VIII SA/Wa 127/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego S. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2019 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2018 roku, poz. 2096 ze zm. dalej kpa) oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych( DZ.U z 2018 roku, poz. 570 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S., S.– Firma Usługowo – Handlowa ,,[...]" w R. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2019 roku, nr [...]: - wymierzającej S. S. administracyjną karę pieniężną za zniszczenie 13 drzew, rosnących na terenie nieruchomości nr ew. [...], położonej w R. przy ul. M. [...]; - ustalającej wysokości kary administracyjnej na kwotę [...] zł; - odraczającej termin uiszczenia 70% ustalonej kary tj. kwoty [...]zł na okres 5 lat od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna; - zobowiązującej do zapłaty 30% kary, tj kwoty [...] zł na rachunek bankowy; - umarzającej postępowanie w części dotyczącej 3 drzew rosnących na przedmiotowej nieruchomości orzekło – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Przewodniczący Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...] w R. zawarł ustną umowę ze skarżącym, której przedmiotem było ,, przycinka ‘’ gałęzi drzew rosnących na terenie będącym współwłasnością wspólnoty oraz Gminy Miasta R.. W dniu [...] lutego 2019 roku została przeprowadzona redukcja koron 16 drzew rosnących na terenie nieruchomości o nr ew. [...] przy ul. M. [...] w R.. Po przeprowadzeniu oględzin prac związanych z ,,przycinką’’, ustalono, że drzewa poddane redukcji koron to – rajska jabłoń o obwodzie pnia 125cm, 83 cm, 59 cm, 73 cm; modrzew europejski o obwodzie 91 cm, lipa drobnolistna o obwodzie 112 cm, 137 cm,112 cm, 80cm, 93 cm, 68 cm,100 cm, klon zwyczajny o obwodzie 125 cm, klon jawor o obwodzie 140 cm. Przeprowadzona redukcja gałęzi drzew była w rozmiarze przekraczającym 50 %, co oznacza, iż doszło do zniszczenia drzew. Organ wskazywał, że doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody( DZ.U z 2018 roku, poz. 1614 ze zm. dalej jako u.o.p), co spowodowało wymierzenie kary administracyjnej na podstawie załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 roku w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów ( DZ.U z 2017 roku, poz. 1330, dalej jako rozporządzenie). Zgodnie z art. 87a ust.2 u.o.p prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba, że mają na celu – usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymania uformowanego kształtu korony drzewa, wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa. Zgodnie z art. 8 ust.4 u.o.p. usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30 % korony, która rozwinęła się w całym rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust.2, stanowi uszkodzenie drzewa. Ustęp 5 przywołanego przepisu stanowi, iż usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50 % korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust.2, stanowi zniszczenie drzewa. Organ wskazywał, iż stosownie do postanowienia art. 88 ust.2 u.o.p. kara o której mowa w ust.1 jest nakładana na posiadacza nieruchomości albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. W oparciu o całość zgromadzonego materiału organ uznał, iż S. S.– firma Handlowo – Usługowa ,, [...]’’ pomimo podjęcia działań na zlecenie Administratora Wspólnoty Mieszkaniowej poprzez dokonaną skalę cięć koron drzew dopuścił się ich zniszczenia bez zgody i wiedzy posiadacza nieruchomości. Z tego też względu kara administracyjna za zniszczenie drzew została wymierzona S. S.. Jednocześnie mając na uwadze fakt, że stopień zniszczenia drzew nie wyklucza zachowania przez nie żywotności na podstawie art. 88 ust.4 w związku z art. 88 ust.5 u.o.p. odroczono płatność 70 % kary ustalonej w pkt II sentencji decyzji, na okres 5 lat, licząc od dnia w którym decyzja stała się ostateczna. Umorzono postępowanie jako bezprzedmiotowe w części dotyczącej dwóch drzew – rajska jabłoń o obwodzie pnia 56 cm i głóg pośredni o obwodzie pnia 77 cm ponieważ usunięcie gałęzi z tych drzew przeprowadzono w wymiarze nie przekraczającym 30 %. W ocenie organu skarżący nie kwestionował zakresu uszkodzenia poszczególnych drzew ponieważ otrzymał protokół obrazujący ten stan i nie zgłosił wniosku o ponowne przeprowadzenie oględzin z jego udziałem, ani nie zgłosił żadnych zastrzeżeń co do zgromadzonego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ wręcz wskazywał, iż S. S. stwierdził, iż drzewa zostały przycięte niezgodnie z przepisami, choć z tego twierdzenia wycofał się w odwołaniu. Następnie skarżący złożył wniosek o rozłożenie na raty części wymagalnej kary, a więc pośrednio zgadza się z wymierzoną karą. Z tych też względów decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i należało ją utrzymać w mocy. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył S. S.. Skarżący zarzucał niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust.2 u.o.p. ponieważ jego firma nie jest i nie była posiadaczem nieruchomości przy ul. M. [...] w R.. Firma ,, [...]" nie działała bez zgody reprezentanta posiadaczy nieruchomości. W tej sytuacji nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 88 ust.2 u.o.p. i nałożenia na niego kary administracyjnej. Z tych też względów skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jego oddalenia, podtrzymując zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325,dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie podmiotu ponoszącego odpowiedzialność administracyjną za zniszczenie drzew na nieruchomości w R. przy ulicy M.. Należy zauważyć, iż odpowiedzialność administracyjna za usunięcie lub zniszczenie drzew nie jest oparta na zasadzie winy, ale ma charakter obiektywny. Jedynie wykazanie, że zniszczenie drzew odbyło się poza jakąkolwiek kontrolą i wiedzą posiadacza nieruchomości może być rozważana jako okoliczność egzoneracyjna, a taka sytuacja w sprawie nie zachodzi. Zgromadzony materiał w sprawie wskazuje, iż doszło do zawarcia umowy, której przedmiotem było przycięcie koron 15 drzew rosnących na przedmiotowej nieruchomości. Skarżący działał na podstawie łączącej go umowy cywilnoprawnej. Skoro posiadacz nieruchomości – Wspólnota Mieszkaniowa posłużyła się w realizacji przycięcia koron drzew osobą trzecią na zasadzie pełnomocnictwa – art. 32 kpa, to w takim przypadku Wspólnota Mieszkaniowa odpowiada za działania i zaniechania tych osób jak za działania własne. Zgodnie z art. 87 a ust.5 w związku z art. 88 ust.2 u.o.p. wynika, że przedmiotowa kara administracyjna pieniężna jest nakładana na posiadacza nieruchomości albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 k.c, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. W niniejszej sprawie skarżący dział w ramach łączącej go w sprawie umowy. W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z przypadkiem działania bez zgody posiadacza nieruchomości. Niewłaściwe wykonanie umowy powoduje, iż skutki administracyjnoprawne ponosi posiadacz nieruchomości. Niewłaściwe wykonanie umowy mogłoby się wiązać z odpowiedzialnością odszkodowawczą na drodze cywilnoprawnej. Fakt, że Wspólnota Mieszkaniowa powierzyła wykonanie robót przecinkowych drzew nie powoduje, iż taką odpowiedzialność administracyjnoprawną ponosi skarżący S. S.. Wykonywanie prac przez wyspecjalizowaną firmę nie wyłącza odpowiedzialności posiadacza nieruchomości bądź właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 k.c, jeżeli wiedział o tych działaniach i na nie się godził. W orzecznictwie podkreślano, że tego rodzaju odpowiedzialność administracyjna jest obiektywną odpowiedzialnością i nie jest konieczne osobiste działanie posiadacza nieruchomości, gdyż ponoszą one odpowiedzialność za czynności osób trzecich, na które się godziły lub zlecały ich wykonanie( wyrok NSA z 11 marca 2009 roku, II OSK 329/08, z dnia 29 maja 2012 roku, II OSK 448/11, z dnia 28 kwietnia 2020 roku, II OSK 1692/19). Biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie uznając, iż skarżący S. S., nie był posiadaczem nieruchomości, ani nie dokonał przycinki drzew bez zgody posiadacza i nie mógł być podmiotem na który istniała podstawa nałożenia kary administracyjnej za zniszczenie drzew. O kosztach postepowania orzeczono biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając zwrot uiszczonego wpisu.