VIII SA/Wa 1023/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku P. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. – wspólnika spółki cywilnej [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie anulowania numeru identyfikacyjnego oraz odmowy wpisu do ewidencji producentów rolnych postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Wyrokiem z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt: VIII SA/Wa 1023/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. M. – wspólnika spółki cywilnej [...] (dalej: skarżący, wnioskodawca) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie anulowania numeru identyfikacyjnego oraz odmowy wpisu do ewidencji producentów rolnych. Pismem z dnia 23 listopada 2016 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu. Jednocześnie skarżący zwrócił się na formularzu PPF z 25 listopada 2016 r. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że jego sytuacja finansowa jest bardzo zła. Skarżący popadł w spiralę zadłużenia z przyczyn niezależnych od niego. Prowadzi szereg sporów, natomiast sytuacja finansowa zależy od wyników postępowań spornych. Wskazał, że toczy się przeciwko niemu kilkanaście postępowań egzekucyjnych, natomiast posiadane dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania. Posiada udziały w spółkach o realnej wartości [...] zł. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości [...] zł. Pokrywa koszty czynszu ([...] zł), prądu ([...] zł), wyżywienia ([...] zł), lekarstw i środków czystości ([...]zł). Do formularza PPF skarżący załączył PIT-36, kserokopię zaświadczenia i wysokości wynagrodzenia, zajęcie wynagrodzenia za pracę, zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, plan podziału z kont bankowych i in. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 19 grudnia 2016 r. o przekazanie wyciągów z rachunków bankowych (także tych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej spółki, ale też skarżącego), nadesłanie dokumentów finansowych (bilans, kserokopie zestawienia faktur i in) za okres, w którym spółka prowadziła działalność gospodarczą, zestawienie należności i zobowiązań spółki, wskazania wysokości wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, nadesłanie zeznania podatkowego skarżącego za ostatni rok podatkowy – skarżący poinformował o tym, że: - spółka nie posiada zestawienia faktur VAT za ostatnie trzy miesiące; - spółka nie posiada rachunku bankowego; - spółka nie posiada zestawienia aktualnych należności i zobowiązań; - spółka nie prowadzi bieżącej działalności i nie zatrudnia pracowników; - pełnomocnik prowadzi sprawę na zasadzie success fee; - skarżący nie jest w stanie uczestniczyć w kosztach postępowania Do pisma przewodniego z 28 grudnia 2016 r. skarżący załączył uzupełniony formularz PPF oraz zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia. Postanowieniem z 13 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1023/15 starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 28 stycznia 2017 r. (data nadania) skarżący skutecznie wniósł sprzeciw na powołane postanowienie ponownie wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i orzeczenie o przyznaniu wnioskowanego zwolnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 2 w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z regulacji art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadność wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia, skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż na obecnym etapie postępowania sądowego w niniejszej sprawie wymagana jest opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł) oraz wpis od skargi kasacyjnej (100 zł). W ocenie Sądu okoliczności ujawnione przez skarżącego w treści rozpoznawanego wniosku oraz wynikające z przedstawionych przez niego dokumentów wskazują, że oświadczenia złożone przez wnioskodawcę w sposób wybiórczy, niekompletny nie odnoszą się do rzeczywistej sytuacji majątkowej strony. Deklarowanie przez skarżącego, iż kwota jego stałych wydatków miesięcznych (tj. [...] zł rubryka 11 formularza) przewyższa kwotę uzyskiwanego dochodu ([...]miesięcznie netto) rodzi pytanie o źródła czerpania przez skarżącego środków na pokrycie tychże wydatków. Dokonując analizy wniosku Sąd zauważa, iż z zeznania podatkowego wnioskodawcy za rok 2015r. załączonego do wniosku wynika, że skarżący uzyskiwał przychód z tytułu najmu i dzierżawy w wysokości [...]zł. Ponadto z danych zawartych w wykazie beneficjentów wspólnej polityki rolnej prowadzonym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dostępnym pod adresem internetowym: http://beneficjenciwpr.minrol.gov.pl. wynika, że P. M. (gmina [...]) przyznano w 2015 roku środki finansowe w wysokości [...]złotych. Wnioskodawca nie podał jednak żadnych informacji o uzyskanych środkach finansowych. Wskazał jedynie, że jego aktualna sytuacja finansowa jest bardzo zła ze względów niezależnych od niego. W tym miejscu podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie w oparciu o wysokość rzeczywiście uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Uznając zatem, że informacje przedstawione w rozpoznawanym wniosku oraz wynikające z załączonych dokumentów wskazują na przedstawienie przez stronę swojej sytuacji finansowej w sposób fragmentaryczny i nierzetelny, mając na uwadze treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż poniesienie przez niego kosztów postępowania w jakimkolwiek zakresie wiązać się będzie z uszczerbkiem utrzymania koniecznego. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.