Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VIII SA/Wa 293/22

Wyrok WSA w Warszawie z 10 sierpnia 2022 r., VIII SA/Wa 293/22 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
10 sierpnia 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi M.Z. (dalej: skarżący, strona) jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: organ, Prezes KRUS) z 2 marca 2022 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z 15 grudnia 2021 r. odmawiającą umorzenia należnych składek i odsetek za okres od 2003.1 do 2013.3/09 w łącznej kwocie 18106,29 zł, z czego składki w kwocie 10256,29 zł i odsetki w kwocie 7850 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezes KRUS decyzją z 15 grudnia 2021 r., na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U.2021r., poz. 266, ze zm., dalej u.u.s.r.) rozpatrując wniosek M. Z. (dalej: skarżący) z 20.10.2020 r., odmówił umorzenia zadłużenia należnych składek i odsetek za okres od 2003.1 do 2013.3/09 w kwocie j/w. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, wyjaśnieniu kwestii postanowień art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r., ważnego interesu w umorzeniu składek, Prezes wskazał m.in., że M. Z. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 stycznia 1985 r. do 4 czerwca 2017 r. z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,67 ha, co stanowi 3,69 ha przeliczeniowych. W okresie od 1 kwietnia 1998 r. do 30 czerwca 2004 r. ubezpieczeniu społecznemu podlegała również była małżonka skarżącego – M. Z.. Skarżący został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej poprzez wydzierżawienie gospodarstwa rolnego synowi P. Z.. Decyzją z 3 sierpnia 2017 r. KRUS przyznał skarżącemu świadczenie emerytalne. Organ ustalił, że w okresie od 1990 roku skarżący zaprzestał opłacać składki. W okresie od 1994 r. do daty obecnej złożył 24 wnioski o umorzenie zaległości, z czego 5 wniosków rozpoznano pozytywnie w wyniku czego umorzono skarżącemu zaległość z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 21029 zł. W przypadku pozostałych 19 wniosków odmówiono umorzenia. Przedmiotowy wniosek skarżący argumentował złym stanem zdrowia, wydatkami związanymi z leczeniem (dojazdy do lekarzy, zakup leków), brakiem środków na bieżące utrzymanie (jedzenie, ubiór, zakup opału), brakiem pomocy ze strony synów. Do wniosku załączył: 8 kserokopii kart leczenia szpitalnego, decyzję KRUS o ponownym ustaleniu wysokości emerytury rolniczej, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, orzeczenie lekarza rzeczoznawcy KRUS, faktury za leki, wizyty lekarskie, badania, zabiegi u okulisty od stycznia 2020 r. do sierpnia 2020 r. w łącznej kwocie 2499 zł, skierowanie do szpitala z 1.06.2020 r. Decyzją z 18.11.2020 r. Prezes KRUS odmówił wszczęcia postępowania w w/w sprawie. Wyrokiem z 7.04.2021 r. WSA uchylił zaskarżoną decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. 13.07.2021 r. organ zawiesił postepowanie w przedmiotowej sprawie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej. Po uzyskaniu wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną Prezes KRUS podjął zawieszone postępowanie. 25.11.2021 r. Prezes KRUS, działając jako organ I instancji, przeprowadził wizytację w miejscu zamieszkania skarżącego. Według organu skarżący mieszka wraz z dwoma dorosłymi synami i bratem skarżącego - M. Z.w domu drewnianym na podpiwniczeniu (skarżący zajmuje 1 pokój + kuchnia + łazienka) z bieżącą wodą, bez centralnego ogrzewania. Na terenie gospodarstwa znajdują się budynki gospodarcze będące własnością skarżącego: wydzierżawione stodoła drewniana i obora murowana. Skarżący nie posiada inwentarza żywego ani sprzętu rolniczego. Skarżący podał, że ponosi miesięczne wydatki na: prąd ok. 250 zł, wodę ze ściekami ok. 180 zł, wywóz śmieci 15 zł, żywność ok. 450 zł, leki ok. 200-300 zł, dojazdy do kliniki w Łodzi i lekarza w Nałęczowie ok. 300 zł. Wskazał, że część rachunków tj. za wodę i prąd ponoszą synowie. Skarżący nie pobiera obecnie dopłat z ARiMR, otrzymał jednorazowy zasiłek z GOPS za maj 300 zł. Złożył faktury za lekarstwa od maja do października 2021r. na kwotę 1417,88 zł, paragony na wykup leków w listopadzie 2021 r. na ok. 181 zł i faktury za wykupione w listopadzie lekarstwa na kwotę ok. 309 zł. W okresie od grudnia 2009 r. do maja 2021 r. otrzymał z GOPSU pomoc w łącznej kwocie 4112 zł. Organ zwrócił uwagę, że powstałe zadłużenie jest następstwem nie wywiązywania się przez lata z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Każde umorzenie spowodowało obniżenie dochodów własnych funduszu. Wskazał, że placówka terenowa KRUS w R. wielokrotnie proponowała skarżącemu udzielenie ulgi w spłacie zadłużenia w postaci układu ratalnego, jednak skarżący nigdy z takiej ulgi nie skorzystał, mimo wielu dogodności tej formy spłaty (brak naliczania odsetek za zwłokę od należności rozłożonych na raty). Podniósł, że należność KRUS została zabezpieczona poprzez wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej nieruchomości, co umożliwia ich dochodzenie w przyszłości z przedmiotu hipoteki w związku z czym nie można uznać, że należność jest trwale nieściągalna. Prezes KRUS wskazał, że mimo uporczywego uchylania się od regulowania składek i posiadania dużego zadłużenia z tego tytułu, KRUS przyznał skarżącemu świadczenie emerytalne wraz z dodatkami w wysokości 1472,52 zł miesięcznie, z czego potrącana jest tylko kwota 249,64 zł miesięcznie. Ponadto w okresie powstania zadłużenia uzyskiwał dochody z gospodarstwa rolnego, które dawały możliwość regulowania składek. Analizując sytuację materialną strony, Prezes ustalił, iż w latach 2004 - 2017, skarżący uzyskiwał dochody z dopłat z ARiMR w łącznej kwocie 63562,78 zł. Powyższe kwoty dopłat były przekazywane na wskazane przez skarżącego konto i było to konto jego brata M.Z.. Dlatego, zdaniem organu, wdrożone przez Kasę postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego od 2011 roku okazało się bezskuteczne, w związku z brakiem rachunku bankowego strony. Jednocześnie Prezes ocenił to działanie jako celowe, aby uniknąć odpowiedzialności za długi. Zdaniem organu wskazywane trudności finansowe nie są wystarczającym argumentem do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego zwłaszcza, że nie wywiązywał się on z terminowego opłacania składek. Podniósł, że skarżący oprócz opłacania składek bieżących za okres od 4 kwartału 2013 r. do 2 kwartału 2017 r. nie podejmował żadnych prób spłaty zadłużenia, nie wystąpił nawet z wnioskiem o rozłożenie spłaty na raty, jedyną ulgą o którą wnosi jest wniosek o umorzenie należności. Ze skarżącym zamieszkuje 2 dorosłych synów, którzy są ubezpieczeni w KRUS jako rolnicy i wywiązują się z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Argumenty przedstawiane we wniosku o umorzenie zadłużenia, zdaniem Prezesa KRUS, były już brane pod uwagę przy rozpatrywaniu poprzednich wniosków, a obecna trudna sytuacja materialna i zdrowotna była już brana pod uwagę w poprzednich wnioskach o umorzenie i w miarę możliwości organu skarżący miał już umarzane składki i odsetki od zadłużenia. Uzupełniająco wskazano, że przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku organ ma na względzie nie tylko interes obywateli, ale także interes społeczny, którym w tym przypadku jest stan finansów funduszu kasy. Analiza stanu funduszu emerytalno-rentowego (dane opublikowane na stronie internetowej KRUS) wskazują, że wydatki tego funduszu wielokrotnie przekraczają wpływy z tytułu wpłat składek opłacanych przez ubezpieczonych rolników, zaś brakująca kwota wydatków na realizację świadczeń gwarantowanych pokrywana jest z budżetu państwa. Natomiast stan funduszu składkowego uzależniony jest jedynie od wpływów ze składek zapewniając finansowanie świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego. Z tych przyczyn, zdaniem organu, każde umorzenie składek pogarsza stan finansów obu funduszy ograniczając przewidywane wpływy, co jest sprzeczne z interesem ogółu ubezpieczonych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że organ źle zinterpretował sytuację mieszkaniową i bytową skarżącego podczas wizytacji podnosząc, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo rolne, zaś brat jedynie mu pomaga i sam cierpi na różne dolegliwości. Na mieszkających z nim synach również nie ciąży obowiązek opłaty rachunków, bowiem umowy na media opiewają na nazwisko skarżącego, a synowie dobrowolnie i sporadycznie dokładają się do rachunków. Podkreślił swoją trudną sytuację w przeszłości kiedy sam wychowywał dzieci. Wskazał też, że obecnie jest nieuleczalnie chorym człowiekiem. Prezes KRUS, działając jako organ II instancji, utrzymał w mocy decyzję z 15.12.2021 r. Z oceny przeprowadzonej przez Prezesa KRUS wynika bowiem, że wnosząc kolejne podania skarżący, oprócz przedstawienia swojej sytuacji zdrowotnej, nie wnosi żadnych nowych okoliczności mających wpływ na zmianę dotychczasowego stanowiska Prezesa KRUS. Kwestie bezustannie podnoszone przez stronę (stan zdrowia, koszty leczenia, samotne wychowywanie synów) były już brane pod uwagę w podjętych pozytywnych decyzjach w sprawie o umorzenie. Odnosząc się do zarzutu złej interpretacji obecnej sytuacji mieszkaniowej i bytowej podczas przeprowadzonej wizytacji w dniu 25.11.2021 r. organ podniósł, ze dane do protokołu były podawane przez skarżącego osobiście. Skarżący, po spisaniu protokołu zapoznał się z nim i nie wniósł do niego uwag, a podpis złożony przez stronę świadczy, zdaniem organu, o zgodności danych zawartych w protokole. Skargę na ww. decyzję wniósł skarżący zarzucając: 1. niewypełnienie postanowień Sądu Administracyjnego sygn. akt VIII SA/Wa 47/21 z 7 kwietnia 2021 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania o umorzenie należności; 2. ponowne naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie interesu osoby skarżącej – M. Z.; 3. naruszenie art. 77 i 80 K.p.a. poprzez nie dokonanie właściwej analizy materiału dowodowego; 4. naruszenie art. 41a k.p.a. ust. 1 pkt 1 z dnia 20.12.1990r. poprzez jego niezastosowanie i interpretację przepisu w sposób stronniczy i subiektywny; 5. naruszenie przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013. Wskazał, że decyzji o odmowie umorzenia zaległości składkowych nie towarzyszy walor res iudicata, co pozwala na wielokrotne występowanie z wnioskiem o umorzenie należności. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 2.03.2022 r. i rozpatrzenie faktu niewypełnienia przez KRUS postanowień Sądu Administracyjnego przy jego stwierdzeniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami prawa, do czego sąd administracyjny jest uprawniony na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 j.t.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: p.p.s.a.) stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w sprawie niniejszej dotyczy odmówienia skarżącemu umorzenia zaległych składek należnych za okres od 2003.1 do 2013.3/09 w łącznej kwocie 18106,29 zł, z czego składki w kwocie 10256,29 zł i odsetki w kwocie 7850 zł. Jako prawną podstawę zaskarżonej decyzji organ powołał art. 41a ust.1 pkt 1 u.u.s.r., zgodnie z którym organ rentowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego może w całości lub w części umorzyć należności z tytułu składek. Sąd zauważa, że decyzje w przedmiocie ulg, jako decyzje uznaniowe, podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (wyrok NSA z 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z uwagi na powyższe, dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia szczególne znaczenie ma uzasadnienie decyzji. W razie stwierdzenia braku przesłanek do umorzenia zadłużenia konieczne jest uzasadnienie stanowiska, z powołaniem się na konkretne dowody lub fakty. Negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności powinno być przekonywująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny przekraczając zasadę swobodnej oceny dowodów, oceniając materiał dowodowy wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Sąd uznał, że taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie niniejszej. W szczególności zgromadzony w sprawie materiał dowody został oceniony zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, 77 i 80 K.p.a. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził, aby przeprowadzone postępowanie administracyjne obarczone było tego rodzaju wadami, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia poczynione przez organ i wnioski z nich płynące, wbrew stanowisku strony skarżącej nie noszą cechy dowolności i są zgodne z zasadami logicznego rozumowania. Zasadnicze znaczenie ma więc ustalenie czy w sprawie niniejszej występuje przesłanka z art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. tj. ważny interes zainteresowanego. Istnienie tej przesłanki może uzasadniać sytuacja materialna wnioskodawcy i wynikająca z niej niemożność opłacania składek. Ważny interes w umorzeniu należności ze względu na trudną sytuację zobowiązanego zachodzi bowiem wtedy, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty należności i jego sytuacją materialną istnieje związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego podstawowych potrzeb życiowych. O istnieniu ważnego interesu zainteresowanego, o którym mowa w art. 41a ust. 1 u.u.s.r. nie decyduje subiektywne przeświadczenie skarżącego o ich wystąpieniu. Interes ten należy ocenić opierając się na zobiektywizowanych kryteriach, zgodnie z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają m.in. życie i zdrowie ludzkie, a także możliwości zarobkowania w celu zdobycia środków na utrzymanie. Według skarżącego nieterminowe opłacanie składek wynikało z sytuacji życiowej skarżącego. Obecnie, z uwagi na stan zdrowia, wydatki na leczenie, brak środków na bieżące utrzymanie, brak jakiejkolwiek pomocy ze strony synów nie jest w stanie spłacać zobowiązań wobec KRUS. Sąd zauważa, że sytuacja materialna, stan zdrowia i wynikająca z tego niemożność opłacania rat należności może uzasadniać istnienie przesłanki ważnego interesu ubezpieczonego. Ważny interes ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego istnieje, gdy wykonywanie obowiązku spłaty zadłużenia mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez skarżącego podstawowych potrzeb życiowych. Zatem, obowiązkiem organu wynikającego z art. 77 § 1 K.p.a. było wyjaśnienie sytuacji materialnej i życiowej wnioskującej strony. Dla ustalenia powyższego przede wszystkim istotne jest ustalenie dochodów i wydatków, a także relacji pomiędzy dochodami, a wydatkami koniecznymi dla egzystencji konkretnego zobowiązanego i rodziny pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (wyrok WSA w Warszawie z 28 listopada 2017 r., VIII SA/Wa 375/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przy przesłance możliwości płatniczych organ bierze pod uwagę dochody osiągane przez płatnika oraz jego majątek ze szczególnym uwzględnieniem możliwości zaspokojenia z niego należności. Możliwości płatnicze pozostają w związku z wydatkami ponoszonymi przez wnioskującego o umorzenie na utrzymanie własne i osób pozostających na jego utrzymaniu. W końcu oceniając stan finansów ubezpieczeń organ bierze pod uwagę stosunek wpłat składek do wypłat świadczeń. Ta przesłanka nie będzie przy tym, w ocenie Sądu, wymagała znacznej analizy skoro jest faktem powszechnie znanym, że fundusz ubezpieczeń rolniczych jest dotowany z budżetu państwa (co każdorocznie przewiduje ustawa budżetowa). Co do zasady stan finansów będzie sprzeciwiał się umorzeniu należności, bowiem każda należność nie wpływająca do funduszu pogarsza jego złą sytuację rozumianą jako stosunek wpłat składek do wypłat rent i emerytur. Prezes KRUS ustalił, że skarżący utrzymuje się z emerytury rolniczej wraz z dodatkami w łącznej kwocie 1472,52 zł. z czego Kasa miesięcznie potrąca należność z tytułu zadłużenia w wysokości 249,64 zł. Ponosi wydatki na leki. Ustalone koszty leczenia i utrzymania wynoszą miesięcznie około 250 zł (prąd) + 180 zł (woda i ścieki) +15 zł (wywóz śmieci) +450 zł (żywność) + 200-300 zł (leki) + 300 zł (dojazdy do lekarzy). Część rachunków za wodę, energię elektryczną pokrywają, wspólnie z nim zamieszkujący, pełnoletni synowie. Ze skarżącym zamieszkuje również brat M.. Synowie skarżącego są samodzielni, posiadają gospodarstwa rolne i tego tytułu podlegają ubezpieczeniu w KRUS, na bieżąco opłacają składki. Ponadto skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,67 ha fizycznych. Gospodarstwo to zostało wydzierżawione jednemu z synów. Skarżący od grudnia 2009 r. do maja 2021 r. otrzymał pomoc z opieki społecznej w łącznej kwocie ok. 4112 zł. Prawidłowo ocenił więc Prezes KRUS, że posiadany przez skarżącego majątek nie przemawia więc za umorzeniem należności za w/w okres w całości. Nie uszło uwadze Sądu, że w przedmiotowej sprawie nie zostało wykazane, jaki dochód za dzierżawę skarżący otrzymuje przy czym wskazać należy, że jeżeli dzierżawa odbywa się za cenę podatku od nieruchomości to świadczy to o wydzierżawieniu poniżej wartości gruntów. Nadto zobowiązanie obciążające skarżącego powstawało na przestrzeni 30 lat, na jego spłatę dłużnik, biorąc pod uwagę jedynie okres po usamodzielnieniu się synów, miał wiele lat. Ponadto skarżący był właścicielem i nadal przecież jest, gospodarstwa, które może przynosić realny dochód. Mimo, iż sytuacja zdrowotna skarżącego nie pozwala na osobistą pracę w nim, to obowiązkiem skarżącego było podjęcie działań, w wyniku których skarżący uzyskałby z niego jak największy zysk. Przede wszystkim przypomnieć jednak należy, na co zwracał uwagę także Prezes KRUS, że powstała zaległość jest wynikiem wieloletniego niepłacenia składek na ubezpieczenie w KRUS. Wobec niespornych faktów tj. wychowywania przez skarżącego samotnie synów, trudności finansowych organ umarzał wobec strony należności w kwocie łącznej ok. 21000 zł. Mimo korzystania z tego dobrodziejstwa, w latach, w których skarżący otrzymywał dopłaty z ARiMR, nie przekazywał tytułem zadłużenia żadnych kwot. Organ trafnie więc ocenił, że dłużnik przez wiele lat unikał spłaty należności. Nie podejmował przy tym żadnych działań celem zmniejszenia zadłużenia. Nie można tracić z pola widzenia także i tego, że wierzycielem dłużnika jest KRUS – instytucja finansów publicznych, która prowadzi ubezpieczenia emerytalno-rentowe, wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie dla rolników. Z tych względów KRUS musi przywiązywać szczególna wagę do należnych mu funduszy. Okoliczność ta nie jest bez znaczenia, albowiem organ ma obowiązek uwzględnić - z jednej strony możliwości płatnicze zobowiązanego, a z drugiej - stan finansów funduszu emerytalno-rentowego i składkowego. Sąd nie neguje faktu, iż obecnie skarżący ponosi koszty związane z zakupem leków (dołączone faktury do skargi), niemniej te okoliczności nie mogą wpłynąć na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Jako przeciwwagę dla tego argumentu organ prawidłowo wskazał na możliwości płatnicze skarżącego (zaspokojenie z majątku, który niewątpliwie stanowi stanowiące własność skarżącego gospodarstwo rolne) oraz na zasady sprawiedliwości i słuszności, które są przez Sąd akceptowane jako jedna z przyczyn odmowy umorzenia należności. Prezes powołał się mianowicie, że do powstania tych należności doszło na skutek wieloletniego niepłacenia składek, w sytuacji gdy organ wielokrotnie monitował skarżącego, przynaglał go do zapłaty, umarzał kilkukrotnie zaległości. Skarżący natomiast składał jedynie wnioski o umorzenie, a nadto unikał i uchylał się od zapłaty składek, wprowadzał w błąd organ – przekazując dopłaty unijne z ARiMR na konto brata. Organ prawidłowo rozważył więc sytuację zobowiązanego i jego możliwości płatnicze i ocenił, że w badanej sytuacji odmowa umorzenia należności jest zasadna. Jest oczywiste, że konieczność uiszczenia pozostałej części należności pociągnie za sobą przejściowe pogorszenie sytuacji skarżącego. Skarżący ma jednak możliwość poprawy stanu swoich finansów m.in. poprzez odpłatne wydzierżawienie lub sprzedaż należącego do niego gospodarstwa rolnego, a pamiętać należy, że do obowiązków Prezesa KRUS należy dbałość o stan finansów funduszów. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia przepisów prawa wspólnotowego postanowień rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 dotyczących stosowania art. 107 oraz art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zakresie pomocy de minimis w sektorze rolnym. Rozporządzenie to nie stanowiły prawnej podstawy wydanej decyzji, nadto znajduje zastosowanie do pomocy, niezgodnej z rynkiem wewnętrznym, a więc pomocy przyznawanej przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów. Jak wskazano w art. 107 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zgodna z rynkiem wewnętrznym jest przyznawana rolnikom pomoc o charakterze socjalnym. Tym samym nie znajduje zastosowania w sprawie ww. rozporządzenie. Niezasadny jest też zarzut dotyczący niewypełnienia przez organy postanowień WSA zapadłych w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 47/21, a więc naruszenia art. 153 p.p.s.a. W w/w sprawie Sąd nakazał organom wydanie merytorycznego, nie formalnego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego (decyzji pozytywnej lub negatywnej) co zdaniem Sądu organy uczyniły w kontrolowanych decyzjach. Reasumując, w ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób wnikliwy i wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, ustalił na tej podstawie stan faktyczny i dokonał następnie jego oceny. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie nosi cechy dowolności. Organ przedstawił argumenty przemawiające za odmową umorzenia pozostałej do spłaty należności. Argumenty przytoczone przez Prezesa KRUS znajdują oparcie w zebranym materiale, nadto są logiczne i przekonujące. Z powyższych względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę..

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 kwietnia 2022
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/ Leszek Kobylski /przewodniczący/ Sławomir Fularski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny