VIII SA/Wa 231/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia : 1. zwolnić od kosztów sądowych ponad kwotę [...] ([...]) zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Wnioskiem z dnia 21 lutego 2017 r. (data wpływu do Sądu) A. P. ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podając, że wspólnie z mężem (bezrobotnym od [...] marca 2016 r.) i synem utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł. Oświadczyła, że na skutek działań organów podatkowych w kwietniu 2014 r. zawiesiła działalność gospodarczą, powracając do wyuczonego zawodu nauczyciela, z tego też tytułu osiąga powyższy dochód. Wskazała, że koszty utrzymania domu wynoszą [...] zł, rata kredytu hipotecznego – [...] zł, rata spłaty zaległości podatkowej – [...] zł. Pismem z dnia 22 lutego 2017 r. zobowiązano skarżącą do złożenia dodatkowych informacji oraz dokumentów dotyczących sytuacji finansowej. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że jej mąż od 29 września 2016 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, wcześniej przebywał na zasiłku chorobowym, natomiast dotychczas wszelkie zobowiązania były regulowane z wynagrodzenia małżonków oraz pomocy rodziny tj. matki skarżącej i rodziców męża. Do pisma załączyła własne zeznanie podatkowe za 2016 r. r., zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, z którego wynika, że jej miesięczny dochód netto w okresie od 1 grudnia 2016 r. do 28 lutego 2017 r. wyniósł [...] zł, wyciąg z rachunku bankowego oraz umowę o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W wyniku ustalenia i oceny tych okoliczności referendarz uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Z treści złożonego wniosku wynika, że skarżąca wspólnie z mężem i synem utrzymuje się z jej wynagrodzenia w wysokości [...] zł, z którego ponosi wszystkie koszty bieżącego utrzymania ([...] zł), spłaty kredytu hipotecznego ([...] zł) oraz zaległości wobec Urzędu Skarbowego ([...] zł). Z kolei przedłożony wyciąg z rachunku bankowego wskazuje, że saldo końcowe za poszczególne miesiące ostatniego półrocza oscyluje w okolicach [...] zł, co przy ustalonym wpisie od skargi kasacyjnej ([...] zł) oznaczałoby, że skarżąca po poniesieniu takiego wydatku pozostałaby bez środków do życia. Jakkolwiek powyższa kwota przekracza możliwości finansowe skarżącej, to nie oznacza to w ocenie referendarza sądowego, że w ogóle nie ma ona możliwości partycypowania w kosztach postępowania kasacyjnego. Skarżąca mimo wszystko posiada stały dochód, a według oświadczenia otrzymuje również pomoc finansową od matki i rodziców męża. W związku z powyższym uznano, że zgromadzenie kwoty 500 zł będzie w zasięgu możliwości finansowych skarżącej i jej rodziny. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.