Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VIII SA/Wa 310/23

Wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2023 r., VIII SA/Wa 310/23

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
6 lipca 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 23 stycznia 2023 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium", "SKO" lub "organ odwoławczy") decyzją z 23 stycznia 2023 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania R. W. (dalej: "skarżący" lub "strona"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej także: "Burmistrz" lub "organ I instancji") z 28 listopada 2022r. o odmowie przyznania dodatku węglowego. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powołaną na wstępie decyzją z 28 listopada 2022r. organ I instancji odmówił stronie przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przyczyną odmowy przyznania dodatku węglowego był fakt nieprowadzenia przez stronę gospodarstwa domowego pod adresem wskazanym we wniosku o przyznanie dodatku węglowego. We wniosku tym skarżący podał, że zamieszkuje w [...] ul. [...] [...] i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Tymczasem skarżący otrzymał dodatek osłonowy na prowadzone gospodarstwo wieloosobowe (5 osób) i do dnia wydania informacji tj. 27 września 2022 r. nie zgłosił zmiany składu rodziny. W związku z powyższym, brak było podstaw do przyznania dodatku węglowego. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie prawa do dodatku węglowego. Skarżący zarzucił dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych i wyprowadzonych z nich wniosków, opisanych w treści notatki służbowej. Komisja nie przeprowadziła żadnych czynności zmierzających do wykazania, ze mieszkanie jest w jakimś stopniu użytkowane. Uzasadnienie decyzji uznał za jednostronne i nieobiektywne, a postępowanie przeprowadzone z naruszeniem zasad postępowania wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazało następnie, że wnioskiem z 15.09.2022 r. skarżący wystąpił o wypłatę dodatku węglowego. Wskazał, że prowadzi gospodarstwo jednoosobowe. We wniosku wskazano główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego piecokuchnia w budynku jednorodzinnym. Z załączonej deklaracji raportu wynika, że na wskazany adres zgłoszono źródło ciepła trzon kuchenny. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku węglowego z uwagi na nieprowadzenie przez skarżącego gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem. Z wywiadu środowiskowego wynika, że budynek jest niezamieszkały. Organ odwoławczy wskazał następnie, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 1692 ze zm.; dalej: "u.d.w.", "ustawa o dodatku węglowym") – tj. art. 2 ust. 1 - 3, art. 2 ust. 7, art. 2 ust. 15. Zauważył przy tym, że ustawą z dnia 27 października 2022 r. (Dz.U. z 2022r., poz. 2236) zmieniono ustawę o dodatku węglowym z dniem 3 listopada 2022 r. wprowadzając nowe zasady przyznawania dodatku węglowego dla gospodarstw domowych. Zgodnie z ww. nowelizacją dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji - art. 2 ust. 15g ustawy. Powołał następnie, że 2.11.2022 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, z którego sporządzono notatkę służbową. Z wywiadu wynika, że posesja była zamknięta. Pod wskazany adres pracownicy zostali wprowadzeni przez brata skarżącego, który udostępnił pracownikom budynek. Oględziny budynku wykazały, że dom składa się z dwóch małych pomieszczeń. W jednym z pomieszczeń znajduje się kuchnia kaflowa, która nie wykazywała śladów użytkowania, stwierdzono odpadające kafle z pieca, siano, które spadło ze strychu zalegający kurz oraz łóżko nie używane. Stan budynku nie wskazywał na przeprowadzenie prac remontowych i porządkowych. Z zaświadczenia MOPS z 21.11.2022r. wynika, że skarżący złożył na adres [...], ul. [...] [...] wniosek o wypłatę dodatku osłonowego, wskazując we wniosku z 16.08.2022r. pięcioosobowy skład rodziny tj. skarżący, A. W., K. W. , A. W. oraz M. W. W dniu 27.09.2022r. organ przyznał dodatek osłonowy. Z oświadczenia skarżącego złożonego 22.09.2022r. wynika, że skarżący wyprowadził się z adresu [...] [...], gdzie mieszkał razem z rodziną, do budynku pod adresem [...] [...]. Powodem wyprowadzki z dotychczasowego miejsca pobytu 3.09.2022r. był fakt niedotrzymania wierności małżeńskiej przez A. W. Od 3.09.2022r., w związku z nieotrzymaniem od A. W. stosownych wyjaśnień w kwestii zarzutu zdrady małżeńskiej, skarżący jak twierdzi prowadzi osobne gospodarstwo domowe pod adresem [...], ul. [...] [...]. Oświadczenie w rozpoznawanej sprawie złożyła również A. W. w dniu 26.09.2022r. informując, że budynek pod adresem [...] [...] jest w trakcie odbioru, opłaca pod tym adresem rachunki. Ponadto stwierdziła, że skarżący bezpodstawnie zarzuca zdradę. Z początkiem miesiąca września wyprowadził się ze wspólnie zajmowanego budynku, prowadzi odrębne gospodarstwo, ale nadal utrzymuje kontakty z dziećmi, korzysta z sanitariatu na zewnątrz posesji bądź u brata. Zdaniem Kolegium, w rozpoznawanej sprawie kwestią sporną, budzącą wątpliwości jest fakt zamieszkiwania oraz prowadzenia gospodarstwa jednoosobowego pod adresem wskazanym we wniosku, wskutek czego wątpliwości budzi czy skarżący stosuje paliwo w postaci węgla do ogrzewania budynku, położonego w miejscowości [...], ul. [...] [...]. Co do kwestii miejsca zamieszkania Kolegium powołując treść art. 25 k.c. wywiodło, że pojęcie miejsca zamieszkania jest konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie wystarczy zatem ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. O miejscu zamieszkania rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że z uwagi na problemy rodzinne dotyczące ewentualnej zdrady małżeńskiej skarżący zmienił miejsce zamieszkania, wskazując na inny budynek. Przeprowadzone postępowanie, w tym wywiad we wskazanym miejscu zamieszkania wykazał, że skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Stan budynku, brak czynności porządkowych i remontowych wskazujących na zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu nie daje podstaw do wypłaty dodatku węglowego. Zaznaczyło przy tym, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego wyprowadził się z domu rodzinnego 3.09.2022r., natomiast wywiad przeprowadzono 2.11.2022r., a więc dwa miesiące po zmianie miejsca zamieszkania. Zdaniem Kolegium, okres dwóch miesięcy jest wystarczającym okresem do podjęcia czynności porządkowych, remontowych na okres zimowy, aby skarżący mógł zapewnić odpowiednie warunki pobytu, czego nie uczynił. Stąd, w ocenie Kolegium chwilowe kłopoty, nieporozumienia małżeńskie, choć mogły dać podłoże do czasowej zmiany miejsca pobytu, nie stanowią uzasadnienia do zmiany miejsca zamieszkania. Z tego względu Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, zarzuty odwołania uznając za niezasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, występując o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów: I. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez wadliwe utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, podczas gdy decyzja winna zostać uchylona albowiem w sprawie niniejszej doszło do rażącego naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego a mianowicie: art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnianie decyzji w części dotyczącej braku omówienia zarzutów stawianych decyzji przez skarżącego, art. 7, 10, 77 k.p.a. poprzez wadliwe stwierdzenie, że posesja należąca do wnioskodawcy podczas oględzin była zamknięta, i została okazana przez brata wnioskodawcy, podczas gdy wywiad środowiskowy został wykonany w obecności wnioskodawcy, po uprzednim wadliwym, telefonicznym wezwaniu skarżącego do okazania posesji, art. 85 §1 k.p.a. w związku z art. 67 § 1 pkt 3 k.p.a., art. 72 k.p.a., poprzez dokonanie oględzin nieruchomości, z pominięciem sporządzenia protokołu z przeprowadzenia tej czynności i z pominięciem wniesienia do jego treści wyjaśnień wnioskodawcy, w kwestii zamieszkania w przedmiotowej nieruchomości, występowania w domu śladów użytkowania nieruchomości świadczącej o zamieszkiwaniu w niej wnioskodawcy, art. 2 ust. 15 b ustawy o dodatku węglowym poprzez sporządzenie notatki służbowej z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w sposób nierzetelny i z pominięciem oświadczeń składanych przez skarżącego podczas tej czynności, art. 55 w zw. z art. art. 14 ust. 2 k.p.a. poprzez wadliwe jego zastosowanie i dokonanie wezwania skarżącego do okazania nieruchomości w drodze telefonicznej, w sytuacji gdy wezwanie telefoniczne jest możliwe w sprawach niecierpiących zwłoki, podczas gdy sprawa niniejsza, oraz czynność w postaci okazania nieruchomości nie należała do kategorii spraw niecierpiących zwłoki, art. 79 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o czynności w postaci przesłuchania świadka w osobie A. W.; art. 7, 10, 77, 61 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że: skarżący nie prowadził gospodarstwa domowego pod adresem [...] ul. [...] [...], podczas gdy z treści oświadczeń składnych przez wnioskodawcę, oraz z treści zeznań A. W. wynika, że prowadził gospodarstwo domowe pod wskazanym wyżej adresem, w domu położonym w [...] przy ul. [...] [...] odpadają kafle z pieca, podczas gdy powyższa okoliczność, nie została wykazana i nie polega na prawdzie, sypiące się siano ze strychu świadczyło o niezamieszkiwaniu na przedmiotowej posesji, podczas gdy z wyjaśnień wnioskodawcy wynika, że sypiące się ze strychu siano było wynikiem rozebrania części stropu, związanej z prowadzonym remontem; zalegający w mieszkaniu kurz świadczył o niezamieszkiwaniu wnioskodawcy w przedmiotowym lokalu, podczas gdy kurz ten był wynikiem prac remontowo budowlanych prowadzonych w przedmiotowej nieruchomości. nieużytkowane łóżko świadczy o niezamieszkiwaniu wnioskodawcy w przedmiotowej nieruchomości, podczas gdy łóżko to na czas remontu zostało nakryte i zabezpieczone folią, a pościel schowana do wnętrza, brak prowadzenia jakichkolwiek prac remontowych, która to okoliczność nie polega na prawdzie. Nadto skarżący organowi II instancji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym poprzez jego wadliwą wykładnię i błędne przyjęcie, że wypłata zasiłku węglowego jest uzależniona od faktu stosowania paliwa opisanego w tym przepisie, podczas gdy z prawidłowej wykładni tego przepisu wynika, że do wypłaty zasiłku węglowego wystarczającym jest, aby osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pozostawała w odrębnym gospodarstwie domowym, a jego głównym źródłem ogrzewania był jeden ze sposobów wymienionych w tym przepisie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 2022, poz. 2492), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach niniejszej sprawy organy odmówiły skarżącemu prawa do dodatku węglowego, zgodnie z jego wnioskiem, z powodu braku spełnienia określonego w u.d.w. warunku prowadzenia gospodarstwa domowego (jednoosobowego) pod adresem wskazanym we wniosku (ul. [...] [...] w [...]). Powołały się przy tym na rozbieżności we wnioskach o dodatek osłonowy i dodatek węglowy oraz przeprowadzony w miejscu tym wywiad środowiskowy, z którego sporządzono notatkę służbową z 2 listopada 2022r. (organ I instancji) oraz dodatkowo na oświadczenie skarżącego z dnia 22 września 2022 r. i oświadczenie A. W. z dnia 26 września 2022 r. (organ odwoławczy). Z treści ww. notatki służbowej (k. 7 akt administracyjnych), zdaniem orzekających w sprawie organów wynika, że dom pod adresem [...] [...] w [...] jest niezamieszkały. Nadto ustalono w sprawie, że skarżący otrzymał dodatek osłonowy i do dnia wydania informacji w dniu 27 września 2022r. nie zgłosił zmiany stanu rodziny. We wniosku z dnia 16 sierpnia 2022 r. o ten dodatek skarżący wskazał, że prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe pod adresem [...] [...] w [...]. Skarżący decyzję o odmowie przyznania dodatku węglowego uznaje za błędną, przy czym w skardze kwestionuje ustalenia o jego niezamieszkiwaniu pod adresem ul. [...] [...] w [...], podczas gdy przyczyną odmowy przyznania dodatku węglowego było ustalenie przez orzekające w sprawie organy, iż skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym we wniosku adresem, to jest: ul. [...] [...] w [...]. Biorąc jednak pod uwagę stanowisko skarżącego prezentowane w postępowaniu administracyjnym uznać należy, iż sporem w sprawie objęty jest fakt zamieszkiwania skarżącego i prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego pod adresem wskazanym we wniosku, to jest ul. [...] [...] w [...]. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy, w myśl którego właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Zgodnie z art. 2 ust. 16 u.d.w., przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji. Zdaniem Sądu, treść tych przepisów jest czytelna i nie budzi wątpliwości. Nie jest wątpliwe również, że stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 u.d.w. może być ustalony w oparciu o dostępne organowi dane, które zostały przykładowo wymienione w art. 2 ust. 15 i 15a u.d.w. Oznacza to, że katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy ma w tym zakresie charakter otwarty. Ustawodawca obliguje organ orzekający do weryfikacji wniosku, w tym ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego przez gospodarstwo domowe osoby ubiegającej się o świadczenie, które to ustalenia powinny zostać dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Objęcie wsparciem w formie dodatku węglowego odbywa się poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie, a w szczególności do ustalenia rzeczywistego źródła ciepła wykorzystywanego w jej gospodarstwie domowym. Cel przepisów polega więc niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia pieniężnego gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. W ocenie Sądu, działanie organów obu instancji w realiach niniejszej sprawy nie narusza ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania tak z urzędu, jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Art. 107 § 1 k.p.a. określa jakie elementy powinna zawierać decyzja, zaś art. 107 § 3 k.p.a., obliguje do wskazania w uzasadnieniu faktycznym sprawy w szczególności faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym - wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. obowiązkom. Przypomnieć bowiem należy, że przyczyną odmowy dodatku węglowego stronie był fakt nieprowadzenia gospodarstwa domowego pod wskazanym we wniosku z 15 września 2022r. adresem. Organ I instancji ustalił w sprawie, że skarżący występował również z wnioskiem o przyznanie dodatku osłonowego, w którym oświadczył, że prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe pod innym, niż wskazany w niniejszym postępowaniu adresem, to jest ul. [...] [...] w [...]. Jak wskazano, do dnia wydania informacji w dniu 27 września 2022 r. skarżący nie zgłosił zmiany składu rodziny. Tymczasem w toku niniejszego postępowania wskazuje, że z powodu konfliktu małżeńskiego w dniu 3 września 2022 r. wyprowadził się z domu zajmowanego wspólnie z żoną i dziećmi pod adresem ul. [...] [...] w [...]. W tych okolicznościach organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, który zdaniem organów obu instancji wykazał, że pod wskazanym we wniosku adresem (ul. [...] [...] w [...]) skarżący nie zamieszkuje. W ocenie Sądu ustalenia i wnioski wyprowadzone przez organy obu instancji nie budzą wątpliwości. Ustalenie o niezamieszkiwaniu, a zatem nieprowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego przez skarżącego w budynku znajdującym się pod adresem ul. [...] [...] w [...] nie budzi wątpliwości. Ustalenie to stanowi to braku spełnienia przesłanki do przyznania dodatku węglowego. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do podważenia kluczowego w sprawie dowodu w postaci notatki służbowej z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, bowiem brak jest przepisów nakazujących konieczność sporządzenia w tym przypadku protokołu. Zgodnie z art. 2 ust. 15b zdanie pierwsze u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. W myśl art. 2 ust. 15c wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, zaś zgodnie z art. 2 ust. 15d w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały, albowiem jak już była o tym mowa, odmiennie od informacji wskazanych we wniosku o dodatek węglowy skarżący podał informacje na potrzeby postepowania o dodatek osłonowy. Ponadto, jak wynika z oświadczenia skarżącego z dnia 22 września 2022 r., deklarację dotyczącą odpadów komunalnych skarżący także złożył z adresu ul. [...] [...] w [...] odnośnie 5 osób. W oświadczeniu tym podał również, iż budynek przy ul. [...] [...] w [...] nie spełnia obecnie w pełni warunków do zamieszkiwania, albowiem brak jest przyłącza elektrycznego, instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, a energia elektryczna jest tymczasowo pobierana z budynku należącego do brata, na działce należącej do brata skarżący korzysta także z WC. Ustawa o dodatku węglowym nie przewiduje żadnej szczególnej formy dokumentowania czynności ustalenia czy stan faktyczny gospodarstwa domowego jest zgodny ze stanem wskazanym we wniosku w przypadku wskazanym w art. 2 ust. 15b u.d.w. Obowiązek dokumentowania tej czynności protokołem nie wynika także z przywołanych w skardze przepisów art. 85 § 1 k.p.a., art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a. (art. 67 § 1 k.p.a. nie posiada punktów) i art. 72 k.p.a. Zgodnie z art. 85 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. W myśl art. 67 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. Art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a. wskazuje, iż w szczególności sporządza się protokół oględzin i ekspertyzy dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji publicznej. Wbrew twierdzeniom skarżącego przeprowadzenie w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wywiadu środowiskowego, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego nie stanowi oględzin, o których mowa w art. 85 § 1 k.p.a. i art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a. Tym samym przepisy te nie miały zastosowania w sprawie. Jednocześnie z art. 72 § 1 k.p.a. wynika, iż czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności. W tych okolicznościach, sporządzenie z czynności mającej na celu ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego notatki służbowej, podpisanej przez dokonujących tej czynności pracowników, nie stanowi podstawy do stwierdzenia naruszenia ww. przepisów prawa. Dodać również w tym miejscu wypada, że przepisy ustawy o dodatku węglowym nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania, zatem oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. W tym zakresie należy więc uwzględnić treść art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360, dalej: "k.c."), zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek, jak słusznie zauważył organ odwoławczy świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe. Przesłanką konieczną do przyznania dodatku węglowego jest zatem gospodarowanie w budynku. Przyjąć należy, że co do zasady wykonywanie remontu może świadczyć o takim gospodarowaniu. O gospodarowaniu w budynku mogą świadczyć także podpisane umowy na dostarczanie mediów, które są konieczne do zamieszkiwania w domu. Tymczasem w realiach rozpoznawanej sprawy takie okoliczności nie zaistniały. Skarżący w oświadczeniu z dnia 22 września 2022 r. wskazuje bowiem, iż w budynku pod nr [...] przy ul [...] brak jest przyłącza elektrycznego, instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, a deklaracja dotycząca opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została złożona w lipcu 2022 r. w odniesieniu do budynku znajdującego się pod adresem ul. [...] nr [...]. W oświadczeniu tym skarżący wskazuje także, iż w dacie sporządzania oświadczenia jest na własnym utrzymaniu z powodu wykrycia dowodu niedotrzymania wierności małżeńskiej i uzyskaniu wyjaśnień od żony lub ich braku podejmie decyzję o dalszych działaniach. Z powyższego nie wynika zatem fakt zamieszkiwania przez skarżącego w budynku znajdującym się pod adresem wskazanym we wniosku. Wskazuje na to brak możliwości zaspokajania w tym budynku podstawowych potrzeb życiowych, jak i intencja skarżącego uzależniająca jego dalsze decyzje od sposobu rozwiązania konfliktu, jaki powstał pomiędzy małżonkami. Potwierdzeniem powyższych wniosków jest treść notatki służbowej z wizyty na posesji [...] [...] w [...], która miała miejsce w dniu 2 listopada 2022 r. Jak wynika z jej treści na miejscu stwierdzono, dom jest niezamieszkały od lat. Składa się z dwóch małych pomieszczeń. W pomieszczeniu, w którym znajduje się kuchnia kaflowa brak śladów użytkowania (zamieszkania), odpadające kafle z pieca, siano, które spadło ze strychu, łóżko nie jest użytkowane, zalegający kurz na wszystkim. Brak jakichkolwiek prac porządkowych i remontowych. Zauważyć należy, iż pomiędzy wynikającą z oświadczenia z dnia 22 września 2022 r. data opuszczenia żony (3 września 2022 r.), a datą wizyty w budynku pod adresem wskazanym we wniosku (2 listopada 2022 r.) jest okres prawie dwóch miesięcy, w którym to okresie skarżący nie podjął żadnych prac umożliwiających zamieszkanie w tym budynku, mimo zbliżającego się okresu zimowego. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., wskazujące na wadliwe ustalenia co do okoliczności zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego pod adresem wskazanym we wniosku stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami orzekających w sprawie organów. Dowodów podważających powyższe ustalenia skarżący nie przedstawił. O fakcie zamieszkiwania we wskazanym miejscu nie świadczy samodzielnie wskazanie tego adresu w dokumentach jak umowa o warunkach odpłatności za studia podyplomowe z dnia 6 października 2022 r., wniosek o finansowanie kosztów studiów podyplomowych z dnia 26 października 2022 r. i dowód wpłaty z tej samej daty, w szczególności że pochodzą one z dat mieszczących się w okresie, w którym skarżący toczył spór w niniejszej sprawie jeszcze przed organem I instancji. Z oświadczenia A. W. nie wynikają okoliczności odmienne od wskazywanych przez skarżącego. Zauważyć jednocześnie należy, iż z akt administracyjnych nie wynika, aby A. W. był wzywana celem przesłuchania w charakterze świadka, co w przypadku niezawiadomienia o powyższym skarżącego stanowiłoby o naruszeniu art. 79 § 1 k.p.a. Do akt dołączono jedynie jej oświadczenie z dnia 26 września 2022 r., wyjaśniające przyczyny osobnego ze skarżącym złożenia wniosku, które znajduje się w aktach administracyjnych. Brak jest jednocześnie dowodów o podjęciu starań do doprowadzenia do budynku własnego przyłącza energetycznego, wodociągowego, czy kanalizacji, które stanowiłyby obiektywne dowody na zamieszkiwanie pod wskazanym we wniosku adresem. Trafne są zatem ustalenia orzekających w sprawie organów, iż skarżący pod wskazanym we wniosku o dodatek węglowy adresem nie zamieszkuje i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Brak jest także podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 55 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 k.p.a., poprzez wezwanie skarżącego drogą telefoniczną celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu wskazanym jako miejsce zamieszkania. Odformalizowany charakter postępowania uzasadnia podejmowanie jak najszybszych działań umożliwiających wyjaśnienie i załatwienie sprawy. Ponadto jak wynika z art. 55 § 2 k.p.a. istotna jest kwestia skuteczności tego zawiadomienia, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości. Z uzasadnienia skargi (karta 7 akt sądowych) wynika bowiem, że skarżący sam udostępnił pracownikom budynek. Z notatki służbowej także nie wynika, że budynek udostępnił brat skarżącego. Wskazano w niej w tym zakresie jedynie, że pracownicy zostali wprowadzeni przez sąsiednią posesję należącą do brata skarżącego. Powyższe stwierdzenie nie budzi wątpliwości i nie wymaga dalszego dowodzenia. Tym samym brak jest podstaw do uznania za istotny dowód w sprawie oświadczenia G. W. z dnia 24 maja 2023 r. (karta 23 akt sądowych), z którego wynika, iż nie okazywał on pracownikom socjalnym posesji. Wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego na wprowadzenie pracowników przez brata skarżącego pozostaje w sprzeczności z treścią notatki służbowej z dnia 2 listopada 2022 r., nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie. Na rozstrzygnięcie nie ma także wpływu niezastosowanie w sprawie przez Kolegium art. 10 k.p.a. Kolegium nie przeprowadzało bowiem dodatkowych dowodów w sprawie i nie gromadziło dokumentów. O możliwości zapoznania się z aktami sprawy skarżący został zawiadomiony przez organ I instancji zawiadomieniem doręczonym w dniu 18 listopada 2022 r. i jak sam wskazał w piśmie z dnia 26 czerwca 2023 r. (karta 39 akt sądowych) z tej możliwości skorzystał, składając dodatkowe dowody. Biorąc wskazane okoliczności pod uwagę, zdaniem Sądu stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, orzekając na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, orzekając jak w wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 maja 2023
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Justyna Mazur /sprawozdawca/ Leszek Kobylski Marek Wroczyński /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny