VII SO/Wa 7/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wojewody Mazowieckiego o wymierzenie Gminie L. grzywny za nieprzekazanie skargi w ustawowym terminie postanawia: wymierzyć Gminie L. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych;

Pismem z 14 czerwca 2023 r. Wojewoda [...] (Wojewoda, skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm. – dalej: p.p.s.a.), Gminie Ł. grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi złożonej przez Wojewodę na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] listopada 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "S." – etap II. Wojewoda zauważał, że – jak wynika z informacji udzielonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - organ przekazał Sądowi jedynie odpowiedź na skargę, nie przekazując samej skargi. Termin na doręczenie skargi upłynął w dniu 12 kwietnia 2023 r. Z akt sprawy o sygn. VII KO/Wa 70/23 wynika, że Wojewoda [...] pismem z 7 marca 2023 r. wniósł skargę na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] listopada 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "S." – etap II. Powyższa skarga wpłynęła do organu 13 marca 2023 r. (prezentata). Odpowiedź na skargę została udzielona przez organ pismem z 30 marca 2023 r. i w dniu 4 kwietnia 2023 r. wpłynęła do Sądu wraz z aktami planistycznymi. Korespondencja nie zawierała skargi. Pismem z 19 kwietnia 2023 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 12 kwietnia 2023 r., pełnomocnik organu został poinformowany, że wraz z przekazaną odpowiedzią na skargę i aktami planistycznymi nie nadesłał skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. Pismo to zostało doręczone w dniu 24 kwietnia 2023 r. Pismem z 7 czerwca 2023 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 19 maja 2023 r., Wojewoda [...] został poinformowany, że wraz z nadesłaną w dniu 4 kwietnia 2023 r. odpowiedzią na skargę, Gmina nie przekazała Sądowi skargi. Pismem z 14 lipca 2023 r. w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Gmina Ł., zastępowana przez radcę prawnego, wniosła o oddalenie wniosku, załączając oryginał skargi. Argumentowała, że w wyniku omyłki pracowników merytorycznych odpowiedzialnych za przekazanie uporządkowanych i kompletnych akt, do akt sprawy została dołączona kserokopia skargi, zaś oryginał został w zbiorach biura Rady Miejskiej w Ł. Gmina niezwłocznie po wezwaniu do przekazania oryginału skargi przedkłada ten dokument, zaznaczając wszak, że omyłkowe załączenie kserokopii skargi nie ograniczyło w żaden sposób organowi nadzoru, konstytucyjnego prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: p.p.s.a.), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca, tj. doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcja represyjna. Jest to ochrona wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy sądowej. Dodatkowo, grzywna pełni funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy. Wszak należy przyjąć, że organ administracji będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, chociażby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt: II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt: I OZ 328/12). Powołane przepisy nie zobowiązują sądu do wymierzenia organowi administracji publicznej grzywny, ale pozostawiają to do uznania sądu, o czym świadczy użycie sformułowania w art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd "może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt: III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. sygn. akt: II GPS 3/09, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu administracji w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając niniejszy wniosek, Sąd stwierdził, że oryginał skargi nie został przekazany przez organ administracji publicznej, tj. Gminę Ł., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ustawowym terminie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarga do organu administracji publicznej wpłynęła 13 marca 2023 r., a więc od tej daty należy liczyć trzydziestodniowy termin określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. na przekazanie do Sądu skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W tak określonym terminie organ złożył jedynie odpowiedź na skargę i przekazał akta planistyczne. W tym terminie nie nastąpiło przekazanie skargi. Co prawda, do akt planistycznych załączono kopię skargi, jednakże – czemu nie zaprzecza organ – oryginał tego pisma procesowego został złożony dopiero w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, tj. w dniu 19 lipca 2023 r. Potwierdza powyższe prezentata Biura Podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie znajdująca się na odpowiedzi na wniosek (k. 31). Zaznaczyć przyjdzie, że Sąd wzywał pełnomocnika organu do nadesłania skargi. Pismo z 19 kwietnia 2023 r. pozostało bez odpowiedzi. Prawidłowe wykonanie obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło dopiero 19 lipca 2023 r. Powyższe oznacza zatem, że obowiązek przekazania przez organ Sądowi skargi został wykonany z trzymiesięcznym opóźnieniem. W tej sytuacji grzywna będzie realizować funkcję prewencyjną, gdyż nie będzie już służyła ochronie konkretnych naruszonych interesów, lecz będzie miała na celu podkreślenie nieprawidłowego działania organu, który uchybił terminowi przekazania akt administracyjnych, mimo braku po stronie organu intencji pozbawienia skarżącego prawa do sądu. W ocenie Sądu, wymiar grzywny w kwocie 100 zł wraz z argumentacją wskazaną w niniejszym postanowieniu, wskazującą na ustawowe obowiązki organu w tym zakresie, w pełni zrealizuje powyższy cel. Z powołanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.