VIII SA/Wa 110/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...] sp. z o.o. sp.k. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp.k. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi [...] sp. z o.o. sp.k. (dalej jako: "spółka", "skarżąca") wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że na jej aktualną kondycję finansową znaczny wpływ miała sytuacja będąca przedmiotem niniejszego postępowania. Łączna kwota zobowiązań określonych przez organy podatkowe w tym, oraz równolegle toczącym się postępowaniu wynosi blisko [...] zł, jednocześnie spółka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stałe comiesięczne koszty, które na koniec listopada 2016 r. wyniosły łącznie [...] zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zaś zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł. Do wniosku spółka załączyła CIT-8 za 2015 r., jednostronny rachunek zysków i strat, bilans oraz wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie dwanaście miesięcy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zauważyć należy, że na obecnym etapie postępowania do kosztów sądowych należy zaliczyć wpis od skargi w wysokości [...] zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżąca powyższej przesłanki nie spełnia. Przede wszystkim zauważyć należy, że pozostaje ona w obrocie prawnym jako czynny przedsiębiorca i prowadzi niezakłóconą działalność gospodarczą, wypracowując na koniec listopada 2016 r. zysk w wysokości [...] zł, zaś za ostatni rok obrotowy według bilansu zysk w wysokości [...] zł. Ze złożonych wyjaśnień i dokumentów wynika, że spółka reguluje bieżące zobowiązania, a stałe comiesięczne koszty, na które składają się podatki i opłaty, wynagrodzenia pracowników, składki na ubezpieczenie społeczne, usługi obce a także koszty zużycia materiałów i energii na koniec listopada 2016 r. wyniosły [...] zł. Powyższe informacje potwierdzają wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika ponadto, że spółka dokonuje systematycznego przekazywania środków na rzecz wspólników. Ponadto z analizy bilansu wynika, że na koniec 2015 r. spółka posiadała aktywa – należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe wynosiły [...] zł, przy czym nie wyjaśniła w żaden sposób jakie obiektywne przeszkody uniemożliwiają jej dochodzenie należności z tytułu dostaw i usług. Istotne jest również to, że spółka posiada określony majątek– wartość środków trwałych według oświadczenia złożonego na formularzu PPPr wynosi [...] zł, a więc wielokrotnie przewyższa opłatę sądową w sprawie. W tej sytuacji trudno uznać, że skarżąca istotnie znajduje się w sytuacji, uniemożliwiającej zgromadzenie środków niezbędnych do kontynuowania postępowania sądowego. W tym miejscu podkreślić należy, że w orzecznictwie istnieje ugruntowany pogląd, że przedsiębiorca powinien zachować odpowiednią kwotę na mogące wystąpić w przyszłości postępowanie sądowe, (zob. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II FZ 97/15 oraz sygn. akt II FZ 99/15, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 422/15, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto NSA w postanowieniu z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt II FZ 812/15, słusznie zwrócił uwagę na możliwość uzyskania przez spółkę z o.o. dopłat od wspólników. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 ze zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. A. Kidyba, w Komentarz aktualizowany do art. 177 Kodeksu spółek handlowych, publ. LEX/el. 2016). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Brak podjęcia działań w tym zakresie uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. .