Sygnatura
VIII SA/Wa 22/23
Wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2023 r., VIII SA/Wa 22/23 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 22 marca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, GITD) zaskarżoną decyzją z 3 listopada 2022 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust.1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, dalej: p.r.d.) oraz § 3 ust.1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 1, § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016, poz. 2022 dalej "rozporządzanie Ministra Infrastruktury ) - orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, WITD) z 10 marca 2022 r. nr [...] o nałożeniu na M. Z.(dalej także: skarżący, strona) kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia: W dniu 10 listopada 2021 r. w P.T.w ciągu drogi krajowej nr [...]zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z 2- osiowego ciągnika samochodowego marki Man o nr rej. [...] i 3-osiowej naczepy marki K. o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował M. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem drewna sosnowego (ładunek podzielny) w imieniu M. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: M. Usługi Transportowe M. Z.. Kontrolę udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia 10 listopada 2021 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 10 marca 2022 r., działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust 1-3 p.r.d., nałożył na skarżącego karę w wysokości 15.000 zł za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń. Opisaną na wstępie decyzją, GITD w wyniku rozpatrzenia odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że wysokość kar pieniężnych nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d., określona jest w sposób sztywny, przy czym organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem organu nie ma także zastosowania art. 189e oraz 189f k.p.a., bowiem do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1a p.r.d. mają zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust 4 p.r.d. – zastosowanie ma norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. W zaskarżonej decyzji organ dokonał analizy przepisów m.in. art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2 p.r.d, art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 p.r.d., § 3 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1 i pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a także § 1 ust. 1, § 2, zarządzenia nr 35/2020 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2020 r., w sprawie zmiany zarządzenia zmieniającego zarządzenie w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD z 2020 poz. 35). Wskazał, że jak stanowi art. 41 ust. 1 udp (ustawa o drogach publicznych), po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczanym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z uwzględnieniem art. 41a ust. 1 oraz wyjątkiem określonym w art. 41 b ust. 1. Organ wskazał, że w dniu kontroli ww. zespołem pojazdów strona wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem drewna sosnowego. Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony w toku kontroli jako podzielny. Zespół pojazdów został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu EWP-MARS-021. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy; - nacisk na pojedynczej osi napędowej 15,35 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3,85 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 33,48 %), - nacisk na grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych 28,25 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,25 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 17,71 %), - rzeczywista masa całkowita pojazdu 51,45 (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 11,45 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28,63 %), - podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy p.r.d. drogowym, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. W związku z powyższym jest zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. Przejazd nienormatywny należy uznać za odstępstwo od normy. Przejazd pojazdem z ładunkiem podzielnym może zgodnie z przepisami odbywać się jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I. W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Co do zasady ładunki podzielne powinny być przewożone pojazdem normatywnym. W przedmiotowej sprawie przewożono ładunek podzielny w postaci drewna, a zatem naruszono zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. Dlatego tez w ocenie organu należało nałożyć karę pieniężna jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do Ip. 5 załącznika nr ł do p.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu: - o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV, - o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. Jednocześnie organ zauważył, iż podczas kontroli dokonano pomiarów objętości i masy przewożonego surowca drzewnego w związku z podejrzeniem rozbieżności faktycznej objętości przewożonego ładunku z zadeklarowaną wartością w dokumentach. Kierowca do kontroli okazał kwit wywozowy nr [...], w którym została określona objętość przewożonego ładunku drewna wynosiła 26,78 m3 i kwit wywozowy nr [...], w którym została określona objętość przewożonego ładunku wynosiła 2,83 m3. Organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt 1.2 do zarządzenie nr 51 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych (DGLP) z dnia 30 września 2019 r. (znak: [...]) w sprawie wprowadzenia warunków technicznych w obrocie surowcem drzewnym w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe, zasady stosuje się przy pozyskiwaniu i obrocie surowca drzewnego mierzonego: - w sztukach pojedynczo: drewno wielkowymiarowe i średniowymiarowe z grupy SI, - w sztukach grupowo: wybrane sortymenty drewna wielkowymiarowego oraz średniowymiarowe z grupy S3B, - w stosach: drewno z grupy S2, S3A, S4, Ml i M2, pozostałości drzewne w formie balotów oraz wybrane sortymenty drewna wielkowymiarowego, - w pojemnikach i kontenerach: zrębki i pozostałości drzewne, - według wagi: zrębki, pozostałości drzewne oraz drewno średniowymiarowe i małowymiarowe. Poniższe zasady są zasadami ogólnymi. Szczegółowe przyporządkowanie sposobu pomiaru do sortymentów, z ewentualnym doszczegółowieniem lub jego modyfikacją, zawarte jest w warunkach technicznych dla poszczególnych sortymentów. Natomiast stosownie do treści pkt 4.4.2 załącznika nr do ww. zarządzenia w przypadku drewna mierzonego w stosach dokonuje się obmiaru ładunku w celu kontroli ilości wydawanego drewna. Elementami pomiaru są: długość (1), wysokość (h), szerokość (s) poszczególnych części (rzędów) ładunku - elementy te należy określać oddzielnie dla poszczególnych części (rzędów) ładunku z dokładnością do 1 cm. Za długość części ładunku przyjmuje się nominalną długość złożonych w nim kłód, wałków lub szczap.Za szerokość ładunku przyjmuje się nominalną szerokość przestrzeni ładunkowej środka transportu. W przypadku stwierdzenia odchyleń szerokości rzeczywistej przestrzeni ładunkowej od jej wartości nominalnej za szerokość przyjmuje się średnią szerokość przestrzeni ładunkowej dla każdej części (rzędów) ładunku. Wysokość części ładunku określa się jako średnią arytmetyczną dwóch pomiarów wykonanych w połowie długości po obu stronach pojazdu. W przypadku pomiaru drewna na pojeździć wywozowym nie stosuje się nadmiarów. Ponieważ w kontrolowanym pojeździe drewno ułożone było w stosy, a zatem, kontrolujący dokonał sposobu pomiaru drewna w stosach na pojeździe. W wyniku czynności stwierdzono, że ładunek drewna załadowano w trzech stosach: stos 1: wysokość średnia z lewej strony 2,55 m, wysokość średnia z prawej strony 2,54 m, długość średnia 2,55 m, długość zmierzona 4,35 m (długość nominalna według kwitu wywozowego 4 metry), szerokość 2,27 m, stos 2: wysokość średnia z lewej strony 2,40 m, wysokość średnia z prawej strony 2,41 m, długość średnia 2,41 m, długość zmierzona 4,34 m (długość nominalna według kwitu wywozowego 4 metry), szerokość 2,27 m, stos 3: wysokość średnia z lewej strony 2,54 m, wysokość średnia z prawej strony 2,55 m, długość średnia 2,55 m, długość zmierzona 4,35 m (długość nominalna według kwitu wywozowego 4 metry), szerokość 2,27 m. Następnie organ zastosował pkt 3.4.4. normy PN-D-9500, pomiar, obliczanie miąższości i cechowanie na środkach transportu z którego wynika, że długość / części (rzędu) ładunku przyjmuje się według nominalnej długości drewna (w niniejszym wypadku - 4 metry), szerokość ładunku przyjmuje się według nominalnej szerokości przestrzennej ładunkowej środka transportu (w niniejszym przypadku 2,27 m), a wysokość części ładunku określa się jako średnią arytmetyczną dwóch pomiarów wykonanych w środku długości po obu stronach pojazdu i przyjęto długość średnią. W wyniku pomiarów stwierdzono, że na kontrolowany pojazd członowy załadowano 68,10 rap (metry przestrzenne) drewna sosnowego. Korzystając z rozwiązań przyjętych w pkt 4.4.1 normy PN-D-95000 miąższość stosu drewna w metrach sześciennych obliczono przeliczając miąższość drewna wyrażoną w metrach przestrzennych na metry sześcienne. W niniejszym przypadku współczynnik ten dla drewna w korze to 0,65. W związku z tym całkowita miąższość drewna wyrażona w metrach sześciennych wynosiła 44,27 m3. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonując sposobu pomiaru drewna umieszczonego w rzędach (co wynika również z treści zeznań kontrolowanego kierowcy) w sposób prawidłowy dokonał pomiarów. Z przebiegu czynności spisano protokół. Wyniki pomiarów zostały zawarte w tabeli pomiarów objętości i masy surowca rzewnego na środkach transportu, które to wyniki kierowca będący podczas pomiarów potwierdził podpisem, nie wnosił zastrzeżeń. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów: I postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik przedmiotowego postępowania, tj. - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a,, art. 107 k.p.a,, przede wszystkim poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, wybiórczego potraktowania materiału dowodowego i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania i nie uwzględniający słusznego interesu obywateli. - art. 7 k.p.a. z uwagi na brak przestrzegania praworządności oraz podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy. Niepowołanie biegłego pomimo wniosku o przeprowadzenie takiego dowodu w sprawie, ponieważ do ważenia użyto nieprawidłowych wag, a instrukcje obsługi urządzeń nie są źródłem prawa, więc nie można na ich podstawie nakładać kar na obywateli. Ponadto podczas ustalania ilości drzewa sosnowego podczas kontroli przyjęto niewłaściwą metodę przeliczeniową oraz zastosowano w sposób niewłaściwy obowiązujące przepisy wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna, gdzie nie wskazano sposobu pomiaru surowca drzewnego. - art. 8 § 1 k.p.a. z uwagi na przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób podważający zaufanie Strony do organu władzy publicznej, w szczególności niekierowania się zasadami proporcjonalności i bezstronności. Brak ponownego ważenia pojazdu i pouczenia kierowcy w tym zakresie. Brak w wydanej decyzji odniesienia Organu do podnoszonego zarzutu, że kierowca nie został prawidłowo pouczony o prawie do ponownego ważenia pojazdu oraz brak w aktach informacji, że prawidłowo pouczono kierowcę w tym zakresie, a on zrezygnował na piśmie z tego prawa. II prawa materialnego z uwagi na ich niewłaściwe zastosowanie lub odmowę zastosowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. art. 140aa ust. 4 p.r.d. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jako profesjonalny, działający od wielu lat przedsiębiorca zawsze dochowuje wszelkiej należytej staranności, aby posiadać nienaganną reputację. W obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do przyjęcia, że pojęcie pojazdu nienormatywnego obejmuje również pojazd przekraczający dopuszczalny nacisk pojedynczej osi nienapędowej oraz osi wielokrotnej określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zdaniem strony zastosowane wagi mierzą tylko nacisk pojedynczej osi, a zatem organ w sposób nieprawidłowy wyznaczył dopuszczalną masę całkowitą. Do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej ww. zespołu pojazdów użyto niewłaściwych stacjonarnych wag do pomiarów dynamicznych tj. DINI ARGEO S.R.L. 64132257, ponieważ wagi te mierzą tylko dopuszczalny nacisk osi pojedynczej, a nie zespołu osi wielokrotnych (w tym przypadku zespół pojazdów liczył 5 osi, czyli zawierał przynajmniej 1 grupę osi wielokrotnych). Ponadto w ocenie skarżącego organ w sposób nieprawidłowy zastosował rozporządzenie Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r., w sprawie określenia gęstości drewna, gdzie nie wskazano sposobu pomiaru surowca drzewnego. Ustawodawca nie wskazał na sposób pomiaru surowca drzewnego. Załącznik do rozporządzenia wskakuje jedynie na drewno mierzone w stosach, którego objętość wyrażona w metrach przestrzennych przelicza się na objętość w metrach sześciennych, przy zastosowaniu współczynników zamiennych określony w Normie PN-D95000. Przewożony surowiec nie był drewnem mierzonym w stosach, a był surowcem wielkowymiarowych, a zatem sposób pomiaru według normy PN-D95000 nie mógł być stosowany. Strona kwestionuje sposób pomiaru przewożonego drewna, a w dalszej części odwołania wnosi o zastosowanie art. 140aa ust. 4 p.r.d., gdyż w jej ocenie okoliczności sprawy i dowody wskazują, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W momencie zatrudnienia kierowców zapoznaje ich z wymaganymi zasadami, weryfikuje posiadane dokumenty. Kierowcy przechodzą szkolenie dotyczące przestrzegania norm czasu prawy, parametrów pojazdu, wczytywania danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego. Skarżący informuje, że nie miał wpływu na powstałe naruszenie popełnione przez kierowcę, wnosi o powołanie biegłego co do spornej kwestii tj. przekroczenia o 28,63 % dopuszczalnej masy całkowitej, a także przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi oraz grupy osi. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.t.d., która określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.a u.t.d.). Sporne na gruncie kontrolowanej sprawy są ustalenia i wnioski organów, będące wynikiem dokonanej kontroli, a polegające na stwierdzeniu naruszeń: przekroczenia dopuszczalnej masy kontrolowanego zespołu pojazdów, przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej oso napędowej i potrójnej osi napędowej. Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd ( art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W myśl § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku: zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton, z wyjątkiem pojazdu członowego mającego 5 lub 6 osi składającego się z: a) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 42 tony, b) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 44 tony, c) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 42 tony, d) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 44 tony. Zatem w kontrolowanej sprawie limit wagowy wynosił 40 ton. Słusznie bowiem organ przyjął, że ze względu na datę rejestracji pojazdu samochód ciężarowy marki Man został zarejestrowany w dniu 23.11.2013 r., a naczepa marki K.w dniu 19.09.2007 r., co oznacza że nie znajduje zastosowania § 57 ust 3 rozporządzenia dopuszczający masę całkowitą pojazdu członowego lub zespołu pojazdów – 42 tony. Natomiast stosownie do treści 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku pojedynczej osi nienapędowej 10 ton. Po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z uwzględnieniem art. 41a ust. 1 oraz z wyjątkiem określonym w art. 4Ib ust. 1 (art. 41 ust. 1 u.d.p.). Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,40 m (1,30 Norma dotycząca nacisków osi potrójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V. Zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: - nacisk na pojedynczej osi napędowej 15,35 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3,85 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 33,48 %), - nacisk na grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych 28,25 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,25 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 17,71 %), - rzeczywista masa całkowita pojazdu 51,45 (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 11,45 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28,63 %), Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia za przejazd pojazdem nienormatywnym. Jak słusznie wskazał organ jest zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. Przejazd nienormatywny należy uznać za odstępstwo od normy. Przejazd pojazdem z ładunkiem podzielnym może zgodnie z przepisami odbywać się jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I. W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Co do zasady ładunki podzielne powinny być przewożone pojazdem normatywnym. Stosownie do Ip. 5 załącznika nr 1 do p.r.d. zezwolenie kategorii V., jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu: - o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV, - o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. W myśl art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach. Ze zgormadzonego materiału dowodowego wynika, że do stwierdzonych przez organ naruszeń doszło w związku z przejazdem dokonywanym 10 listopada 2021 r. w miejscowości P.T.. Do kontroli został zatrzymany pojazd członowy składający się z 2- osiowego ciągnika samochodowego marki M. o nr rej. [...] i 3-osiowej naczepy marki K. o nr rej. [...]. Pojazdem kierował M. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem drewna, który jest ładunkiem podzielnym. W związku z tym, że przedmiotem przewozu było drewno - sosnowe w ilości 44,27 m3 oraz mając na uwadze treść rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z 2012 r. poz. 536), że szacowana gęstość 1 m3 drewna sosny to 740 kg/m3, uznać trzeba, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo przyjęły algorytm według którego została oszacowana masa całego zespołu pojazdów wraz z ładunkiem został prawidłowo przyjęty jako: 44,27 m3x 740kg/m3. Tym samym, szacowana rzeczywista masa przewożonego ładunku wyniosła 32759,8, Sumując masy własne pojazdu członowego tj. M. o (7308 kg) i 3- osiowej naczepy marki K. (6658 kg) z szacowaną masą przewożonego drewna 32759,8 kg, łączna masa pojazdu członowego wraz z ładunkiem oscylowała w wielkości 46725,8 kg, a zatem więcej niż dopuszczalna masa zespołu pojazdów wynosząca 40 t. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, uznać należy, iż prawidłowe były ustalenia i wnioski organów obu instancji w zakresie stwierdzenia dopuszczenia do wykonywania przez ww. przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości więcej niż 20%, co w konsekwencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych. W ocenie Sądu na aprobatę nie mogą zasługiwać podnoszone ex post zarzuty skargi odnośnie prawidłowości procedury ważenia. Podniesienia wymaga, że pojazd członowy został prawidłowo zważony przy pomocy wagi samochodowej EWP-MARS -021., co wynika z ze znajdującej się w aktach administracyjnych notatki służbowej przeprowadzającego kontrolę z 7 grudnia 2021 r. oraz z wydruku z wagi (k. 64 i 36). Zatem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego użycia wag stacjonarnych do pomiarów dynamicznych DINI ARGEO S.R.L. 64132257. Ponadto użyta waga ta w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem deklaracji zgodności z 22 września 2021 r. z datą ważności do 22 października 2023 r. Z protokołu kontroli przeprowadzonej 10 listopada 2021 r. wynika, że obecny w jej trakcie kierowca będący pracownikiem skarżącego nie zgłosił żadnych zarzutów odnośnie stwierdzonych naruszeń i bez zastrzeżeń podpisał protokół kontroli. Ten dokument urzędowy, będący podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kierowcę ewentualnych zastrzeżeń. Stwierdzić należy, że podstawowe znaczenie dla wyniku tego rodzaju postępowań mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego stwierdzone w toku kontroli, przedstawione w protokole kontroli i na załączonym do niego wydruku pomiarów wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Zasadniczo to na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów oraz na kwalifikację tego przekroczenia. Protokół kontroli, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny w wyniku kontroli, ustalony "na gorąco", który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. II GSK 1399/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. VI SA/Wa 1224/04, dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wysoki walor dowodowy protokołu przejawia się w tym, że jego treść, stosownie do art. 75 u.t.d., stanowi podstawę formułowania wniosków o wszczęcie postępowania. Z kolei ustalenia zawarte w protokole kontroli wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego (np. wyrok NSA z 8 czerwca 2021 r., sygn. II GSK 1221/18, dostępny j.w.). Zatem to protokół kontroli jest wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu. Wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu był pomiar dokonany w toku kontroli drogowej za pomocą zalegalizowanych urządzeń pomiarowych. Dokumentacja wykazująca dopuszczalność użytej pary wag dołączona została do akt administracyjnych sprawy i jak wynika z treści protokołu kontrolnego przedstawiona była kierowcy w dniu przeprowadzania kontroli. Do procesu ważenia kierowca nie zgłaszał zastrzeżeń, zaś wyniki odczytywał wspólnie z kontrolującym, co znajduje potwierdzenie w treści protokołu kontroli oraz protokołu przesłuchania świadka. Należy wskazać, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym przewidują sytuację, gdy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 4 art. 140aa, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w takiej sprawie umarza się. Umorzenie dopuszczalne jest jednak wyłącznie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, lub/i nie miał wpływu na powstanie naruszenia (art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b p.r.d.). Jak zasadnie przyjęły organy uwolnienie się przewoźnika od kary za przejazd pojazdem nienormatywnym może mieć miejsce tylko wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym zostanie wykazane istnienie okoliczności wskazujących na dochowanie przez niego należytej staranności przy wykonywaniu przewozu. Wobec braku definicji należytej staranności - o której mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a p.r.d. - należy posłużyć się regulacją zawartą w art. 355 § 2 k.c., wiążącą należytą staranność z wymaganą od podmiotów gospodarczych z zawodowym charakterem prowadzonej działalności. Oznacza to, że podmiot wykonujący przewóz jest zobligowany do staranności wymaganej od przewoźnika, czyli staranności profesjonalisty. Zasadny jest pogląd - wyrażany na gruncie regulacji zawartej w omawianym przepisie - że to na podmiocie wykonującym przejazd spoczywa obowiązek wykazania, że naruszenie skutkujące nałożeniem kary, powstało w wyniku niezależnych od niego okoliczności, na powstanie których nie miał wpływu, a także, że podjął wszelkie niezbędne działania, bądź środki, zmierzające do wykonania przewozu zgodnie z przepisami prawa i wynikającymi z nich normami i wymogami. To przewoźnik podejmuje się transportu, a tym samym może i powinien go rozpocząć dopiero po upewnieniu się, czy przewożony ładunek nie powoduje naruszenia obowiązujących przepisów (por. wyroki NSA z 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 1116/15 oraz 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1481/15). W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący, w toku postępowania, podniósł takie okoliczności, lub dowody, z których wynikałoby, że w rozpoznawanym przypadku rzeczywiście dołożył wszelkiej staranności, wymaganej od podmiotu profesjonalnie zajmującego się przewozem drogowy. Wręcz przeciwnie z zeznań kierowcy wynika, iż wjechał on pojazdem do lasu, tam ustawił się przy stosie drewna, a z uwagi, że kierowany pojazd nie miał urządzenia HDS, pojazd z firmy, który był wcześniej załadowany przełożył drewno ze swojego pojazdu na pojazd kontrolowanego kierowcy. Kierowca miał możliwość dokonania pomiarów drewna, które pobiera, lecz czynności tej nie wykonał. Mając na uwadze dokonane oględziny ilości drewna i ustalenie, że nastąpił przeładunek z innego pojazdu na kontrolowany pojazd, kierowca nie dokonał weryfikacji, czy ilość drewna załadowana nie powoduje przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego, co w ocenie Sądu świadczy, że strona nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, miała wpływ na powstanie naruszenia. Skarżący będący profesjonalnym przewoźnikiem przy zachowaniu minimum należytej staranności powinien, znając na podstawie kwitu wywozowego ilość drewna rodzaj i fakt podzielność ładunku, tak zorganizować przewóz aby nie doszło do stwierdzonych naruszeń. Ustalenie ciężaru i długości ładunku, sposobu rozmieszczenia w okolicznościach niniejszej sprawy nie wymagało, wbrew wiedzy specjalnej i mogło być dokonane wcześniej przed rozpoczęciem załadunku drewna Dane dotyczące gęstości drewna ,jak wyjaśnił w zaskarżonej decyzji organ, skarżący powinien ustalić na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki dnia 2 maja 2012r. w sprawie określenia gęstości drewna ( Dz. U. z 2012 r. poz. 536 ). W ocenie Sądu przedsiębiorca powinien brać pod uwagę margines błędu przy załadunku drewna, w sytuacji ryzyka przekroczenia ładunku, należy załadować odpowiednio mniejszą ilość drewna a nie oczekiwać czy Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zezwoli na jego przeładowanie w sytuacji kontroli. Na marginesie jedynie zwrócić uwagę należy, że skarżący dopuszczał fakt, że mogło dojść do przekroczenia masy drewna i pojazdu (oświadczenie złożone na rozprawie), ale jak wskazał dotychczasowa praktyka była taka, że przy przekroczeniu masy ładunku i pojazdu umożliwiano przedsiębiorcom przeładowanie części drewna na inny pojazd bez konsekwencji. W ocenie Sądu organy orzekające nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadzono i oceniono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.). Ustalenia faktyczne i ocena dowodów znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym odniesienie się do zarzutów odwołania. Mając powyższe wywody na uwadze Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 10 stycznia 2023
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Iwona Szymanowicz-Nowak Leszek Kobylski /przewodniczący/ Renata Nawrot /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
art. 64 ust. 2, i 1, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 · Dz.U. 2022 poz. 988
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia - tekst jedn.
par 3 ust. 1 pkt 2, par 5 ust 1 pkt 1 par. 5 ust. 1 pkt 3 lit b · Dz.U. 2016 poz. 2022
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Go 31/23 · 22 marca 2023
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 22 marca 2023 r., II SA/Go 31/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: VI SA/Wa 2390/22 · 22 marca 2023
Wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2023 r., VI SA/Wa 2390/22 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: III SA/Lu 541/22 · 22 marca 2023
Postanowienie WSA w Lublinie z 22 marca 2023 r., III SA/Lu 541/22 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny