VIII SA/Wa 145/18

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]grudnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązań podatkowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązań podatkowych skarżący S. P. wystąpił równocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych (wpisu od skargi). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką. Oboje utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...]zł. Do majątku strony należy ¼ udziału w nieruchomości leśnej po pow. 0,2 ha o wartości około 1200 zł i 1/6 udziału w gruncie leśnym o pow. 0,21 ha o wartości szacowanej 600 zł. Do wniosku skarżący załączył szczegółowy spis wydatków, wskazując, że ponosi koszty mediów (energia – [...]zł, woda – [...]zł, gaz – [...]zł), koszty leków ([...]zł), a także zakupu żywności ([...]zł). Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2018 r. w związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało uznane za niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, S. P. został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, poprzez złożenie zeznania podatkowego małżonków za 2016 i 2017 r., wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości położonej w [...], wskazanie, o jakim posiadanym przez skarżącego majątku, nieuwzględnionym we wniosku, jest mowa w skardze, wyjaśnienie, czy skarżący w okresie ostatnich 5 lat dokonał zbycia majątku ruchomego lub nieruchomego o wartości powyżej [...]zł (na czyją rzecz i jaka była wartość transakcji), złożenie zaświadczenia o wysokości otrzymywanych emerytur, wyciągów z rachunku bankowego małżonków za ostatnie 6 miesięcy oraz udokumentowanie wydatków na bieżące utrzymanie. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 26 lutego 2018 r. (k. 20), jednakże do dnia rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostało wykonane. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, spoczywa na stronie. Kierunek rozstrzygnięcia o zasadności zgłoszonego przez skarżącego żądania przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi wyznaczają w sprawie trzy okoliczności. Pierwsza ma związek z tym, że oświadczenie złożone przez wnioskodawcę na formularzu PPF zostało uznane za niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, uwzględniając, że zamieszczone w nim informacje sprowadzały się wyłącznie do wskazania, że skarżący w istocie pozbawiony jest jakiegokolwiek wartościowego majątku oraz oszczędności, a jego dochody ze świadczenia emerytalnego (oraz świadczenia otrzymywanego przez żonę) w zakresie swojej wysokości pokrywają się z koniecznymi wydatkami rodziny. Oświadczenie to mogło budzić wątpliwości w kontekście materiałów dowodowych zawartych w aktach sprawy, w tym samych oświadczeń skarżącego odnoszących się do wykazania, że w sprawie nie zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Druga okoliczność dotyczy treści wezwania, jakie zostało skierowane do skarżącego w trybie określonym w art. 255 p.p.s.a., celem określenia rzeczywistych możliwości partycypowania skarżącego w kosztach postępowania, które sprowadzić należało do pokrycia wydatku z tytułu uiszczenia wymaganego wpisu sądowego od skargi. Przedmiotem wezwania były informacje, w oparciu o które organ sądowy mógłby w sposób wiarygodny ocenić jaki jest stan majątkowy wnioskodawcy, a przez to, czy złożone przez stronę oświadczenie, uzupełnione o dodatkowe dokumenty źródłowe jest wystarczające do uznania, że skarżący wykazał, iż nie ma obiektywnej możliwości samodzielnie uiścić wskazanej opłaty sądowej. Trzecia okoliczność ma z kolei związek z konsekwencjami prawnymi, jakie należy wywieść z zaniechania zastosowania się przez skarżącego do skierowanego do niego wezwania. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym za jednolity należy uznać pogląd, zgodnie z którym wnioskodawca formułując żądanie przyznania prawa pomocy, w celu jego poparcia jest zobowiązany przedstawić pełną informację o swojej sytuacji materialnej w sposób wskazany w formularzu PPF, a gdyby to okazało się niewystarczające, stosownie do art. 255 p.p.s.a., przedłożyć dodatkowe dokumenty i złożyć wyjaśnienia. Niespełnienie powyższego zobowiązania poprzez odstąpienie od przedstawienia jakichkolwiek wyjaśnień albo przedstawienie ich w sposób niepełny i wybiórczy uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej zainteresowanego, co skutkuje tym, że powinien się on liczyć z odmową uwzględnienia wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. I OZ 286/16; postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. I OZ 1083/13; postanowienie NSA z dnia 28 maja 2013 r. sygn. II OZ 400/13). Nie powinno budzić wątpliwości, że skierowane do wnioskodawcy wezwanie w trybie określonym w art. 255 p.p.s.a. nie nakłada na niego zobowiązania prawnego polegającego na obowiązku przedstawienia wszystkich dokumentów źródłowych, do przekazania których został on wezwany. Wezwanie to łączyć należy bowiem wyłącznie z pouczeniem wnioskodawcy o uprawnieniu, jakie on posiada w odniesieniu do możliwości uzupełnienia złożonego wniosku, który został uznany za budzący wątpliwości pod katem zawarcia w nim informacji wystarczających do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Jeżeli zatem intencją strony jest nie tylko dalsze formalne popieranie wniosku o przyznanie prawa pomocy, ale również jego uwzględnienie przez organ sądowy, to treść kierowanego do wnioskodawcy wezwania powinna stanowić dla niego podstawę do złożenia koniecznych wyjaśnień oraz przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów. Mając na uwadze, że skarżący w całości zaniechał zastosowania się do wezwania z dnia 20 lutego 2018 r., jak też nie przedstawił przyczyn, z powodu których nie mógł tego obiektywnie uczynić w wyznaczonym mu czasie, nie powinno budzić wątpliwości, że rozpatrywany w niniejszym postępowaniu wniosek skarżącego o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi nie mógł zostać uwzględniony. Niewyjaśnione bowiem pozostały te istotne dla sprawy okoliczności, które miały związek ze stanem majątkowym skarżącego i uzyskiwanymi przez niego dochodami, posiadanymi oszczędnościami, jak również ustaleniem, czy deklarowany brak środków na pokrycie kosztów sądowych nie został spowodowany przyczynami, do których wystąpienia przyczynił się sam skarżący. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.