VIII SA/Wa 145/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi T. G. na niewykonanie przez Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VIII SAB/Wa 17/21 1) wymierza Prezesowi Ochotniczej Straży Pożarnej w W. grzywnę w wysokości 200 (dwieście) zł; 2) stwierdza, że bezczynność Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w W. na rzecz skarżącego T. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Syg. akt VIII SA/Wa 145/23 Uzasadnienie W dniu 27 lutego 2023 roku T. G. złożył wniosek do sądu o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi( DZ.U z 2023 roku, poz. 259 dalej jako p.p.s.a.) wniósł o wymierzenie grzywny Ochotniczej Straży Pożarnej w W. z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, syg. akt VIII SAB/Wa 17/21 oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania. W uzasadnieniu skargi podnosił, że wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 roku WSA w Warszawie, syg. akt VIII SAB/Wa 17/21 zobowiązał prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w W. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 6 sierpnia 2020 roku w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku. Pomimo dostarczenia tego wyroku w dniu 21 kwietnia 2022 roku Prezes OSP w W. do dnia wniesienia skargi nie wykonał go. W odpowiedzi na wezwanie do jego wykonania dokonał jedynie wpłaty 200 zł dotyczącej zwrotu kosztów sprawy. W związku z tym, że skarżący nadal nie wykonuje wyroku i brak jest usprawiedliwienia dla niewypełniania przez organ nałożonego obowiązku zasadna jest skarga. W odpowiedzi na skargę podmiot zobowiązany wskazywał, że wyrok Sądu z dnia 20 stycznia 2022 roku został wykonany poprzez podjęcie uchwały przez zarząd OSP, że żądanych informacji nie przekażą T.G. – uchwała z 14 listopada 2022 roku i skarżący został poinformowany, że żądanych informacji nie otrzyma ponieważ nie stanowią one informacji publicznej. Następnie zobowiązany podnosił, że skarżący został usunięty z szeregów OSP za działanie na szkodę jednostki i jego obecne zachowanie jest nacechowane niechęcią do OSP w W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej art. 154 § 6 p.p.s.a. Wyjaśnić przy tym należy, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co wprost wynika z treści powołanego przepisu. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że skarżący dopełnił tej czynności, kierując do organu pismo z dnia 14 maja 2022 r. oraz z 18 maja 2022 r. zawierające stosowne wezwanie (k.7 i k.8 akt sąd.). Tym samym należy przyjąć, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna. Przechodząc do meritum sprawy, należy podkreślić, że przepis art. 154 p.p.s.a. jest podstawą wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonał wyroku sądowego. Zasadniczą przesłanką do zastosowania tego przepisu i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że organ nie wykonał wyroku sądu. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ma również zastosowanie do skargi na bezczynność, ale w tym znaczeniu, że wyznaczony przez sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność. Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może być spełniona, jeżeli skarżący wezwali właściwy organ po doręczeniu mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy. Dopiero bowiem od tej daty zaczyna biec termin do załatwienia sprawy przez organ – co odnosi się tak do terminu określonego w przepisach prawa (np. w art. 35 k.p.a.), jak i wyznaczonego przez sąd w trybie art. 286 § 2 p.p.s.a. (tak J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2006, str. 333-334, teza 7). Podobny pogląd został wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 lutego 2008 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1529/07 (publ. LEX nr 453494). Należy też przypomnieć, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy – zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w dalszym ciągu nie uzyskują załatwienia ich spraw, uzasadnia to, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonany. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", SIP LEX oraz wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, Lex nr 57180). Skuteczność skargi na niewykonanie wyroku zależy od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku, bez zbędnej zwłoki (terminowo) wykonał wskazania sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności, czyli treści rozstrzygnięcia (załatwienia) sprawy. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 17/21 1) zobowiązał Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w W. (w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej) do rozpoznania wniosku skarżącego z 6 sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; 2) stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądził od Ochotniczej Straży Pożarnej w W. na rzecz skarżącego T. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi. Te natomiast wpłynęły do organu w dniu 21 kwietnia 2022 r. Od tej daty rozpoczął zatem swój bieg - wyznaczony wyrokiem – termin, w jakim wniosek skarżącego powinien być rozpatrzony. Termin ten upłynął więc w dniu 5 maja 2022 r. Już raz wyrokiem Sądu z dnia 24 listopada 2022 roku, syg. akt VIII SA/Wa 650/22 została nałożona na prezesa OSP w W. kara grzywny w wysokości 200 zł za niewykonanie wyroku z 20 stycznia 2022 syg. akt VIII SAB/Wa 17/21. Należy przypomnieć stanowisko Sądu w uzasadnieniu wyżej powołanego wyroku, który - odwołując się do ustawy o ochronie przeciwpożarowej - obecnie zob. art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych - Dz. U. poz. 2490) - stwierdził, że co do zasady koszty funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych pokrywane są ze środków publicznych, w tym środków samorządowych, jak również budżetu państwa. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości fakt, że Ochotnicza Straż Pożarna w (...) jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, którego koszty funkcjonowania pokrywane są ze środków publicznych. Natomiast w świetle art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h ustawy z dnia 6 września 2001 roku O dostępie do informacji publicznej( DZ.U z 2022 roku, poz. 902 dalej jako u.d.i.p.), udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o ciężarach publicznych. Nie ma więc żadnych wątpliwości, że informacja o dysponowaniu i obciążeniu majątku publicznego jest informacją publiczną. Tak więc informacje których żąda skarżący we wniosku, co do zasady są informacjami publicznymi, co przesądza treść wyroku WSA z dnia 20 stycznia 2022 roku, syg. akt VIII SAB/Wa 17/21 wraz z jego uzasadnieniem. W sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej bezczynność może mieć miejsce nie tylko wtedy, gdy podmiot zobowiązany nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, lecz również, gdy powstaje spór co do charakteru żądanej informacji w takim przypadku właściwym trybem dla zakwestionowania stanowiska podmiotu zobowiązanego jest skarga na jego bezczynność, przy rozpoznaniu której sąd administracyjny zobowiązany jest ocenić, czy podmiot taki prawidłowo uznał, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, czy też źle ocenił jej charakter, a przez to nie załatwił wniosku o udostępnienie informacji w sposób prawidłowy i tym samym pozostaje wobec niego bezczynny( por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 stycznia 2023 roku, II SAB/Lu 141/22). Tak więc wobec treści rozstrzygnięcia WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2022 roku podjęcie uchwały przez zarząd OSP w W. z dnia 14 listopada 2022 roku o nieudostępnieniu żądanych informacji przez skarżącego T. G. i poinformowanie go o tym z informacją, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej jest nieuprawnione. Tym samym nie sposób uznać, że może to stanowić wykonanie wyroku w sprawie bezczynności w dostępie do informacji publicznej. Zobowiązany prezes OSP w W. musi mieć świadomość, że jednostka OSP, którą reprezentuje w zakresie swojej działalności wykorzystuje publiczne środki i w tym zakresie jest zobowiązana do udostępniania takich informacji jako informacji publicznej. Kwestie związane z konfliktem personalnym skarżącego jako byłego skarbnika OSP, a członkami obecnego zarządu na treść rozstrzygnięcia sprawy nie mają znaczenia. Fakt, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 6 sierpnia 2020 roku, mimo wyroku Sądu z dnia 20 stycznia 2022 roku, syg. akt VIII SAB/Wa 17/21 nie został wykonany stanowi, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W kolejnym punkcie stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – art. 154 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., które obejmują uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł.