VIII SA/Wa 143/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z [...]listopada 2020 r., nr [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "organ") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 374, ze zm.; dalej: "ustawa COVID-19") utrzymał w mocy decyzję własną z [...]sierpnia 2020 r. nr [...]odmawiającą [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "strona", "skarżąca", "Spółka") prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres marzec-maj 2020 r., które powstały po złożeniu korekt deklaracji rozliczeniowych w dniu [...] i [...] czerwca 2020 r. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. W dniu [...]maja 2020 r. Spółka wystąpiła do ZUS z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres marzec-maj 2020 r. Wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie, bowiem organ zwolnił stronę z opłacania ww. należności w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za dany miesiąc, według danych zaewidencjonowanych na koncie strony w dniu umorzenia, o czym poinformował skarżącą. Po otrzymaniu informacji ZUS, strona złożyła korekty dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych za ubezpieczonych, konsekwencją czego było zmniejszenie od 1 lutego 2020 r. ilości zgłoszonych przez skarżącą ubezpieczonych do ubezpieczeń (zatrudnionych osób) z 10 na 9. Potwierdzeniem dokonanej korekty w zakresie ilości zgłoszonych ubezpieczonych jest złożona w dniu [...] czerwca 2020 r. korekta dokumentu ZUS DRA, w którym w części III w punkcie 01 widnieje liczba ubezpieczonych - 9. Pismem z [...] czerwca 2020 r. strona poinformowała, że otrzymała informację o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 r. i kwiecień 2020 r., podnosząc jednocześnie, że jej zdaniem, kwalifikuje się do 100% zwolnienia, zgodnie ze stanem faktycznym. Następnie w dniu [...] czerwca 2020 r. strona złożyła kolejny wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za miesiące od marca 2020 r. do maja 2020 r. Decyzją z [...]sierpnia 2020 r. organ, działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19, w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) odmówił stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres marzec-maj 2020 r., które powstały po złożeniu korekt deklaracji rozliczeniowych w dniach [...] i [...] czerwca 2020 r. W motywach decyzji organ przywołał art. 31zo ust. 1a oraz art. 31 zq ust. 4 ustawy COVID-19. Wskazał, że składki za miesiące marzec-maj 2020 r. zostały umorzone według danych zaewidencjonowanych na koncie strony na dzień umorzenia, tj. [...]maja 2020 r. – za marzec i kwiecień 2020 r. oraz [...]czerwca 2020 r. - za maj 2020 r. ZUS uznał, że stronie nie przysługuje więc prawo do zwolnienia z opłacania składek w wysokości 100% za ww. miesiące, po korektach złożonych w dniach [...] i [...] czerwca 2020 r., tj. po dacie rozpatrzenia wniosku. Pismem z [...] września 2020 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że liczba osób zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych na koniec lutego 2020 r. wynosiła faktycznie 9 osób, czego potwierdzeniem jest deklaracja z [...]lutego 2020 r. Dodała, że stan faktyczny dotyczył dwóch emerytek, którym został doliczony okres zatrudnienia do emerytury, a który zakończył się z dniem [...] stycznia 2020 r. We wskazanej na wstępie decyzji z [...]listopada 2020 r., organ utrzymując w mocy decyzję własną z [...]sierpnia 2020 r., przytoczył art. 31zq ust. 8 oraz art. 31 zq ust. 4 ustawy COVID-19 zgodnie z którym to przepisem, zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Przytoczył stan faktyczny sprawy. Wyjaśnił, że w dniach [...] i [...] czerwca 2020 r. strona złożyła korekty deklaracji za luty i kwiecień 2020 r. Zauważył, że Spółka wyrejestrowała dwóch zleceniobiorców, tj. T. K. i J. M. od dnia [...] marca 2020 r. Dokumenty ZUS ZWUA wypełnione [...] marca 2020 r. wpłynęły do ZUS [...] kwietnia 2020 r. Następnie strona dokonała korekt składając kolejne dokumenty zgłoszeniowe, a następnie wyrejestrowujące ZUS ZWUA odpowiednio [...] czerwca 2020 r. i [...] czerwca 2020 r. dokonując wyrejestrowania wyżej wymienionych osób z dniem [...] stycznia 2020 r. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z [...]sierpnia 2020 r., że korekty zostały sporządzone już po rozpatrzeniu wniosku z [...] maja 2020 r., a zatem ww. decyzję należało utrzymać w mocy. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie w sprawie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności brak czynności mających na celu wyjaśnienie, czy w sprawie należy ocenić stan znany na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek; 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń i złożenia wyjaśnień mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności przez nieuwzględnienie w toku postępowania szeregu wniosków dowodowych składanych przez skarżącą zmierzających do wykazania prawidłowego stanu faktycznego; 3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, w tym brak oparcia oceny na przekonujących podstawach opisanych w uzasadnieniu decyzji wyrażające się w braku konwalidacji przez organ II instancji błędnej decyzji organu I instancji, w szczególności brak wyjaśnienia przyczyny nieuwzględnienia przez organ I instancji wszystkich materiałów dowodowych świadczących na korzyść strony; 4) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosków strony o podjęcie czynności dowodowych niezbędnych dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, które to wnioski były niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie do prawidłowego określenia wysokości należnej ulgi z tytułu zwolnienia z obowiązku zapłaty należnej składki ZUS za marzec-maj 2020 r.; 5) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który to obowiązek ciążył na organie prowadzącym postępowanie administracyjne; 6) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnikliwego postępowania dowodowego w sprawie, w szczególności brak merytorycznego rozpoznania zarzutów formułowanych przez stronę na etapie postępowania odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia w sprawie wyrażonego w decyzji z [...] sierpnia 2020 r. odmawiającej prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych za okres marzec - maj 2020 r.; 7) art. 6, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. w zw. z art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. poprzez zaniechanie pełnego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy i zbadania rzeczywistego charakteru pisma skarżącej z [...] lipca 2020 r. i [...] września 2020 r., tj. - art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na fakt, że decyzja nie zawiera w swej osnowie żadnej merytorycznej podstawy prawnej do uzasadnienia odmownego rozpatrzenia odwołania strony; - art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na fakt, że decyzja nie zawiera w swym rozstrzygnięciu oceny stanu faktycznego w sprawie; 8) art. 31 zo ust. 1a, art. 31 zq ust. 4 oraz zasady z art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19. Skarżąca wniosła o uznanie prawa do zwolnienia z obowiązku zapłaty składek za miesiące marzec-maj 2020 r. w wysokości 100 % należnych składek i w konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z [...]sierpnia 2020 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponadto wniosła o "dopuszczenie jako materiału dowodowego w sprawie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu pisma". W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, m.in. decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji ZUS z [...]sierpnia 2020 r. jest odmowa zwolnienia skarżącej jako płatnika składek z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres marzec-maj 2020 r., które powstały po złożeniu korekt deklaracji rozliczeniowych w dniach [...] i [...] czerwca 2020 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy COVID-19, które wprowadziły w czasie stanu epidemii dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 ubezpieczonych, duchownych oraz spółdzielni socjalnych wsparcie w formie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Zgodnie z art. 31 zo ust. 1 ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. W myśl art. 31zo ust. 1a ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1. przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2. w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3. w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych. Z kolei, stosownie do art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Natomiast przepis art. 31 zq ust. 4 ustawy COVID-19 stanowi, że zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. W kontrolowanej przez Sąd sprawie, w stosunku do skarżącej zastosowanie miał przepis art. 31zo ust. 1a ustawy COVID-19, ponieważ w dniu składania i rozpatrywania jej wniosku z 1 maja 2020 r. zgłaszała do ubezpieczeń 10 ubezpieczonych, a zatem należna jej była pomoc w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w złożonych w ustawowym terminie deklaracjach rozliczeniowych złożonych za wnioskowane miesiące. Sąd zauważa, że taka też pomoc została przyznana skarżącej za wnioskowane miesiące. W przedmiotowej sprawie sporne jest, czy skarżącej winna być przyznana pomoc, o której mowa art. 31 zo ust. 1 ustawy COVID-19, w związku ze złożeniem korekt dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych za ubezpieczonych, co spowodowało zmniejszenie od dnia 1 lutego 2020 r. ilości zgłoszonych ubezpieczonych do ubezpieczeń z 10 na 9. W ocenie Sądu, ZUS prawidłowo uznał w zaskarżonych rozstrzygnięciach, że brak było podstaw do przyznania wnioskowanej pomocy ze względu na fakt, iż wskazane powyżej korekty zostały złożone już po dacie rozpatrzenia wniosku z 1 maja 2020 r., zgodnie z którym ZUS zwolnił stronę z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., według danych zaewidencjonowanych na koncie strony na dzień zwolnienia. A zatem złożenie korekt deklaracji w dniach [...] i [...] czerwca 2020 r. nie mogło skutkować zwiększeniem wysokości uzyskanej pomocy do 100% stosownie do art. 31 zo ust. 1 ustawy COVID-19. Zdaniem Sądu, ZUS prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie został zebrany kompletny materiał dowodowy, a w procesie oceny dowodów organ nie naruszył reguł logiki i zastosował właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W tym stanie rzeczy skarga i podniesione w niej argumenty nie mogły zostać uwzględnione, bowiem wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. To zaś sprawia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ppsa. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 w związku z Zarządzeniem nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w Zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r.