VIII SA/Wa 324/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-

Postanowieniem z dnia 26 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie referendarza z dnia 15 czerwca 2016 r. o odmowie przyznania M. D. prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej M. D. wniósł ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z działalności gospodarczej, przynoszącej straty. Oświadczył, że wszystkie posiadane środki przeznaczył na wydatki związane z przedmiotową sprawą. W części wniosku obejmującej stałe zobowiązania i wydatki wymienił alimenty na dwoje dzieci w wysokości [...] zł. Do wniosku załączył zeznanie podatkowe PIT-36L z 2016 r. z wykazanym przychodem na poziomie [...] zł przy kosztach uzyskania przychodów w wysokości [...] zł oraz akt notarialny – ugodę oraz oświadczenie o poddaniu się egzekucji w celu zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych na rzecz małoletnich dzieci. Pismem z dnia 10 maja 2017 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie wyciągów z rachunków bankowych, złożenie dowodu potwierdzającego wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego w deklarowanej wysokości oraz udokumentowanie wydatków na bieżące utrzymanie. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych uznań oraz przelewów wychodzących na rachunku prywatnym, natomiast rachunki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zostały zajęte przez Urząd Skarbowy. Podał, że nie jest w stanie udokumentować wydatków na bieżące utrzymanie bowiem zamieszkuje na terenie firmy. Dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu na czas nieokreślony, na stanowisku - dyrektor handlowy z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł oraz oświadczenie żony o przyjęciu [...] zł tytułem zaległych alimentów. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. Zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając przedmiotowy wniosek przede wszystkim podkreślić należy, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, co wynika z załączonych zeznań podatkowych. Należy zatem traktować go jako przedsiębiorcę, a w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotne zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Poza tym jest on zatrudniony w spółce z o.o. na stanowisku dyrektora handlowego. Sytuacja finansowa skarżącego nie może być trudna także z tego powodu, że zobowiązał się on, w ramach zawartej z żoną ugody, do alimentów w wysokości [...] zł na dwoje dzieci, przy czym nie wskazał, by miał trudności z wywiązywaniem się z tego obowiązku. Skarżący mimo zobowiązania w piśmie z dnia 10 maja 2017 r. nie przedłożył wyciągów z rachunku bankowego osobistego oświadczając, że nie posiada żadnych uznań oraz przelewów wychodzących, nie złożył również żadnego dokumentu potwierdzającego, że rachunek związany z działalnością gospodarczą został zamknięty. Nie wyjaśnił również jakie ponosi wydatki na bieżące utrzymanie twierdząc, że nie posiada żadnych rachunków gdyż zamieszkuje na terenie firmy. Wobec powyższego uznać należy, że skarżący nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, by w aktualnej sytuacji finansowej nie był w stanie uiścić kosztów postępowania sądowego tj. wpisu od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe na art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.