Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VIII SA/Wa 192/26

Wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2026 r., VIII SA/Wa 192/26 – uprawnienia do kierowania pojazdami

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 19 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...]z dnia 25 września 2025 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz skarżącego R. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. znak: [...] z 19 grudnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa M. nr [...] z 25 września 2025 r. w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B K. M., przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w R. 22 lipca 2025 r. przez egzaminatora R. W.. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że jak wynika z uzasadnienia Organu I instancji, wpłynęła skarga egzaminowanego na przebieg egzaminu praktycznego. W uzasadnieniu podniesiono, że powodem, dla którego egzaminator uznał, iż egzaminowany uzyskał ocenę negatywną z egzaminu było nieprawidłowe wykonanie manewru "prostopadłe parkowanie (wjazd przodem - wyjazd tyłem). W ocenie egzaminatora podczas wykonywania manewru egzaminowany nie zbliżył się do środka jezdni przed samym wykonaniem parkowania, co egzaminator uznał za błąd. Organ wskazał, że zgodnie z zasadami realizacji wskazanego zadania egzaminacyjnego parkowanie należy wykonać: "prostopadłe - wjazd przodem wyjazd tyłem (możliwa jedna korekta toru jazdy), przy czym miejsce parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je osobie egzaminowanej; po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia pojazdu przez kierowcę i pasażera z obydwu stron pojazdu, a pojazd musi być zaparkowany w sposób zgodny z przepisami ruchu drogowego (należy sprawdzić możliwość opuszczenia pojazdu); parkowanie odbywa się z zachowaniem przepisów ruchu drogowego (...)". W ocenie Marszałka ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2024, poz. 1251) nie definiuje pojęcia parkowanie i nie wskazuje bezpośrednio zasad poprawności wykonania tego manewru. Co za tym idzie, należy w toku jego wykonywania posłużyć się zasadami ogólnymi tj. obowiązkiem zachowania ostrożności, unikania wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogoś na szkodę. Podczas parkowania, w ocenie Marszałka kryterium oceniania wynikające z art. 22 ust. 2 p.r.d. nie powinno mieć zastosowania. Paradoksalnie wykonanie parkowania z ww. regułami może być niebezpieczne, gdyż zbyt bliskie ustawienie pojazdu w stosunku do miejsca parkingowego znacząco zmniejsza promień łuku, co utrudni wjazd w miejsce postojowe. Przykładem może być parkowanie po prawej stronie i konieczność zbliżenia się do prawej krawędzi jezdni. Dodatkowo należy wskazać, że praktyka drogowa nie potwierdza tezy dotyczącej wymogów parkowania założonych przez egzaminatora. W aktach sprawy znajduje się również notatka egzaminatora nadzorującego, w której treści osoba ta potwierdziła, że manewr parkowania został wykonany przez egzaminowanego dwukrotnie prawidłowo. W związku z powyższym w opinii Marszałka zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że negatywna ocena zachowania egzaminowanego, dokonana przez egzaminatora, była nieuzasadniona bowiem egzaminator niewłaściwie zinterpretował zachowanie egzaminowanego przyjmując, że egzaminowany dwukrotnie nieprawidłowo wykonał to samo zadanie egzaminacyjne przyjmując, że naruszył on przepisy ruchu drogowego. Przedmiotowy egzamin, w ocenie Marszałka, został przeprowadzony niezgodnie z przepisami, bowiem nie zaszły żadne przesłanki do zakwestionowania przez egzaminatora części praktycznej egzaminu, wynikające z art. 52 ust. 2 uokp, tj. zachowanie osoby zdającej nie zagrażało bezpośrednio zdrowiu i życiu uczestników ruchu, jak również przesłanki wynikające z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, tj. osoba egzaminowana nie wykonała dwukrotnie nieprawidłowo tego samego zadania egzaminacyjnego. Organ przyjął, że egzamin przeprowadzony niezgodnie z celem i zakresem określonym w art. 51 ust. 1 pkt 2 uokp był niezgodny z przepisami ustawy. Marszałek stwierdził, że sporny egzamin został przeprowadzony niezgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, co skutkowało stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 72 ust. 1 pkt uokp. W odwołaniu egzaminator wskazał, że dokonał prawidłowej oceny zachowania egzaminowanego, który w jego ocenie miał obowiązek zbliżenia się do środka jezdni, a nadto nie uwzględnił w ocenie egzaminatora hipotetycznych zagrożeń w ruchu drogowym, w szczególności nie pozostawił odpowiedniego miejsca do wyprzedzania prawą stroną pojazdu przez jednoślady. Niezrozumiałe jest stanowisko, że podczas wykonania tego zadania egzaminator nie powinien wymagać zastosowania się zdającego do art.22 ust.2 pkt 2 p.r.d. Podanie przykładu parkowania po prawej stronie jest nie celowe, gdyż nie było wykonane na egzaminie. Zaznaczył iż przepisy p.r.d. regulują sytuację kiedy można się nie stosować do art.22 ust.2 pkt 2; art. 22 ust. 3 wyraźnie wskazuje, iż "przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli wymiary pojazdu uniemożliwiają skręcenie zgodnie z zasadą określoną w tym przepisie lub dopuszczalna jest jazda wyłącznie w jednym kierunku" w tej sytuacji obie przesłanki nie zachodziły. Wskazał, iż zgodnie z rozporządzeniem w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, a w szczególności według poz.11 tabeli nr 6 załącznika nr 1 do w/w rozporządzenia zadaniem egzaminacyjnym jest: "Wykonanie jednego z następujących manewrów parkowania(...) prostopadłe - wjazd przodem wyjazd tyłem (...) parkowanie odbywa się z zachowaniem przepisów ruchu drogowego. (...)". Podniósł, iż manewr parkowania składa się z wielu elementów (skręt w lewo na miejsce parkingowe, skręt w lewo podczas wyjazdu, włączanie się do ruchu). Zaznaczył, iż zgodnie z § 27 pkt 9 rozporządzenia: "podczas części praktycznej egzaminu, egzaminator zwraca szczególną uwagę na: lit. a) sposób wykonywania manewrów na drodze, lit. b) zachowanie wobec innych uczestników ruchu drogowego, lit. c) umiejętność oceny potencjalnych lub rzeczywistych zagrożeń na drodze, lit. d) skuteczność reagowania w przypadku powstania zagrożenia, lit. e) sposób używania mechanizmów sterowania pojazdem, lit. f) umiejętność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg, w szczególności najsłabszych i najbardziej narażonych, przez wykazywanie należytego szacunku dla innych". Wskazał, iż egzaminator ma wręcz obowiązek oceny wszystkich wykonywanych manewrów na drodze w oparciu o przepisy prawa o ruchu drogowym. Podniósł, iż pas ruchu po którym poruszał się egzaminowany ma szerokość 3,5m, a jezdnia 7m, natomiast miejsce parkingowe 5m. Szerokość pojazdu egzaminacyjnego to około 1,7m, a więc gdyby egzaminowany zastosował się do art. 22 ust.2 pkt 2 p.r.d. pozostałoby 1,8 m pasa ruchu, a zatem pojazdy jednośladowe mogłyby wykonać manewr wyprzedania bądź omijania pojazdu egzaminacyjnego. Wskazał na treść art. 24 pkt 5 p.r.d. "wyprzedzanie pojazdu lub uczestnika ruchu, który sygnalizuje zamiar skręcenia w lewo, może odbywać się tylko z jego prawej strony" i art. 23 pkt 2 p.r.d. "(...) omijanie pojazdu sygnalizującego zamiar skręcenia w lewo może odbywać się tylko z jego prawej strony". W zaistniałej sytuacji egzaminowany miał obowiązek zbliżyć się do środka jezdni skręcając w lewo, powinien mieć świadomość, iż inni uczestnicy ruchu mogą go wyprzedzać bądź omijać po prawej stronie. Zaznaczył, iż zaistniała sytuacja miała miejsce w strefie zamieszkania, gdzie prędkość dopuszczalna to 20 km/h, a ruch jednośladów wzmożony. W myśl art. 24 ust. 12 kierujący rowerem może wyprzedzać inne niż rower powoli jadące pojazdy z ich prawej strony, a więc nie stosowanie się do art. 22 ust. 2 pkt 2 mogłoby doprowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przytoczył zapis art. 4 p.r.d. zgodnie z którym uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze mają prawo liczyć, że inni uczestnicy tego ruchu przestrzegają przepisów ruchu drogowego, chyba że okoliczności wskazują na możliwość odmiennego ich zachowania. Podniósł istotny fakt, iż rejestrator przebiegu egzaminu ma efekt "rybiego oka", w związku z tym, nagrany obraz nie jest idealnym odzwierciedleniem rzeczywistości, a na jego podstawie trudno jest ocenić odległości. Egzaminator natomiast w czasie rzeczywistym ocenia sytuację na drodze i na tej podstawie dokonuje oceny. Nasuwa się pytanie w jaki sposób Urząd Marszałkowski ocenił, iż pozycja pojazdu była bliżej środka jezdni niż prawej jej krawędzi. Wskazał, że przeprowadzone postępowanie odbyło się w sposób nierzetelny, unieważnienie egzaminu niesłuszne, a użyte argumenty niegodne z przepisami p.r.d. Wniósł o uchylenie decyzji w całości. Kolegium rozpatrując sprawę w wyniku odwołania podzieliło stanowisko organu I instancji. Wskazało, iż przepis art. 51 ust. 3 uokp stanowi, że część praktyczna egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy jest przeprowadzana: 1) na placu manewrowym wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie obejmującym: a) sprawdzenie podstawowych umiejętności w zakresie panowania nad pojazdem odpowiednim dla uprawnień prawa jazdy kategorii AM, AJ, A2, A, BJ i B, (...); 2) w ruchu drogowym na drogach publicznych - w zakresie obejmującym sprawdzenie pozostałych umiejętności wymaganych podczas części praktycznej egzaminu dla uprawnień dowolnej kategorii prawa jazdy. Załączniki do w/w rozporządzenia zawierają katalog zadań egzaminacyjnych dla poszczególnych kategorii prawa jazdy oraz sposób ich wykonania. W stanie faktycznym sprawy istotne pozostają jedynie zadania, jakie osoba egzaminowana obowiązana jest wykonać na placu manewrowym, a ściślej mówiąc jedno zadanie polegające na ominięciu przeszkody. Zadanie to opisane jest w tabeli nr 6 załącznika nr 1 w pozycji 11, w następujący sposób: 1) prostopadłe - wjazd przodem wyjazd tyłem (możliwa jedna korekta toru jazdy), przy czym miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je osobie egzaminowanej; po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia pojazdu przez kierowcę i pasażera z obydwu stron pojazdu, a pojazd musi być zaparkowany w sposób zgodny z przepisami ruchu drogowego (należy sprawdzić możliwość opuszczenia pojazdu); parkowanie odbywa się z zachowaniem przepisów ruchu drogowego. SKO podzieliło pogląd Marszałka, iż żaden z przepisów prd nie wskazuje w sposób szczegółowy w jaki sposób ma wyglądać manewr parkowania prostopadłego, w szczególności żaden z przepisów nie nakazuje przy wykonywaniu tego manewru zbliżać się do osi jezdni, tudzież nie nakazuje kierującemu pozostawiać określoną odległość od krawędzi jezdni (vide wywody odwołującego w tym przedmiocie). Podniosło, że – jak wskazał organ I instancji - sam obowiązek zbliżenia się do krawędzi jezdni wynika z art. 22 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym i dotyczy wykonywania manewru skręcania, co w okolicznościach sprawy nie miało miejsca. SKO stwierdziło, że egzamin nie może polegać na faktycznym kreowaniu przez egzaminatora dodatkowych wymogów wobec wykonywanego manewru, nie wynikających wprost z przepisów prawa. Odnosząc się do treści odwołania podniosło, że zachowanie ogólnych dyrektyw zachowania się na drodze wskazywanych przez egzaminatora jest kwestią oceny danej osoby, która nie zawsze może być zgodna ze stanem faktycznym lub rzeczywistymi umiejętnościami egzaminowanego. Istotne znaczenie ma również notatka egzaminatora nadzorującego, czyli osobę posiadającą również stosowną wiedzę i doświadczenie w przedmiocie egzaminowania. Osoba ta nie miała żadnych wątpliwości co do poprawności wykonanych przez egzaminowanego manewrów, również w kontekście ich oceny w oparciu o ogólne dyrektywy podawane w odwołaniu (sposób wykonania manewru, zachowanie wobec innych uczestników ruchu etc.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. W. (dalej: Skarżący) zaskarżonej decyzji zarzucił: I. Naruszenie prawa materialnego, tj,: 1) § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, a także przepisów zawartych w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia (tabele nr 3 i nr 6), poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że podczas wykonywania manewru parkowania prostopadłego w ruchu drogowym nie obowiązują przepisy p.r.d. dotyczące zmiany kierunku jazdy i włączania się do ruchu, mimo że tabela nr 6 wprost nakazuje ich stosowanie. 2) art. 22 ust. 2 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1 i 2 p.r.d., poprzez ich pominięcie, mimo że manewr parkowania w ruchu drogowym obejmuje zmianę kierunku jazdy (wjazd), skręt, włączanie się do ruchu (wyjazd). II. Naruszenie przepisów postępowania, tj,: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, w szczególności: pominięcie logicznej sekwencji manewrów składających się na parkowanie, pominięcie faktu, że tabela nr 6 odsyła wprost do stosowania p.r.d. 2) art. 107 § 3 kpa, poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się merytorycznie do istoty zarzutów, a jedynie je deklaratywnie odrzuca. 3) art. 8 § 1 kpa (zasada pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej), poprzez przyjęcie interpretacji prowadzącej do wewnętrznej sprzeczności systemu prawa, w której: egzaminowany miałby nie mieć obowiązku sygnalizowania manewrów, nie miałby obowiązku ustąpienia pierwszeństwa przy wyjeździć z miejsca parkingowego. Wniósł o uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał m.in., iż przyjęcie przez SKO, że "egzamin nie może polegać na faktycznym kreowaniu przez egzaminatora dodatkowych wymogów wobec wykonywanego manewru jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z tabelą nr 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 listopada 2023 r., parkowanie prostopadłe w ruchu drogowym musi odbywać się z zachowaniem przepisów ruchu drogowego. Oznacza to, że; •wjazd na miejsce parkingowe jest zmianą kierunku jazdy i podlega art. 22 ust. 2 p.r.d., •wyjazd z miejsca parkingowego stanowi włączanie się do ruchu w rozumieniu art. 17 ust. 1 p.r.d. Nie są to "dodatkowe wymogi egzaminatora", lecz normy ustawowe, które SKO błędnie pominęło. Wskazał, że błędne różnicowano plac manewrowy i ruch drogowy. Skarżący nie kwestionuje, że na placu manewrowym kryteria oceny określa tabela nr 3, a przepisy p.r.d. nie mają tam zastosowania. Jednakże w ruchu drogowym ustawodawca świadomie i wprost wprowadził odesłanie do p.r.d. (tabela nr 6), nakazał ocenę parkowania jako zespołu manewrów drogowych, a SKO dokonało nieuprawnionego przeniesienia logiki placu manewrowego na ruch drogowy, co stanowi błąd wykładni prawa. Zarzucił, że organ I instancji posłużył się przykładem parkowania po prawej stronie jezdni, podczas gdy w realiach sprawy manewr dotyczył parkowania po lewej stronie drogi, co Kolegium milcząco zaakceptowało. Odwoływanie się przez organ do przykładu parkowania po prawej stronie prowadziło do błędnej rekonstrukcji obowiązków egzaminowanego, ponieważ w realiach sprawy manewr wymagał skrętu w lewo, a więc zastosowania art. 22 ust. 2 pkt 2 p.r.d. Okoliczność ta nie ma charakteru drugorzędnego, lecz zasadniczy, albowiem parkowanie po prawej stronie jezdni co do zasady nie wymaga zbliżenia się do środka jezdni, natomiast parkowanie po lewej stronie drogi jednojezdniowej dwukierunkowej lub drogi o dopuszczalnym parkowaniu po lewej stronie w sposób nieunikniony wiąże się z wykonaniem skrętu w lewo, a tym samym aktualizuje obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 pkt 2 p.r.d., tj, zbliżenia się do środka jezdni przed wykonaniem skrętu. Podniósł, że organy posłużyły się przykładem nieprzystającym normatywnie do rzeczywistego przebiegu egzaminu, co doprowadziło do błędnego wniosku, że egzaminowany nie miał obowiązku określonego zachowania na jezdni, oderwania oceny prawnej od stanu faktycznego, co narusza art. 7 i art. 77 § 1 kpa. SKO w ogóle nie przeanalizowało różnicy pomiędzy parkowaniem po prawej a parkowaniem po lewej stronie jezdni, przyjmując milcząco argumentację organu I instancji, mimo że brak jest między tymi sytuacjami jakiejkolwiek relewantnej analogii prawnej. Wskazał, iż przyjęcie przez organy administracji przykładu parkowania po prawej stronie jako uniwersalnego wzorca oceny prowadzi do rażącego zniekształcenia obowiązków egzaminowanego, albowiem skręt w lewo, wymagany przy parkowaniu po lewej stronie, nie jest manewrem fakultatywnym, lecz koniecznym elementem parkowania, który musi być oceniany zgodnie z przepisami p.r.d., w szczególności z art. 22 ust. 2 pkt 2, który nie został przez Kolegium zastosowany. W konsekwencji SKO nie tylko błędnie zinterpretowało przepisy, ale również zaakceptowało wadliwą podstawę faktyczną decyzji Marszałka, co samoistnie stanowi podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Podniósł, iż SKO jako organ II instancji, było zobowiązane do pełnej i samodzielnej kontroli decyzji Marszałka, zarówno w zakresie prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego jak i zgodności rozumowania organu z ustalonym stanem faktycznym. Tymczasem SKO powieliło argumentację organu I instancji, nie dostrzegło oczywistej niespójności pomiędzy opisem manewru a przywołanym przykładem, ograniczyło się do deklaratywnego stwierdzenia prawidłowości decyzji, naruszając art. 107 § 3 kpa. Skarżący podniósł, iż przyjęta przez Marszałka i zaakceptowana przez SKO interpretacja prowadzi do niebezpiecznego precedensu, w którym parkowanie po lewej stronie drogi byłoby oceniane tak, jak parkowanie po prawej, obowiązek zbliżenia się do środka jezdni zostałby faktycznie zniesiony, egzamin państwowy zostałby oderwany od realnych zasad ruchu drogowego. W efekcie interpretacja organów prowadzi do nieuprawnionego "wyjęcia" manewru parkowania spod reżimu p.r.d., co jest sprzeczne z tabelą nr 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia oraz celem egzaminu państwowego jak i z zasadą legalizmu oraz zasadami bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zarzucił, że decyzja opiera się na błędnej wykładni przepisów, prowadzi do oderwania egzaminu od systemu prawa ruchu drogowego, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy. Decyzja stanowi konsekwencję stwierdzenia przez organ, że egzaminator naruszył przepisy ustawy o kierujących pojazdami i przepisy rozporządzenia, co skutkowało nieprawidłową negatywną oceną wykonywanego przez egzaminowanego zadania określonego w tabeli nr 6 załącznika nr 1 w pozycji 11 w następujący sposób: "prostopadłe - wjazd przodem wyjazd tyłem (możliwa jedna korekta toru jazdy), przy czym miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je osobie egzaminowanej; po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia pojazdu przez kierowcę i pasażera z obydwu stron pojazdu, a pojazd musi być zaparkowany w sposób zgodny z przepisami ruchu drogowego (należy sprawdzić możliwość opuszczenia pojazdu); parkowanie odbywa się z zachowaniem przepisów ruchu drogowego". Spór w sprawie zaistniał na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy tj. przebiegu części praktycznej egzaminu, a konkretnie wykonania zadania – parkowania prostopadłego wjazd przodem wyjazd tyłem, przy czym miejsce parkowania znajdowało się po lewej stronie drogi jednojezdniowej dwukierunkowej, w strefie zamieszkania; po drugie co do kryteriów i zakresu oceny wykonywanego zadania. Skarżący twierdzi bowiem, że egzaminowany w ww. zadaniu popełnił błąd - wykonując je nie zbliżył się do środka jezdni. W drugiej próbie zachował się dokładnie tak samo. W ocenie skarżącego organ I instancji nieprawidłowo przyjął, że podczas wykonywania tego zadania nie ma zastosowania art. 22 ust. 2 pkt 2 p.r.d., niecelowo jako przykład podał parkowanie po prawej stronie (które nie było wykonywane na egzaminie), organ bezpodstawnie przyjął, iż pozycja pojazdu była bliżej środka jezdni niż prawej jej krawędzi (bez uwzględnienia efektu "rybiego oka" rejestratora przebiegu egzaminu), a SKO nieprawidłowo zaakceptowało powyższe (częściowo milcząco - vide przykład parkowania po prawej stronie) dodatkowo przyjmując, iż w sprawie mają zastosowanie kryteria oceny na placu manewrowym. Organ I instancji natomiast nie zgodził się z twierdzeniem, że istniał obowiązek zbliżenia się do środka jezdni przy wykonywaniu tego zadania, egzaminowany wykonywał manewr z optymalnego miejsca, które gwarantowało jego bezpieczne wykonanie, a SKO dodatkowo, iż obowiązek zbliżenia się do krawędzi jezdni wynika z art. 22 ust. 2 p.r.d. i dotyczy wykonywania manewru skręcania, co w okolicznościach sprawy nie miało miejsca. Druga płaszczyzna sporu dotyczy kwestii, prawidłowości oceny wykonywanego przez egzaminowanego zadania, w kontekście brzmienia kryteriów określonych w tabeli nr 6 poz. 11 załącznika nr 1 do rozporządzenia oraz uwzględnienia w ocenie wykonania w ruchu drogowym, zgodnie z przepisami ruchu drogowego i techniką kierowania pojazdem, o których mowa w § 23 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret 6 i § 27 pkt 9 lit. a-f rozporządzenia i art. 22 ust. 2 pkt 2 p.r.d. Organ uważa, iż ustawa p.r.d. nie definiuje pojęcia parkowanie, nie wskazuje bezpośrednio zasad poprawności wykonania tego manewru. Należy w toku jego wykonywania posłużyć się zasadami ogólnymi tj. obowiązkiem zachowania ostrożności, unikania wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogoś na szkodę. Natomiast kryterium oceniania wynikające z art. 22 ust. 2 p.r.d. nie powinno mieć zastosowania. W ocenie Kolegium egzamin nie może polegać na faktycznym kreowaniu przez egzaminatora dodatkowych wymogów wobec wykonywanego manewru, nie wynikających wprost z przepisów prawa. Skarżący natomiast uważa, wjazd na miejsce parkingowe jest zmianą kierunku jazdy i podlega art. 22 ust. 2 p.r.d. Nie są to "dodatkowe wymogi egzaminatora", lecz normy ustawowe, które SKO błędnie pominęło. Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej należy wskazać, że stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 u.k.p. egzamin państwowy jest przeprowadzany w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej, w tym sprawdzenia umiejętności w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, odpowiednio do uprawnienia, o które ubiega się osoba zdająca egzamin, w ruchu drogowym motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z takiego pojazdu i przyczepy oraz tramwajem. Egzamin państwowy składa się z m.in. z części praktycznej przeprowadzanej przy użyciu odpowiedniego do uprawnienia pojazdu - dotyczy sprawdzenia umiejętności, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (art. 51 ust. 2 pkt 2 u.k.p.). Część praktyczna egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy jest przeprowadzana na placu manewrowym wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie obejmującym sprawdzenie podstawowych umiejętności w zakresie panowania nad pojazdem odpowiednim dla uprawnień prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1 i B (art. 51 ust. 3 pkt 1 lit. a u.k.p.) oraz w ruchu drogowym na drogach publicznych – w zakresie obejmującym sprawdzenie pozostałych umiejętności wymaganych podczas części praktycznej egzaminu dla uprawnień dowolnej kategorii prawa jazdy (art. 51 ust 3 pkt 2 u.k.p.). W tym miejscu zaznaczyć należy, iż błędne jest stanowisko SKO, iż " w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy istotne pozostają jedynie zadania, jakie osoba egzaminowana obowiązana jest wykonać na placu manewrowym, a ściślej mówiąc jedno zadanie polegające na ominięciu przeszkody". Ewidentnym jest, iż zadanie egzaminowanego polegające na parkowaniu prostopadłym – wjazd przodem – wyjazd tyłem miało miejsce na drodze dwukierunkowej jednojezdniowej, przy czym stanowisko parkingowe znajdowało się po lewej stronie drogi. Zatem, nie chodziło o zadanie wykonywane na placu manewrowym, jak błędnie przyjęło Kolegium, a o zadanie parkowania prostopadłego w ruchu drogowym na drogach publicznych do którego mają zastosowanie przepisy ruchu drogowego (tabela nr 6 poz. 11). Zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia: część praktyczna egzaminu polega na wykonaniu w ruchu drogowym, zgodnie z przepisami ruchu drogowego i techniką kierowania pojazdem, zadań egzaminacyjnych obejmujących, z zastrzeżeniem § 24 lub § 25, co najmniej zadania określone w tabeli nr 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia – w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. W tabeli nr 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia wskazano, że jednym z zadań egzaminacyjnych, o których mowa wyżej jest zadanie z poz. 11 - 1) parkowanie prostopadłe - wjazd przodem wyjazd tyłem (możliwa jedna korekta toru jazdy), przy czym miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je osobie egzaminowanej; po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia pojazdu przez kierowcę i pasażera z obydwu stron pojazdu, a pojazd musi być zaparkowany w sposób zgodny z przepisami ruchu drogowego (należy sprawdzić możliwość opuszczenia pojazdu); parkowanie odbywa się z zachowaniem przepisów ruchu drogowego. Zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia osoba egzaminowana uzyskuje pozytywny wynik egzaminu, jeżeli poprawnie wykonała zadania, o których mowa w § 23 lub § 24. Z kolei negatywny wynik części praktycznej egzaminu osoba egzaminowana uzyskuje, gdy podczas realizacji części praktycznej egzaminu przeprowadzanej w ruchu drogowym dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne (§ 28 ust. 2 lit. a). Podczas części praktycznej egzaminu egzaminator zwraca szczególną uwagę na sposób wykonywania manewrów na drodze, zachowanie wobec innych uczestników ruchu drogowego, umiejętność oceny potencjalnych lub rzeczywistych zagrożeń na drodze, umiejętność zachowania bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg, w szczególności najsłabszych i najbardziej narażonych, przez wykazywanie należytego szacunku dla nich (§ 27 pkt 9 lit. a, b, c, f rozporządzenia). W myśl art. 22 ust. 1 p.r.d. kierujący pojazdem może zmienić kierunek jazdy lub zajmowany pas ruchu tylko z zachowaniem szczególnej ostrożności. Kierujący pojazdem jest obowiązany zbliżyć się do środka jezdni lub na jezdni o ruchu jednokierunkowym do lewej jej krawędzi – jeżeli zamierza skręcić w lewo (art. 22 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy). Zdaniem sądu z przywołanych regulacji, wbrew twierdzeniom organów, wynika, że prawidłowe wykonanie spornego zadania polegającego na "parkowaniu prostopadłym - wjazd przodem wyjazd tyłem", skutkujące jego pozytywną oceną, wymaga spełnienia kryteriów wskazanych w tabeli nr 6 poz. 11 załącznika nr 1 do rozporządzenia (wynika to wprost z brzmienia § 23 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia) w tym m.in. wykonania zadania egzaminacyjnego zgodnie z przepisami ruchu drogowego i techniką kierowania pojazdem. Mając na uwadze okoliczność, iż polecone do wykonania zadanie egzaminacyjne polegające na wykonaniu manewru parkowania miało miejsce na drodze dwukierunkowej jednojezdniowej, przy czym stanowisko parkingowe znajdowało się po lewej stronie drogi, kierujący pojazdem miał obowiązek zbliżyć się do środka jezdni, ponieważ zamierzał skręcić w lewo, gdzie znajdowało się miejsce parkingowe (art. 22 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy). Błędne jest zatem stanowisko organów obu instancji polegające na przyjęciu, że podczas wykonywania manewru parkowania prostopadłego w ruchu drogowym nie obowiązują przepisy p.r.d. dotyczące zmiany kierunku jazdy i włączania się do ruchu, mimo że tabela nr 6 poz. 11 wprost nakazuje ich stosowanie. Niezasadnym było też pominięcie przez organy przy ocenie prawidłowości wykonania przez egzaminowanego poleconego zadania treści art. 22 ust. 2 pkt 2 p.r.d., mimo że manewr parkowania w ruchu drogowym obejmuje zmianę kierunku jazdy (wjazd), skręt, włączanie się do ruchu (wyjazd – art. 17 ust. 1 i 2 p.r.d.). Nieadekwatnym było też w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy posłużenie się przez organ I instancji, co milcząco zaakceptowało Kolegium rozpoznając odwołanie, przykładem parkowania po prawej stronie jezdni, które nie wymaga co do zasady zbliżenia się do środka jezdni przed wykonaniem skrętu. Posłużenie się przykładem nieprzystającym normatywnie do rzeczywistego przebiegu egzaminu, stanowi błąd w ustaleniach faktycznych, który doprowadził do nieuprawnionego wniosku, że egzaminowany nie miał obowiązku zbliżenia się do środka jezdni, a zatem nieprawidłowej oceny prawnej. Zaznaczyć należy, iż przepisy p.r.d. regulują sytuację kiedy można się nie stosować do art. 22 ust.2 pkt 2. I tak, art. 22 ust. 3 wyraźnie wskazuje, iż "przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli wymiary pojazdu uniemożliwiają skręcenie zgodnie z zasadą określoną w tym przepisie lub dopuszczalna jest jazda wyłącznie w jednym kierunku". W odwołaniu skarżący wskazał, iż w tej sytuacji obie przesłanki nie zachodziły podając, że pas ruchu, po którym poruszał się egzaminowany miał szerokość 3,5 m, jezdnia 7 m, a pojazd egzaminacyjny szerokość ok. 1,7 m, natomiast miejsce parkingowe 5m. SKO rozpatrując sprawę ponownie nie odniosło się do tych okoliczności. Sąd podziela stanowisko skarżącego, iż analiza w/w parametrów dotyczących szerokości pasa ruchu po którym poruszał się egzaminowany, szerokości jezdni, szerokość pojazdu egzaminacyjnego prowadzi do wniosku, że gdyby egzaminowany zastosował się do art. 22 ust.2 pkt 2 p.r.d. pozostałoby 1,8 m pasa ruchu, a zatem pojazdy jednośladowe mogłyby wykonać manewr wyprzedania bądź omijania pojazdu egzaminacyjnego. Zauważyć należy, że celem spornego zadania jest sprawdzenie, czy osoba egzaminowana posiada umiejętność wykonania w ruchu drogowym, zgodnie z przepisami ruchu drogowego i techniką kierowania pojazdem zadań egzaminacyjnych obejmujących co najmniej zadania określone w tabeli nr 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Z kolei, tak jak wskazano wyżej, egzaminator zwraca szczególna uwagę podczas części praktycznej egzaminu m.in. na: sposób wykonywania manewrów na drodze, zachowanie wobec innych uczestników ruchu drogowego, umiejętność oceny potencjalnych lub rzeczywistych zagrożeń na drodze, skuteczność reagowania w przypadku powstania zagrożenia, umiejętność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg, w szczególności najsłabszych i najbardziej narażonych, przez wykazywanie należytego szacunku dla innych (§ 27 pkt 9 rozporządzenia). Wskazać należy, iż zgodnie z art. 24 pkt 5 p.r.d. "wyprzedzanie pojazdu lub uczestnika ruchu, który sygnalizuje zamiar skręcenia w lewo, może odbywać się tylko z jego prawej strony" i art. 23 pkt 2 p.r.d. "(...) omijanie pojazdu sygnalizującego zamiar skręcenia w lewo może odbywać się tylko z jego prawej strony". W zaistniałej sytuacji drogowej egzaminowany miał obowiązek zbliżyć się do środka jezdni skręcając w lewo, powinien zatem mieć świadomość, iż inni uczestnicy ruchu mogą go wyprzedzać bądź omijać po prawej stronie. Skarżący podniósł, iż zaistniała sytuacja miała miejsce w strefie zamieszkania, gdzie prędkość dopuszczalna to 20 km/h, a ruch jednośladów wzmożony, do czego nota bene Kolegium również się nie odniosło. W myśl art. 24 ust. 12 kierujący rowerem może wyprzedzać inne niż rower powoli jadące pojazdy z ich prawej strony, a więc z tej perspektywy uprawniona jest ocena egzaminatora, iż nie stosowanie się do art. 22 ust. 2 pkt 2 mogłoby doprowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wymogów wskazanych wyżej egzaminowany nie spełnił, albowiem w trakcie wykonywania zadania nie zbliżył się do środka jezdni, zarówno w pierwszej jak i drugiej próbie – przy wykonywaniu manewru skrętu w lewo, wykonując manewr bezpośrednio z miejsca toru jazdy, bez zbliżenia się do środka jezdni. Rację ma zatem skarżący podnosząc, że skręt w lewo jako jeden z elementów parkowania nie został wykonany dwukrotnie w sposób prawidłowy, bowiem niezgodnie z przepisem art. 22 ust. 2 pkt 2 p.r.d., które to przepisy mają zastosowanie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. Egzamin państwowy jest przeprowadzany w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej w tym sprawdzenia umiejętności w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, odpowiednio do uprawnienia, o które ubiega się osoba zdająca egzamin, w ruchu drogowym motorowerem, pojazdem silnikowym (...) – art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Okoliczność nie zbliżenia się do środka jezdni przez egzaminowanego znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, w szczególności z utrwalonego na płycie DVD przebiegu egzaminu. Analiza materiału zarejestrowanego na umieszczonych w pojeździe kamerach, zawierająca obraz, jak i dźwięk, nie wskazuje na okoliczność zmiany toru jazdy przed skrętem w lewo podczas obu manewrów skrętu w lewo wykonywanych przez egzaminowanego, jak również jazdę środkiem jezdni. Mając na względzie powyższe w kontrolowanej sprawie nie można było uznać zadania za wykonane w sposób prawidłowy biorąc pod uwagę zarówno kryteria prawidłowości jego wykonania wskazane pod pozycją nr 11 w tabeli nr 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia, jak i konieczność posiadania umiejętności, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Czynność właściwego wykonania zadania egzaminacyjnego polegającego na wykonaniu manewru parkowania prostopadłego wymagała wykonania kilku manewrów, w tym pierwszego podyktowanego koniecznością skrętu w lewo polegającego na zbliżeniu się do środka jezdni w związku ze zmianą zajmowanego pasa ruchu. Skoro egzaminowany nie zbliżył się do środka jezdni - w takiej sytuacji nie można mówić o prawidłowym wykonaniu manewru – zadania egzaminacyjnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na to, że ocenie podlega całe zadanie, a więc nie tylko samo parkowanie ale poszczególne manewry, które do tego doprowadziły czy były wykonywane zgodnie z przepisami p.r.d., a więc z zachowaniem zasady szczególnej ostrożności. Sąd uznaje za właściwe stanowisko egzaminatora, że sposób wykonania przez egzaminowanego spornego zadania nie świadczy o posiadaniu przez niego umiejętności w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, odpowiednio do uprawnienia, o które ubiega się osoba zdająca egzamin, w ruchu drogowym, co słusznie skutkowało negatywną oceną wykonania zadania części praktycznej egzaminu. Mając na względzie powyższe zdaniem sądu w realiach kontrolowanej sprawy nie było podstaw do uznania zaistnienia przesłanek określonych w art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., niezbędnych do wydania decyzji o unieważnieniu w części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B. Doszło tym samym do naruszenia w/w przepisu poprzez błędne jego zastosowanie przez wydające decyzje organy administracji obu instancji. SKO naruszyło też § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w związku z opisem zadania określonym w tabeli nr 6 załącznika nr 1 pod pozycją 11 tego rozporządzenia, w konsekwencji wadliwie przyjmując, że w stanie faktycznym sprawy niniejszej nie miały zastosowania przepisy ruchu drogowego. Ocena egzaminatora dokonywana jest na bieżąco i tylko w razie stwierdzenia kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów przez egzaminatora może dojść do unieważnienia egzaminu na prawo jazdy. Chodzi zatem o takie zachowanie, które stanowi niewątpliwe, jasne naruszenie przepisów oraz gdy w świetle materiału dowodowego, naruszenie prawa przez egzaminatora nie budzi żadnych wątpliwości (por. wyrok WSA w Kielcach z 18 września 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 305/25, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie natomiast taka sytuacja nie miała miejsca. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią okoliczności wskazane powyżej, a następnie zastosują się do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania w punkcie 2 sentencji wyroku rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego zwrot niezbędnych kosztów postępowania tj. uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł.

Informacje o sprawie

Data wpływu
30 marca 2026
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/ Iwona Szymanowicz-Nowak Marek Wroczyński /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny