VIII SA/Wa 3/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku Sieci Obywatelskiej [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Sieci Obywatelskiej [...] na decyzję Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Sieć Obywatelska [...] (dalej: "stowarzyszenie") zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazało, że jest organizacją pozarządową, niedziałającą w celu osiągnięcia zysku, utrzymuje się z wpłat darowizn oraz grantów od prywatnych sponsorów. Aktualnie posiadane środki finansowe wystarczają wyłącznie na opłacenie pensji i koszty związane z utrzymaniem siedziby. Aby poszerzyć źródła finansowania w 2016 r. zaciągnęło kredyt na rozwój działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, a w 2017 r. dwa kredyty w wysokości [...] zł oraz [...] zł. Skarżące stowarzyszenie wskazało na stałe comiesięczne wydatki tj. internet + telefony – [...] zł, druk – [...] zł, ochrona – [...] zł, czynsz – [...] zł, księgowość – [...] zł, wynagrodzenia – [...] zł, spłata kredytów – [...] zł. Oświadczyło, że na rachunkach bankowych posiada środki w kwocie – [...] zł. Jednocześnie podniosło, że jednym z podstawowych jego działań jest ochrona prawa do informacji na drodze sądowej, a tymczasowa sytuacja nie pozwala na inicjowania takich postępowań. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwanej dalej p.p.s.a. ) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 2 pkt 1 tej ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1005/12). Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać przy tym nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Z treści wniosku wynika, że stowarzyszenie posiada na rachunku bankowym kwotę [...] zł, a więc kilkakrotnie przewyższającą koszty do jakich jest zobowiązana ([...] zł tytułem wpisu od skargi). Już choćby z tego powodu uwzględnienie wniosku jest niemożliwe, bowiem posiadanie wolnych środków nie wskazuje na trudności finansowe. Natomiast bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt zaciągnięcie kilku kredytów na rozwój działalności gospodarczej. Co do zasady bowiem zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa względem obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Poza tym udzielenie stronie kredytu świadczy o posiadaniu przez nią zdolności kredytowej tj. zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Skoro skarżąca spłaca bez przeszkód raty w wysokości [...] zł miesięcznie, to wygospodarowanie kwoty [...] zł nie powinno stanowić dla niej przeszkody ponad miarę. Trudno natomiast uwzględnić wniosek podmiotu, który z samego tylko przekonania o doniosłości realizowanych celów wywodzi uzasadnienie do zwolnienia z należności o publicznoprawnym charakterze. Z powyższych względów, w oparciu o art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.