VIII SA/Wa 246/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi L. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 17 stycznia 2024 r. znak:[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanowił: odrzucić skargę;

Decyzją z 11 lutego 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor) utrzymał w mocy wydaną wobec L. L., decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 24 maja 2024 r. nr [...], [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia 2019 r. do czerwca 2019 r.. Przesyłka zawierająca powyższą decyzje została doręczona L. L. (dalej: skarżący) 23 stycznia 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 17 akt administracyjnych). Skarżący pismem z 21 lutego 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym, koperta k. 3 akt sądowych) wniósł na ww. decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Przesyłając powyższy wniosek na urzędowym formularzu PPF załączył postanowienie Sądu Rejonowego w R. V wydział Gospodarczy z 16 stycznia 2024 r. sygn. akt V [...], którym Sąd ogłosił upadłość skarżącego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, jednocześnie wyznaczając syndyka w osobie T. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., a zgodnie z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi odbywa się za pośrednictwem organu, którego rozstrzygnięcie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z treści ww. przepisu wynika jednoznacznie, że warunkiem wniesienia skargi na decyzję administracyjną jest uprzednie skuteczne doręczenie rozstrzygnięcia skarżącemu. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z 16 stycznia 2024 r. sygn. akt V [...] Sąd Rejonowy w R. V wydział ogłosił upadłość skarżącego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, jednocześnie wyznaczając syndyka w osobie T. S.. Zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm., dalej: p.u.), postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 52 zdanie 1 p.u. data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości. Oznacza to, że skutki, jakie wiążą się z ogłoszeniem upadłości, następują w dniu ogłoszenia upadłości, bez względu na to, kiedy orzeczenie to zostanie obwieszczone w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, odnotowane w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a także kiedy - w ramach wykonania obowiązku określonego w art. 53 ust. 5 p.u - zawiadomiona zostanie o tym zdarzeniu właściwa izba administracji skarbowej i kiedy organ prowadzący postępowanie uzyska o tym zdarzeniu wiedzę. Natomiast w myśl art. 144 p.u., po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona bezpośrednio skarżącemu 23 stycznia 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 17 akt administracyjnych), a nie ustanowionemu 16 stycznia 2024 r. syndykowi. W ocenie Sądu doręczanie decyzji z pominięciem ustanowionego syndyka nie może być uznane za skutecznie dokonane. Zatem skoro nie dokonano w sprawie prawidłowego doręczenia decyzji Dyrektora kończącej postępowanie, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tę decyzję, ponieważ decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego w sposób wymagany przepisami prawa. W tym miejscu należy zauważyć, że w art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. dalej: O.p.) określono moment, w którym decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila doręczenia tej decyzji stronie postępowania, czyli - w przypadku gdy ustanowiono syndyka - temuż syndykowi. Dopiero od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał, oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym. Nie można zatem twierdzić, że doręczenie decyzji innej osobie, niż ta, która została expressis verbis wskazana w art. 144 ust. 1 u.p.u., wywołuje jakikolwiek skutek prawny, w sytuacji gdy doręczenie takie uchybia tej normie i nie ma wiążącego charakteru dla organu, po myśli art. 212 O.p. Taką decyzję, która nie została doręczona, czy też ogłoszona, można określić jako decyzję nieistniejącą, biorąc pod uwagę, że nie może ona wywołać żadnych skutków prawnych (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, wyd. 6, Warszawa 2008, s. 305). Skoro zatem wadliwe doręczenie decyzji nie wywołuje żadnych skutków prawnych, brak jest podstaw do rozważań na temat wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Oczywistym jest bowiem, że procedowanie nad nieistniającą w obrocie prawnym decyzją, a zatem gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia, zawsze ma istotny wpływ na wynik sprawy ( por. postanowienie WSA w Krakowie z 28 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Kr 239/23). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za przedwczesną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.