Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VIII SA/Wa 153/26

Wyrok WSA w Warszawie z 21 maja 2026 r., VIII SA/Wa 153/26

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
21 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia 27 lutego 2026 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w [...]na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...]kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Stowarzyszenia [...] J. (dalej: skarżący, wnioskodawca, strona, Stowarzyszenie) na decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w G.(dalej: organ, Prezes) z 27 lutego 2026 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Wnioskiem z 4 lutego 2026 r. Stowarzyszenie zwróciło się do organu o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1) zanonimizowanych kopii (skanów) wyroków sądowych wraz z uzasadnieniami, wydanych w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 4 lutego 2026 r., pozostających w dyspozycji Sądu Rejonowego w G., w sprawach, w których stroną postępowania była osoba fizyczna pełniąca w części wskazanego okresu funkcję Wójta Gminy J., zarówno w sprawach związanych z wykonywaniem funkcji publicznej, jak i w innych sprawach sądowych, o ile orzeczenia takie znajdują się w zasobach Sądu; 2) sygnatur akt spraw, o których mowa w pkt 1, w zakresie w jakim ich ujawnienie jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji. Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie orzeczeń w wersji zanonimizowanej, obejmującej usunięcie wszelkich danych osobowych, danych adresowych, danych wrażliwych oraz innych informacji umożliwiających bezpośrednią lub pośrednią identyfikację osób fizycznych, w szczególności w zakresie spraw niezwiązanych z wykonywaniem funkcji publicznej. W przypadku uznania, że udostępnienie części żądanych informacji nie jest możliwe, wniosło o wydanie decyzji administracyjnej o odmowie w tym zakresie. Jednocześnie wskazano, aby odpowiedź na wniosek przekazać za pośrednictwem platformy e-PUAP. Pismem z 5 lutego 2026 r. Prezes wezwał stronę do doprecyzowania wniosku poprzez określenie kategorii spraw, tj. karne, cywilne lub obie kategorie łącznie, których dotyczy złożony wniosek. Stowarzyszenie pismem z tego samego dnia wskazało, że wniosek dotyczy spraw karnych i cywilnych. Organ pismem z 11 lutego 2026 r. poinformował stronę, że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 4 lutego 2026 r. w I Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego w G.nie było prowadzonych spraw, w których stroną postępowania był Wójt Gminy J.. Natomiast w II Wydziale Karnym tego Sądu rejestruje się strony postępowania z imienia i nazwiska, nie rejestruje się osoby prawnej (w tym przypadku Wójta Gminy J.). W skorowidzu Wydziału Karnego nie ma zarejestrowanej strony postępowania jako "Wójt Gminy J.". W związku z tym pismem skarżący 12 lutego 2026 r. wskazał, że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 4 lutego 2026 r. Wójtami Gminy J. byli: M. P. i M.C., dlatego wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy właśnie tych osób sprawujących w ww. okresie funkcję Wójta Gminy J.. Następnie pismem z 13 lutego 2026 r. Prezes zobowiązał skarżącego do doprecyzowania wniosku poprzez wskazanie okresu, w jakim funkcję Wójta Gminy J. pełnił M.P., a w jakim M.C.. Stowarzyszenie 13 lutego 2026 r. wskazało, że M.P. pełnił funkcję Wójta Gminy J. w kadencji 2014-2018, natomiast M.C. w kadencji 2018-2023 oraz w obecnej kadencji. Prezes decyzją z 27 lutego 2026 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej: u.d.i.p.), po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 13 lutego 2026 r., odmówił udostępnienia żądanych informacji. Uzasadniając swoje stanowisko, organ wyjaśnił, że niewątpliwie orzeczenia sądowe co do zasady stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Jednak w niniejszej sprawie wniosek nie dotyczy określonych kategorii spraw ani wskazanych sygnatur, lecz wszystkich spraw sądowych z wieloletniego okresu, w których stroną była konkretna osoba fizyczna, pełniąca funkcję publiczną jedynie w części objętego wnioskiem okresu, przy czym żądanie obejmuje również sprawy niezwiązane z wykonywaniem funkcji publicznej. Organ podkreślił, że prawo do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom wynikającym z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w szczególności ze względu na prywatność osoby fizycznej. Ograniczenie to dotyczy również osób pełniących funkcje publiczne w zakresie informacji niezwiązanych z pełnieniem tej funkcji. Ponadto żądanie udostępnienia wszystkich orzeczeń wydanych w wieloletnim okresie, w których stroną była wskazana osoba, wymagałoby uprzedniego przeszukania wszystkich repertoriów oraz akt spraw pod kątem danych osobowych stron postępowania. Informacja taka nie istnieje w postaci wyodrębnionego zbioru i jej przygotowanie wymagałoby przeprowadzenia czynności analitycznych polegających na tworzeniu nowego zestawienia, co wykracza poza obowiązek udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że orzeczenia sądowe podlegają udostępnianiu w trybie przepisów regulujących ustrój sądów powszechnych oraz poprzez publicznie dostępne bazy orzeczeń, natomiast ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może służyć do pozyskiwania informacji o charakterze personalnym dotyczących udziału konkretnej osoby fizycznej w bliżej nieokreślonych postępowaniach sądowych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zaskarżył ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji postawił zarzuty naruszenia następujących przepisów: 1) art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) przez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, tj. istnienia żądanych orzeczeń, liczby potencjalnych spraw, zakresu ingerencji w prywatność, przez co odmowa udostępnienia informacji publicznej ma charakter abstrakcyjny; 2) art. 107 § 3 k.p.a. przez brak należytego uzasadnienia faktycznego, 3) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię (rzekome "tworzenie nowej informacji"), bowiem w sprawie żądano udostępnienia istniejących wyroków, a nie sporządzenia zestawienia czy analizy; 4) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie, ponieważ organ odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej w całości, nie rozróżniając spraw związanych z wykonywaniem funkcji, spraw prywatnych, możliwości częściowego udostępnienia, a brak analizy proporcjonalności narusza standard konstytucyjny (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), 5) art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. przez brak pouczenia o środkach odwoławczych. W odpowiedzi na skargę Prezes wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podniósł, że u.d.i.p. nie obliguje organu do tworzenia zestawień ani do wyszukiwania informacji według nazwiska osoby fizycznej. Wnioski obejmujące wszystkie sprawy, w których dana osoba była stroną, wykraczają poza obowiązki organu i prowadzą do konieczności tworzenia informacji przetworzonej. Realizacja wniosku wymagałaby przeszukania licznych akt sądowych z kilkuletniego okresu, selekcji i anonimizacji. Informacja, której domaga się skarżący, nie istnieje w organie w żądanej treści i postaci. Sąd powszechny co prawda posiada dokumenty, które stanowią jej źródło, jednak przygotowanie żądanej informacji wymagałoby podjęcia dodatkowych czynności - przede wszystkim przeprowadzenia selekcji właściwych dokumentów z określonego okresu oraz dokonania ich anonimizacji. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 6623/21 (publ. Lex nr 3830636), organ stwierdził, że zapoznanie się z treścią każdego z orzeczeń wraz z uzasadnieniami wymaga nakładu pracy pracownika bądź pracowników, którzy w tym czasie nie będą mogli wykonywać innych swoich obowiązków pracowniczych. Czas i charakter pracy potrzebny do przygotowania skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej świadczy o jej przetworzonym charakterze. Skarżący miał zatem obowiązek wylegitymować się szczególnym interesem publicznym w jej uzyskaniu, czego nie uczynił. Co istotne, wykazanie (lub brak wykazania) szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego nie ma znaczenia dla dopuszczalności procedowania w sprawie, lecz dla oceny dopuszczalnego zakresu udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, a zatem dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zatem bierność skarżącego we wskazaniu okoliczności, które potwierdziłyby istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji, może być uzasadnioną podstawą do wykazania przez organ braku takiego interesu tylko w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Realizacja żądania skarżącego wymagałaby znaczącego nakładu pracy ze strony organu w postaci wyszukania wszystkich spraw, w których występowała określona osoba, selekcji akt i opracowania zestawienia informacji (informacja przetworzona), dokonania anonimizacji przy jednoczesnym ryzyku naruszenia prywatności, angażowania znacznych zasobów organu, co zakłócałoby normalne funkcjonowanie sądu. Ponadto organ wskazał, że zakres żądania obejmował również sprawy niezwiązane z wykonywaniem funkcji publicznej. Zatem w pełni miał zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., tym bardziej, że wnioskodawca we wniosku wskazał dane identyfikujące osobę fizyczną, co uniemożliwiało skuteczną anonimizację. W piśmie z 13 marca 2026 r. skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę, podtrzymując wnioski i zarzuty zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola, o której mowa powyżej, obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy niewątpliwie postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że skarga do Sądu została wniesiona w trybie art. 52 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Wprawdzie z zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie pouczył strony, zgodnie z art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a., czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, jednak porównanie dat wydania zaskarżonej decyzji (27 lutego 2026 r.) i złożenia skargi (28 lutego 2026 r.) świadczy o zachowaniu przez skarżącego terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Zatem to uchybienie organu nie miało wpływu na wynik sprawy. Jak już zaznaczono powyżej podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.d.i.p. W związku z tym wyjaśnić należy, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie (art. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. sądy są organem władzy publicznej obowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Zatem nie ulega wątpliwości, że Prezes w przedmiotowej sprawie jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej. W ocenie Sądu nie budzi także wątpliwości, że informacje, których udostępnienia domaga się skarżący, są informacją publiczną, której definicja legalna zawarta jest w powołanym wyżej art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wskazano przykładowy, otwarty katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Do kategorii informacji publicznych zaliczają się zatem dane publiczne obejmujące treść orzeczeń sądów powszechnych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). W związku z powyższym Prezes zobowiązany był do rozpoznania wniosku skarżącego w trybie u.d.i.p. W sentencji zaskarżonej decyzji organ wskazał, że podstawą odmowy realizacji przedmiotowego wniosku jest art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. żądanie informacji publicznej przetworzonej. Dokonując wykładni pojęcia "informacji przetworzonej", należy odwołać się do ugruntowanych już poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej również jako: NSA). Przykładowo w uzasadnieniu wyroku z 2 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1534/21 (publ. cbosa) NSA wskazał, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która: - w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. też wyrok NSA z 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, publ. cbosa); - jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. np. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, z 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, z 21 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1988/21, wszystkie publ cbosa) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. np. wyroki NSA: z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, z 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14, wszystkie publ. cbosa); - jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu - ograniczenie wprowadzone przez art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udostępniania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udostępnianiem informacji publicznej (zob. wyroki NSA z 5 września 2013 r., sygn. akt I OSK 953/13, sygn. akt I OSK 866/13, sygn. akt I OSK 865/13, wszystkie publ. cbosa); - "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1737/12, publ. cbosa); - może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2658/14, z 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 33/15, publ. cbosa). Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (zob. wyroki NSA: z 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 951/08; z 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 529/13, publ. cbosa). Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (zob. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12, publ. cbosa). Podnosi się, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (zob. wyrok NSA z 5 września 2013 r., sygn. akt I OSK 865/13, publ. cbosa). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością; - nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją, gdyż informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA: z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14, z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, wszystkie publ. cbosa); - której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów - informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji; w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA: z 2 października 2014 r., sygn. akt I OSK 140/14, z 21 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1477/12, z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, z 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 426/11, z 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, wszystkie publ. cbosa). Wyrażany jest również pogląd, według którego, mimo że anonimizacja dokumentów stanowi jedynie przekształcenie informacji, to prowadzi do uzyskania informacji przetworzonej, jeżeli polega na utworzeniu całego zbioru tak opracowanych dokumentów, wcześniej wybranych z wszystkich posiadanych materiałów, i przez to wymaga nakładu środków i zaangażowania pracowników z uszczerbkiem dla prawidłowego toku funkcjonowania organu (zob. wyrok NSA z 14 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 914/21, publ. cbosa). W orzecznictwie prezentowane jest też stanowisko, że istotne jest, aby w każdym przypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest więc wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi, itp. Chodzi zatem o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, iż żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z 5 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 552/24; w Szczecinie z 16 października 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 286/24, publ. cbosa). Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić w pierwszym rzędzie, że organ w żaden sposób nie wykazał, że realizacja wniosku skarżącego rzeczywiście wymaga ponadstandardowego nakładu pracy w postaci dokonania analiz, obliczeń, zestawień i stworzenia nowych danych, co wymagałoby zaangażowania dodatkowych sił i środków. Organ w lakoniczny sposób stwierdził, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną; skupił się jedynie na formalnych trudnościach udostępnienia wnioskowanej informacji ("przeszukanie wszystkich repertoriów oraz akt spraw pod kątem danych osobowych stron postępowania", tj. M. P. i M. C.), lecz nie wykazał, że informacja ta jest nową jakościowo informacją, wymagającą szczegółowej analizy akt w celu jej wygenerowania. Trudno więc określić skalę nakładu pracy pracowników organu w celu udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem. Nie wiadomo jak szeroki jest zakres wniosku strony, czy do przekształcenia jest "znaczna" liczba dokumentów, ile jest takich spraw, które są objęte wnioskiem, czy w ogóle są takie sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera więc żadnych konkretnych danych, które pozwalałyby na zweryfikowanie stanowiska organu zajętego w sprawie. Do kwalifikacji informacji publicznej nie jest wystarczające "wskazanie" przez organy okoliczności, które uzasadniałyby uznanie informacji za przetworzoną, gdyż konieczne jest "wykazanie" tych okoliczności, czyli poparcie przez organy swoich twierdzeń faktami, wynikającymi z konkretnie wskazanych w decyzji, prawidłowo ocenionych dowodów (zob. np. wyrok NSA z 24 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 4964/21, publ. cbosa). Co szczególnie istotne w niniejszej sprawie, ocena, czy informacja publiczna ma postać "przetworzoną" we wskazanym w orzecznictwie rozumieniu, musi być dokonana w sposób zindywidualizowany w tym sensie, że powinna uwzględniać uwarunkowania konkretnej sprawy zainicjowanej wnioskiem o udostępnienie tej informacji. Niepodobna wszak abstrahować od treści wniosku, w szczególności od tego, jaka jest ilość żądanych danych, w jakiej formie informacja ma być udostępniona oraz czego ma dotyczyć. Okoliczności te wpływają przecież na to, jakie działania musi podjąć organ, by uczynić zadość wnioskowi, co z kolei ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy dochodzi do udzielenia informacji przetworzonej, czy też nie (por. m.in. wyroki NSA: z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1703/19; z 21 października 2020 r., sygn. akt I OSK 834/20, publ. cbosa). Zauważyć też należy, że to po stronie organu, uznającego żądaną informację publiczną za informację przetworzoną (a nie prostą), leży wykazanie okoliczności wskazujących rzeczywiście na potrzebę "przetworzenia" informacji celem pozytywnego załatwienia wniosku. W niniejszej sprawie natomiast, zdaniem Sądu, powyższe nie zostało w sposób przekonujący przez organ wykazane, pomimo trzykrotnego uzupełniania wniosku przez skarżącego (pisma z 5, 12 i 13 lutego 2026 r.). Ponadto w przedmiotowej sprawie Prezes, kwalifikując żądaną informację jako przetworzoną, obowiązany był do wcześniejszego wezwania wnioskodawcy do wykazania w zakreślonym terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tymczasem organ zaniechał takiej czynności, co oznacza, że sprawa istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w pozyskaniu informacji publicznej nie została w przypadku skarżącego należycie wyjaśniona. Gdyby wnioskodawca został wezwany przez Prezesa do wykazania powyższego, jednak tego nie uczynił, albo nie zareagował na takie wezwanie, to dopiero wtedy podmiot ten miałby podstawę do wydania decyzji odmawiającej udzielania informacji publicznej zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Innymi słowy, organ miał obowiązek umożliwienia stronie wykazania przesłanki istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 12 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 613/23, publ. Lex nr 3700228, wyrok NSA z 7 października 2025 r., sygn. akt III OSK 1634, publ. cbosa, wyrok NSA z 5 października 2023 r., sygn. akt III OSK 5243/21, publ. cbosa). W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organ nie wykazał, że w niniejszej sprawie informacja, której żąda skarżący, stanowi informację przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie ulega zatem wątpliwości, że uchybienie powyższe miało istotny wpływ na wynik spornego rozstrzygnięcia, albowiem spowodowało w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Co więcej, uznając ww. informację, której żądał skarżący za przetworzoną, nie wykazał braku istnienia przesłanki ustawowej koniecznej dla udzielenia informacji przetworzonej. Poza tym z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą odmowy udostępnienia żądanych informacji jest również art. 5 ust. 2 u.d.i.p., chociaż brak wskazania tego przepisu w sentencji decyzji. Organ odmówił udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, powołując się na okoliczność, że zakres tego wniosku obejmował również sprawy niezwiązane z wykonywaniem funkcji publicznej (Wójta Gminy J.) przez osoby wskazane we wniosku, tj. M. P. i M. C.. Niewątpliwie prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Jednak ograniczenie to, jak wynika z treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p., nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa. Tymczasem z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dokonał rozróżnienia wnioskowanych informacji dotyczących ww. osób na związane z wykonywaniem funkcji publicznej i te prywatne, co do których osoba może przecież zrezygnować z przysługującego jej prawa ochrony prywatności (czego organ również nie zbadał przy powołaniu się na przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Zastosowanie powyższych przepisów, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wymaga zawsze właściwego i bardzo precyzyjnego wyjaśnienia, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie prawidłowego uzasadnienia decyzji, zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., czego w niniejszej sprawie zabrakło, a co ma istotne znaczenie, bowiem prowadzi do bezprawnego ograniczenia konstytucyjnego prawa dostępu do wnioskowanej informacji publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (200 zł wpisu) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę, Prezes zastosuje się do wytycznych Sądu zawartych w niniejszym uzasadnieniu wyroku, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 marca 2026
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/ Leszek Kobylski Marek Wroczyński /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny