VII SO/Wa 6/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.M. o wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny za nieprzekazanie akt administracyjnych w ustawowym terminie postanawia: I. wymierzyć Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych za nieprzekazanie akt administracyjnych w ustawowym terminie do sprawy ze skargi A.M. na zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy z 24 lipca 2012 r., nr 2998/2012, w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków Miasta Stołecznego Warszawy; II. zasądzić od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz A.M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A.M. ("wnioskodawczyni") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie akt administracyjnych do sprawy ze skargi A.M. na zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy z 24 lipca 2012 r., nr 2998/2012, w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków Miasta Stołecznego Warszawy. Z akt sprawy o sygn. VII SA/Wa 1085/19 wynika, że A.M. pismem z 15 kwietnia 2019 r. wniosła skargę na zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy z 24 lipca 2012 r., nr 2998/2012, w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków Miasta Stołecznego Warszawy (k. 3). Powyższa skarga wpłynęła do organu 24 kwietnia 2019 r. (zpo – k. 17). Odpowiedź na skargę została udzielona przez organ pismem z 21 maja 2019 r., które wpłynęło do Sądu 22 maja 2019 r. (k. 11). Wraz z odpowiedzią na skargę organ przekazał do Sądu jedynie oryginał skargi, na co wskazuje prezentata Biura Podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismem z 29 maja 2019 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 24 maja 2019 r., wezwano pełnomocnika organu do nadesłania akt administracyjnych sprawy – w terminie 7 dni pod rygorem uruchomienia procedury określonej w art. 55 § 1 p.p.s.a. (k. 19). Z uwagi na brak odpowiedzi na powyższe zarządzenie, pismem z 16 listopada 2019 r., w wykonaniu zarządzenia z 10 lipca 2019 r., ponownie wezwano pełnomocnika organu do nadesłania akt administracyjnych sprawy – w terminie 7 dni pod rygorem uruchomienia procedury określonej w art. 55 § 1 p.p.s.a. (k. 25). W piśmie z 1 sierpnia 2019 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że wraz z odpowiedzią na skargę złożył do Sądu plik dokumentów stanowiących akta administracyjne. Pismem z 23 sierpnia 2019 r., w wykonaniu zarządzenia z 13 sierpnia 2019 r., ponownie wezwano pełnomocnika organu do nadesłania akt administracyjnych sprawy – w terminie 7 dni pod rygorem uruchomienia procedury określonej w art. 112 p.p.s.a. (k. 30). Jednocześnie wskazano pełnomocnikowi organu, że do odpowiedzi na skargę nie dołączono innych załączników poza skargą. W piśmie z 3 września 2019 r. pełnomocnik organu wskazał, że nie jest w stanie wykonać wezwania, gdyż nie ma tych akt administracyjnych. Do pisma dołączono zwykłe kserokopie dokumentów, które według pełnomocnika organu odzwierciedlają akta administracyjne (k. 32). Pismem z 17 października 2019 r., w wykonaniu zarządzenia z 10 października 2019 r., ponownie wezwano pełnomocnika organu do nadesłania akt administracyjnych sprawy – w terminie 7 dni pod rygorem uruchomienia procedury określonej w art. 112 p.p.s.a. (k. 39). Jednocześnie wskazano pełnomocnikowi organu, że w przypadku zaginięcia akt administracyjnych organ powinien skorzystać z procedury odtworzenia akt. W piśmie z 23 października 2019 r. pełnomocnik organu ponownie wskazał, że jest w przekonaniu, że wraz z odpowiedzią na skargę złożył akta administracyjne, a ponadto wskazał, że złożył już odpisy dokumentów stanowiących akta administracyjne (k. 41). Pismem z 6 listopada 2019 r., w wykonaniu zarządzenia z 6 listopada 2019 r., przesłano pełnomocnikowi organu nadesłane przy piśmie z 3 września 2019 r. kserokopie dokumentów i wezwano pełnomocnika organu do ich uwierzytelnienia, uporządkowania i trwałego połącznie – stosowanie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. (k. 46). Przy piśmie z 22 listopada 2019 r. pełnomocnik organu przysłał kompletne akta administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Sąd wyjaśnia, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca, tj. doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcja represyjna. Jest to ochrona wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy sądowej. Dodatkowo, grzywna pełni funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy. Wszak należy przyjąć, że organ administracji będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, chociażby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt: II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt: I OZ 328/12). Powołane przepisy nie zobowiązują sądu do wymierzenia organowi administracji publicznej grzywny, ale pozostawiają to do uznania sądu, o czym świadczy użycie sformułowania w art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd "może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt: III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. sygn. akt: II GPS 3/09, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu administracji w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając niniejszy wniosek, Sąd stwierdził, że akta administracyjne do sprawy ze skargi A.M. na zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy z 24 lipca 2012 r., nr 2998/2012, w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków Miasta Stołecznego Warszawy, nie zostały przekazane przez organ administracji publicznej, tj. Prezydenta m.st. Warszawy, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ustawowym terminie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarga do organu administracji publicznej wpłynęła 24 kwietnia 2019 r. (zpo – k. 17), a więc od tej daty należy liczyć trzydziestodniowy termin określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. na przekazanie do Sądu skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W tak określonym terminie organ złożył jedynie odpowiedź na skargę i przekazał skargę (k. 11). Wbrew twierdzeniu pełnomocnika organu – w tym terminie nie nastąpiło przekazanie akt administracyjnych. Nie potwierdza tego także prezentata Biura Podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie znajdująca się na odpowiedzi na skargę (k. 11). Wobec tego stanu rzeczy, Sąd wielokrotnie wzywał pełnomocnika organu do nadesłania kompletnych akt administracyjnych. Przy piśmie z 3 września 2019 r. pełnomocnik organu nadesłał zwykłe kserokopie akt administracyjnych (k. 32), natomiast prawidłowe wykonanie obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło dopiero 26 listopada 2019 r., gdy pełnomocnik organu złożył w Sądzie uwierzytelnione kserokopie akt administracyjnych (k. 48). Powyższe oznacza zatem, że obowiązek przekazania przez organ Sądowi akt administracyjnych został wykonany z sześciomiesięcznym opóźnieniem. W tej sytuacji grzywna będzie realizować funkcję prewencyjną, gdyż nie będzie już służyła ochronie konkretnych naruszonych interesów, lecz będzie miała na celu podkreślenie nieprawidłowego działania organu, który uchybił terminowi przekazania akt administracyjnych, mimo braku po stronie organu intencji pozbawienia skarżącej prawa do sądu. W ocenie Sądu wymiar grzywny w kwocie 100 zł wraz z argumentacją wskazaną w niniejszym postanowieniu, wskazującą na ustawowe obowiązki organu w tym zakresie, w pełni zrealizuje powyższy cel. Z powołanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).