią zarówno jego własność, jak i własność osób trzecich i przeprowadzić egzekucję administracyjną z majątku, który nie stanowi własności zobowiązanego, ale jest w jego władaniu, a właściciel ruchomości nie zgłosił wniosku w trybie art. 38 upea o wyjęcie spod egzekucji i przedmiot zajęcia nie jest ustawowo wyłączony spod egzekucji; b) poprzez błędną wykładnię i rozumowanie art. 97 § 2 upea, który wbrew twierdzeniom organu nie obejmuje swoją hipotezą wyłącznie ruchomości stanowiących bezwzględnie własność zobowiązanego pozostając w jego władaniu lub władaniu osób trzecich, a dotyczy wszystkich ruchomości pozostających we władaniu zobowiązanego, zarówno tych które stanowią jego własność, jak i tych których zobowiązany nie pozostaje właścicielem (wyrok NSA z 8.10.2020 r., II FSK 1671/18, wyrok NSA z 1.10.2020 r., II FSK 1162/18, LEX nr 3083644; wyrok NSA z 1.10.2020 r., II FSK 1163/18, LEX nr 3060714 i wiele innych); 2. art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 2201 t.j.), mające wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez jego niezastosowanie i odmówienie przystąpienia do egzekucji, pomimo wystąpienia ku temu przesłanek ustawowych. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 259; dalej "ppsa"), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2492) sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w związku z wnioskiem wierzyciela złożonym na podstawie art. 29 § 2a upea o przystąpienie do egzekucji lub wydanie postanowienia w sprawie nieprzystąpienia do egzekucji wobec zobowiązanego na podstawie wystawionych w niniejszej sprawie tytułów wykonawczych, obejmujących nieuregulowany obowiązek z tytułu kary pieniężnej za wykonanie przez podmiot przewozu drogowego z naruszeniem obowiązku lub warunku przewozu, na kwotę należności głównej w wysokości 12.000,00 zł i 2.000,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Zobowiązanym w sprawie jest G. A.. W ramach badania z urzędu dopuszczalności prowadzenia egzekucji organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązany nie posiada numeru PESEL, NIP oraz REGON, które niezbędne są do pozyskania informacji dotyczących m.in. majątku ruchomego i nieruchomego, praw majątkowych, posiadanych przez zobowiązanego rachunków bankowych. Z kolei adres zamieszkania wskazany w tytułach wykonawczych (na terenie Gruzji) uniemożliwia podjęcie czynności egzekucyjnych w miejscu zamieszkania zobowiązanego. Organy zgodnie przyjęły, że w realiach rozpoznawanej sprawy istnieje uzasadnione przypuszczenie braku możliwości wyegzekwowania chociażby w niewielkiej części należności pieniężnych objętych powyższymi tytułami wykonawczymi. Zobowiązany jest bowiem osobą trudną do identyfikacji przez dostępne organowi egzekucyjnemu systemy weryfikacji. Nadto, jest obywatelem obcego państwa, nieposiadającym stałego adresu zamieszkania na terenie Polski, co utrudnia także przeprowadzenie m.in. wywiadu środowiskowego, czy też egzekucji z majątku ruchomego pozostającego w miejscu zamieszkania. Powyższe świadczy o tym, że wszczęcie w przedmiotowej sprawie postępowania egzekucyjnego jest gospodarczo nieuzasadnione. Orzekające w sprawie organy uznały także, iż brak było możliwości egzekucji z majątku ruchomego wskazanego przez wierzyciela, tj. pojazdu marki [...] o wskazanym numerze rejestracyjnym, gdyż weryfikacja kwestii dotyczących własności tego pojazdu wykazała, że nie może stanowić on przedmiotu egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec G. A. z uwagi na fakt, iż zobowiązany nie jest i nie był właścicielem ww. pojazdu. Z takim stanowiskiem nie godzi się skarżący wywodząc, że przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie było obowiązkiem organu egzekucyjnego, gdyż wierzyciel wskazał majątek, z którego egzekucja była możliwa. Zajęcie może być bowiem dokonane w odniesieniu do ruchomości znajdujących się zarówno we władaniu zobowiązanego, jak i osób trzecich, które stanowią własność zobowiązanego, jak i osób trzecich. Art. 97 § 2 upea nie obejmuje swoją hipotezą wyłącznie ruchomości stanowiących bezwzględnie własność zobowiązanego. Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 29 § 1 upea organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W myśl art. 29 § 2 upea organ egzekucyjny niebędący jednocześnie wierzycielem nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli: 1) obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej; 2) organ egzekucyjny uprawdopodobni, że egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne; 3) tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2. Zgodnie z art. 29 § 2a upea, na wniosek wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji lub przystępuje do egzekucji. Na postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji wierzycielowi przysługuje zażalenie. Z przywołanych przepisów wynika, iż organ egzekucyjny jest zobligowany do zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, a w przypadku stwierdzenia, że egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, może wydać postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji. Do zastosowania przepisów art. 29 § 2 pkt 2 i § 2a upea wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności, o której mowa w art. 29 § 2 pkt 2 upea. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy w sposób wystarczający uprawdopodobniły zasadność nieprzystąpienia do egzekucji ze wskazaniem, iż ewentualna egzekucja administracyjna prowadzona wobec majątku G. A. będzie bezskuteczna z powodu braku majątku, jak też źródła dochodu zobowiązanego, z których możliwe jest wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Organ egzekucyjny zbadał okoliczności istotne dla skuteczności ewentualnej egzekucji i trafnie doszedł do przekonania, iż w sytuacji braku miejsca zamieszkania zobowiązanego na terenie Polski nie jest możliwe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, jak i egzekucja z majątku znajdującego się w miejscu zamieszkania. Trafnie organ odwoławczy wskazuje na to, iż zobowiązany jest osobą trudną do identyfikacji z uwagi na brak numeru PESEL, NIP oraz REGON. Ma to też wpływ na brak możliwości ustalenia jego majątku i dochodów. Jak wynika ze stanowiska skarżącego w niniejszej sprawie, wadliwość nieprzystąpienia do egzekucji wierzyciel upatruje w nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo że samochód osobowy, którym władał zobowiązany został skierowany na parking i zabezpieczony na poczet uiszczenia kary pieniężnej na podstawie art. 95 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201, dalej: "ustawa o transporcie drogowym"). Zdaniem wierzyciela organ egzekucyjny jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany włada, nie tylko tymi, które stanowią własność zobowiązanego. Wierzyciel w tej mierze powołał się na art. 97 § 2 upea oraz art. 38 upea. Zgodnie z art. 97 § 2 upea zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Jak zaś wynika z art. 38 § 1 upea kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Odnosząc się do tej argumentacji i w świetle wskazanych wyżej przepisów wskazać należy, iż trafnie wierzyciel podnosi, że możliwe jest zajęcie zarówno ruchomości będących własnością zobowiązanego, jak i niebędących. Osobie, która nie jest zobowiązanym, a rości sobie prawa do rzeczy, co do której skierowano egzekucję przysługuje bowiem żądanie wyłączenia spod egzekucji. Argumentacja ta wskazuje jednak na formalną możliwość prowadzenia egzekucji z rzeczy niebędących własnością zobowiązanego. Przystępując do egzekucji nie można jednak pomijać jej celu, którym jest wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Zgodnie z art. 7 § 2 upea organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Tym samym w sytuacji, gdy organ egzekucyjny przed przystąpieniem do egzekucji ustalił, iż pojazd zarówno w dacie zabezpieczenia (14.02.2020 r.) nie był, jak i obecnie nie jest własnością zobowiązanego, zasadnie przyjęto, że istnieje prawdopodobieństwo, że egzekucja z tego przedmiotu nie doprowadzi do uzyskania środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Z dokonanych w sprawie i nie kwestionowanych przez wierzyciela ustaleń wynika, iż w okresie od dnia 28 lutego 2018 r. do 26 sierpnia 2021 r. właścicielem pojazdu był [...] S.A., a od 26 sierpnia 2021 r. właścicielem tego pojazdu jest M. P., który jak wynika z treści pisma z dnia 16 stycznia 2023 r. (akta egzekucyjne) własność pojazdu, o którym mowa potwierdził. Sąd podziela argumentację organu odwoławczego, że za bezpodstawne należy uznać żądanie od organu egzekucyjnego prowadzenia postępowania egzekucyjnego na majątku osoby trzeciej w przypadku posiadania przez organ egzekucyjny wiedzy, iż przedmiot, do którego skierowano egzekucję nie stanowi własności zobowiązanego. Trafnie także wskazuje organ odwoławczy, iż działanie takie miałoby charakter pozorny, sprzeczny z ekonomiką postępowania egzekucyjnego i gospodarczo nieuzasadniony. Zdaniem Sądu brak jest zatem podstaw do dopatrywania się naruszenia art. 29 § 2 i § 2a upea, także w związku z art. 38 i art. 97 § 2 upea. Orzekające w sprawie organy w sposób wystarczający uprawdopodobniły zasadność nieprzystąpienia do egzekucji w okolicznościach niniejszej sprawy. Przepisy art. 38 i art. 97 § 2 upea nie stanowią przeszkody w zastosowaniu art. 29 § 2 i § 2a upea, jeśli zasadność ich zastosowania zostanie wykazana. Brak jest także podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 95 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli pojazd nie zostanie odebrany z parkingu w ciągu 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej, stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479, 1301, 1692 i 1967) dotyczące egzekucji należności pieniężnych z ruchomości. Odesłanie do przepisów działu II rozdziału 6 upea nie wyłącza zastosowania przepisów działu I upea zawierającego przepisy ogólne, w którym umieszczony został art. 29 (rozdział 3 Zasady prowadzenia egzekucji), stanowiący podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Z tych względów wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd rozpoznając sprawę na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 maja 2023
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Iwona Owsińska-Gwiazda Justyna Mazur /sprawozdawca/ Leszek Kobylski /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
art. 29 par. 2 par. 2 · Dz.U. 2022 poz. 479
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Wa 2675/22 · 22 czerwca 2023
Wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2023 r., III SA/Wa 2675/22 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: I SA/Gl 143/23 · 22 czerwca 2023
Wyrok WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2023 r., I SA/Gl 143/23 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: III SA/Wa 2676/22 · 22 czerwca 2023
Wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2023 r., III SA/Wa 2676/22 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny