VIII SA/Wa 181/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...]sp. z o.o. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie s. Renaty Nawrot i s. Marka Wroczyńskiego w sprawie VIII SA/Wa 181/17 sprawy ze skargi [...]sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: s. Renaty Nawrot i s. Marka Wroczyńskiego od orzekania w sprawie VIII SA/Wa 181/17.

Na rozprawie w dnia 14 czerwca 2017 r. prezes zarządu skarżącej spółki wniósł do protokołu o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów tut. Sądu: Renaty Nawrot i Marka Wroczyńskiego. W uzasadnieniu podał, że sędziowie ci brali już udział w rozpoznaniu innych spraw skarżącej spółki, w których przedmiotem rozstrzygnięcia były płatności finansowe za ten sam rok w innych mechanizmach płatniczych. Wobec powyższego sędziowie ci mogą mieć wyrobiony pogląd prawny na przedmiot sporu w niniejszej sprawie i z tego powodu nie gwarantują należytej bezstronności. Wnioskowani do wyłączenia sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, z których wynika, że nie znają osobiście stron, a nadto nie zachodzą w sprawie okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Przepis art. 19 p.p.s.a. stanowi natomiast, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przesłanki wyłączenia wymienione w art. 18 p.p.s.a. opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Są to powiązania tego rodzaju, że niezależnie od odczuć osób występujących, czy odczuć samego sędziego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, by sędzia, co do którego zachodzą przesłanki z powołanego przepisu, nie orzekał w sprawie (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012 r., s. 230). W przepisie art. 19 p.p.s.a. ustawodawca ogólnie scharakteryzował zaś przyczynę wyłączenia sędziego przez odwołanie do stwierdzenia, że chodzi o okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wyłączenie sędziego, czy to z mocy prawa, czy na wniosek (sędziego lub strony), ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych oraz nie mieli wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą (por. J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010 r., str. 76 -77). Ratio legis ww. przepisów sprowadza się więc do eliminowania pozaprawnych przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. II OZ 608/12, Lex nr 1282364). Podkreślić przy tym należy, że wątpliwość co do bezstronności sędziego, o której mowa w art. 19 p.p.s.a., powinna wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Wątpliwość ta powinna być realna, a nie potencjalna; nie wystarczy zatem samo subiektywne podejrzenie czy odczucie strony, co do braku bezstronności sędziego. Chodzi tu o udowodnienie zaistnienia takich powodów (okoliczności), będących w związku przyczynowym z osobą skarżącego lub też jego sprawą, a osobą sędziego, które uprawdopodabniają, że sędzia może okazać się nieobiektywny w swej ocenie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawca nie przedstawił okoliczności, które stanowiłyby wystarczające przesłanki do wyłączenia ww. sędziów od rozpoznania sprawy VIII SA/Wa 181/17. Stwierdzenie, że sędziowie ci orzekali już w innych sprawach z udziałem skarżącej ma charakter generalny i nie zostało poparte konkretnymi, obiektywnymi okolicznościami oraz dowodami, wskazującymi na realną wątpliwość co do bezstronności tych sędziów. Nie można bowiem upatrywać wystarczającej przesłanki wyłączenia sędziego tylko w tym, że ten sam sędzia brał udział w rozpoznawaniu innej sprawy, z której przebiegu lub wyniku wnioskodawca nie jest zadowolony. Subiektywne przekonanie wnioskodawcy co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziów, nie poparte żadnymi dowodami, nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2012 r., sygn. II OZ 798/12, Lex nr 1282370). Rozpoznawany wniosek nie zawiera zatem takiej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności ww. sędziów WSA w Warszawie w rozpoznaniu sprawy VIII SA/Wa 181/17. Zgodnie z art. 22 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie objęci wnioskiem stanowiącym przedmiot niniejszej sprawy złożyli stosowne oświadczenia, z których nie wynika, aby między nimi a stronami zachodziły okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, a tylko takie mogą być podstawą uwzględnienia wniosku na podstawie art. 19 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wyłączenie sędziów na podstawie art. 22 § 2 w zw. z art. 19 p.p.s.a.