VIII SA/Wa 186/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 17 lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.

Decyzją z 17 lutego 2026 r. nr [...] Prezydent Miasta R. (dalej: Prezydent, organ), działając na podstawie m.in. art. 16 i art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1208, dalej: u.ś.r.) oraz art. 104 i art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), przyznał M. B. (dalej: skarżąca, strona) zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dziecka poniżej 16 roku życia – L. M., w kwocie 215,84 zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2026 r. do 31 lipca 2028 r., płatny najpóźniej do ostatniego dnia danego miesiąca. Jednocześnie organ odstąpił od uzasadnienia decyzji, ponieważ w całości uwzględnia ona żądanie strony. Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie jej w części dotyczącej okresu świadczenia oraz przyznania wyrównania od dnia powstania uprawnienia. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że nie miała możliwości wcześniejszego złożenia wniosku, ponieważ orzeczenie o niepełnosprawności wydane 27 października 2025 r. odebrała dopiero 21 stycznia 2026 r., co nie było od niej zależne. Dodatkowo doręczenie nastąpiło w okresie ferii zimowych, dlatego włosek złożyła niezwłocznie po otrzymaniu orzeczenia. Skarżąca, powołując się na art. 8 k.p.a., podniosła, że odmowa wyrównania w tej sytuacji prowadzi do pokrzywdzenia dziecka. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie wskazując, że zgodnie z art. 24 u.ś.r. strona powinna złożyć wniosek w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania ostatecznego orzeczenia. Wówczas przysługiwałoby jej wyrównanie, począwszy od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, tj. od lutego 2025 r. Na rozprawie sądowej 18 czerwca 2026 r. pełnomocnik organu zmodyfikował stanowisko, wnosząc o odrzucenie skargi z uwagi na jej bezprzedmiotowość (brak rozstrzygnięcia będącego przedmiotem zaskarżenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) wynika, że w wypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli legalności, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd z urzędu nie dopatrzył się również naruszeń prawa skutkujących uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. niepełnosprawnemu dziecku i wynosi 215,84 zł (ust. 4). Na podstawie zaskarżonej decyzji przyznano skarżącej świadczenie rodzinne w postaci zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dziecka poniżej 16 roku życia w ww. kwocie na okres od 1 lutego 2026 r. do 31 lipca 2028 r. Skarżąca w skardze zakwestionowała datę początkową przyznania przedmiotowego zasiłku, żądając wyrównania od dnia powstania uprawnienia. Z akt sprawy wynika, że strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w R. 10 lutego 2026 r., natomiast ostateczne orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane 27 października 2025 r. przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. (dalej: WZON) na skutek wniosku w tym zakresie z 13 lutego 2025 r. Orzeczenie WZON skarżąca otrzymała 21 stycznia 2026 r. Zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W judykaturze nie jest sporne, że rozwiązanie przewidziane w art. 24 ust. 2a u.ś.r. umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny związany z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności, które ma charakter prejudycjalny dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Jednak skorzystanie z dobrodziejstwa tego unormowania jest obwarowane wystąpieniem przez osobę ubiegającą się o świadczenie ze stosownym wnioskiem do organu pomocowego o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności - w ściśle określonym terminie - tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 506/24, publ. LEX nr 3752493 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 7 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 213/25, publ. LEX nr 3981169). W art. 24 ust. 2a u.ś.r. ustawodawca jasno wskazał, że okres 3 miesięcy należy liczyć od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Literalne brzmienie art. 24 ust. 2a u.ś.r. nie pozwala na przyjęcie takiej wykładni, która jako datę wydania orzeczenia traktowałaby datę jego doręczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz małoletniej L. M. w terminie 3 miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, ponieważ termin ten minął 27 stycznia 2026 r., a wniosek o zasiłek wpłynął do organu 10 lutego 2026 r. Tym samym nie przysługuje jej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, tj. od lutego 2025 r., zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r., tylko od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, tj. od lutego 2025 r. na podstawie art. 24 ust. 2 u.ś.r. Przy czym nie ma tu znaczenia data doręczenia stronie orzeczenia o niepełnosprawności małoletniej. Zatem w ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił datę początkową wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego, bowiem wniosek o jego wypłatę został złożony po upływie terminu z art. 24 ust. 2a u.ś.r., który ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Zarzuty skargi nie zasługują więc na uwzględnienie, a stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę jest prawidłowe. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska zaprezentowanego przez pełnomocnika organu na rozprawie 18 czerwca 2026 r. o odrzucenie skargi z uwagi na jej bezprzedmiotowość (brak przedmiotu rozstrzygnięcia, od którego można się odwołać). W ocenie Sądu przedmiotem zaskarżenia jest ogólnie pojęty okres, na który przyznano świadczenie. Strona zaskarżyła w skardze decyzję Prezydenta z 17 lutego 2026 r. tylko w części dotyczącej właśnie okresu świadczenia. Dokonując oceny legalności decyzji w tym zakresie Sąd uznał, że skarżąca błędnie interpretuje art. 24 ust. 2a u.ś.r., dlatego uznał skargę za bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekając o jej oddaleniu. Sąd nie dopatrzył się podstaw do odrzucenia skargi, o których mowa w art. 58 § 1 p.p.s.a.