VIII SA/Wa 138/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi Powiatu B. na informację Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 20 grudnia 2024r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia rozliczenia realizacji zadania postanawia : 1) odrzucić skargę Powiatu B.; 2) zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych.

Pismem z dnia 17 stycznia 2025 r. Powiat B. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na informację Zarządu Województwa Mazowieckiego (dalej: organ) z dnia 20 grudnia 2024r. znak: [...], którą poinformowano o niewyrażeniu zgody na zatwierdzenie oraz rozliczenie faktur za zadanie pn. Program profilaktyki chorób nowotworowych takich jak: szyjki macicy, jajnika, sutka, wśród mieszkanek Powiatu B. "Jestem piękna, jestem modna, jestem zdrowa" realizowanego w ramach Samorządowego Instrumentu Wsparcia Zdrowia Mazowszan "Mazowsze dla Zdrowia 2024". Powyższe skutkowało odmową wypłaty Powiatowi B. pomocy finansowej na realizację ww. zadania. Autor skargi zarzucił: 1) skierowanie do skarżącego informacji o odmowie przyznania pomocy finansowej przez Zarząd Województwa Mazowieckiego, która została podpisana przez Dyrektora Departamentu Zdrowia i Polityki Społecznej, który nie posiada stosownego upoważnienia do działania w imieniu Zarządu Województwa Mazowieckiego, nadto z treści informacji nie wynika, czy osoba udzielająca informacji działa jako organ, czy też z upoważnienia organu (Zarządu Województwa Mazowieckiego); 2) nierozważenie przez Zarząd Województwa Mazowieckiego okoliczności przedmiotowej sprawy podniesionych przez skarżącego, pozwalających na zastosowanie przez Zarząd Województwa Mazowieckiego odstępstwa od stosowania Regulaminu udzielania, przekazywania i rozliczania pomocy finansowej z budżetu Województwa Mazowieckiego, przyjętego uchwałą [...] Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 16 października 2023r., w szczególnie uzasadnionych indywidualnych przypadkach, co nie prowadziło do podjęcia działań niezgodnych z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi (k. 12 akt sądowych). Dalej wskazał, że zgodnie z art. 220 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm., dalej: u.f.p.) spory związane ze zwrotem dotacji celowej udzielonej tytułem pomocy finansowej rozstrzygają sądy powszechne. W doktrynie wskazuje się, że takie rozwiązanie jest następstwem zakwalifikowania umowy dotyczącej udzielenia pomocy innej j.s.t. jako cywilnoprawnej formy współdziałania j.s.t., w ramach której jest wykorzystywana instytucja dotacji celowej właściwa prawu budżetowemu (por. Krystyna Sawicka w: Komentarz do ustawy o finansach publicznych, red. Zbigniew Ofiarski, WKP 2021, LEX). Ustawa milczy natomiast o właściwości sądów w zakresie roszczeń o wypłatę dotacji, która powinna nastąpić z uwagi na zobowiązania zawarte w umowie o udzieleniu pomocy finansowej. Z uwagi zatem na brak bezpośredniej regulacji tej kwestii w ustawie o finansach publicznych powstaje wątpliwość, czy roszczenie o zapłatę niewypłaconej dotacji również, tak samo jak roszczenia o zwrot dotacji, rozpoznawane są przez sądu powszechne. Uznając cywilnoprawny charakter umowy dotyczącej pomocy finansowej, dojść należy do wniosku, że również w zakresie dochodzenia zapłaty dotacji właściwe są sądy powszechne. Reasumując podniósł, że, w jego ocenie, należy uznać, że tryb dochodzenia należności jest cywilnoprawny, co wynika z art. 220 ust. 3 u.f.p. Za niezasadne uznał zatem zarzuty skargi, podnosząc, że sprawa ma charakter cywilnoprawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna, ponieważ jej przedmiot nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Katalog aktów i czynności, które mogą być poddane kontroli przez sąd administracyjny zawiera art. 3 § 2 pkt 1 - 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), gdzie mowa, że kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). W przepisach ustawodawca enumeratywnie wyliczył akty, których kontrola objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Oznacza to, że poza jej zakresem pozostaje działalność niemieszcząca się tym katalogu. Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że w dniu 6 marca 2024r. pomiędzy Województwem Mazowieckim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Mazowieckiego, a Starostem Powiatowym w B. została zawarta umowa nr [...], która stanowiła wykonanie uchwały nr [...] Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 6 lutego 2024r. w sprawie udzielenia przez Województwo Mazowieckie pomocy finansowej na realizację zadań w ramach Samorządowego Instrumentu Wsparcia Zdrowia Mazowszan "Mazowsze dla Zdrowia 2024". Przedmiotem ww. umowy było udzielenie skarżącemu przez Województwo pomocy finansowej na dofinansowanie zadania pod nazwą: Program profilaktyki chorób nowotworowych takich jak: szyjki macicy, jajnika, sutka, wśród mieszkanek Powiatu B. "Jestem piękna, jestem modna, jestem zdrowa", które zostanie zrealizowane najpóźniej do dnia 31 października 2024r. (§ 1 ust. 1, 3 umowy). Umowa ta w regulacji zawartej w § 10 ust. 2 stanowi, że Województwo może odstąpić, w trakcie realizacji zadania, od udzielenia Beneficjentowi pomocy finansowej w całości lub części w przypadku nie wywiązania się przez Beneficjenta z warunków określonych zapisami Regulaminu (Regulamin udzielania, przekazywania i rozliczania pomocy finansowej z budżetu Województwa Mazowieckiego w ramach Samorządowego Instrumentu Wsparcia Zdrowia Mazowszan "Mazowsze dla Zdrowia 2024", stanowiący załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 16 października 2023r. – dopisek Sądu) oraz zapisami wniosku i umowy dotyczących tego zadania. Zaskarżona informacja Zarządu Województwa Mazowieckiego (dalej: organ) z dnia 20 grudnia 2024 r. znak: [...] dotyczyła sprawozdania końcowego z wykonania zadania pn. Program profilaktyki chorób nowotworowych takich jak: szyjki macicy, jajnika, sutka, wśród mieszkanek Powiatu B. "Jestem piękna, jestem modna, jestem zdrowa" realizowanego w ramach Samorządowego Instrumentu Wsparcia Zdrowia Mazowszan "Mazowsze dla Zdrowia 2024". W informacji tej organ poinformował stronę skarżącą o niewyrażeniu zgody na zatwierdzenie oraz rozliczenie faktur, które zostały zapłacone po upływie terminu realizacji zadania tj. po 31 października 2024r. Zapłata faktury nr [...] na kwotę 74 655 zł nastąpiła bowiem po upływie wskazanego w § 7 ust. 2 Regulaminu terminu poniesienia wydatków, co skutkowało odmową wypłaty Powiatowi B. pomocy finansowej na realizację ww. zadania. W rozpoznawanej sprawie szczególnie jest istotne, że § 12 ust. 10 ww. umowy z dnia 6 marca 2024r. określa, że w przypadku braku polubownego porozumienia Stron, wszelkie spory dotyczące wykonania Umowy będą rozstrzygane przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Województwa. W takiej sytuacji, w świetle przytoczonego powyżej przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania sporów dotyczących realizacji umów o charakterze cywilnoprawnym, a za taką należy uznać umowę z dnia 6 marca 2024r. Sąd ocenił zatem, że spór pomiędzy stronami dotyczył prawidłowości realizacji postanowień umowy, a więc zaskarżona informacja nie mieści się w kategorii czynności z zakresu administracji publicznej. Wszelkie spory związane z takimi umowami cywilnoprawnymi są rozstrzygane przez sądy powszechne, na co wskazują przytoczone wyżej zapisy umowy, a nie sądy administracyjne. W konsekwencji, skarga wniesiona w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest pismo Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 20 grudnia 2024r. znak: [...] nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być przez sąd rozpoznawana. W związku z powyższym skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna z tego powodu, że przedmiot skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Dlatego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1) sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono w pkt 2) sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.