VII SO/Wa 10/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.K. o wymierzenie Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie postanawia: I. wymierzyć Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych za nieprzekazanie skargi J.K. z 26 lipca 2022 r. (na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia konserwatorskiego) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie, II. zasądzić od Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na rzecz J.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 27 września 2022 r. J.K. ("wnioskodawca") złożył wniosek o wymierzenie, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków ("MWKZ") grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z dnia 26 lipca 2022 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia konserwatorskiego. W odpowiedzi z dnia 29 listopada 2022 r. MWKZ wniósł o niewymierzanie grzywny, gdyż zaistniały wyjątkowe okoliczności, natury obiektywnej, uzasadniające odstąpienie od wymierzania grzywny. Organ wskazał, że zarządzeniem z dnia 17 marca 2022 r. Wojewoda Mazowiecki dokonał reorganizacji Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie, której skutkiem był podział Wydziału Zabytków Warszawy na dwa odrębne wydziału, tj. Wydział Zabytków Warszawy Lewobrzeżnej i Wydział Zabytków Warszawy Prawobrzeżnej. Skutkiem tej reorganizacji było przekazanie spraw prowadzonych przez Wydział Zabytków Warszawy do nowego Wydziału Zabytków Warszawy Prawobrzeżnej. Inspektor prowadzący przedmiotową sprawę był obciążony pracą polegającą na zakończeniu wszystkich zaległych i bieżących postępowań administracyjnych dla Wydziału Zabytków Warszawy, a także od dnia 1 lipca 2022 r. prowadzeniem nowych postępowań administracyjnych dopiero co utworzonego Wydziału Zabytków Warszawy Prawobrzeżnej, którego od dnia 1 lipca 2022 r. stał się pracownikiem. MWKZ podał również, że inspektor prowadzący przedmiotową sprawę przebywał na zwolnieniu lekarskim od 1 do 8 lipca 2022 r., co spowodowało zaległości w wykonywaniu obowiązków służbowych. Z powyższych powodów (tj. nadmiernego obłożenia pracą) nie dopełniono ustawowych obowiązków. Z akt sprawy wynika, że skarga J.K. z 26 lipca 2022 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia konserwatorskiego wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dopiero w dniu 29 listopada 2022 r. (k. 9). Powyższą skargę zarejestrowano pod sygn. akt: VII SAB/Wa 194/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Sąd wyjaśnia, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca, tj. doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcja represyjna. Jest to ochrona wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy sądowej. Dodatkowo, grzywna pełni funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy. Wszak należy przyjąć, że organ administracji będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, chociażby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt: II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt: I OZ 328/12). Powołane przepisy nie zobowiązują sądu do wymierzenia organowi administracji publicznej grzywny, ale pozostawiają to do uznania sądu, o czym świadczy użycie sformułowania w art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd "może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt: III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. sygn. akt: II GPS 3/09, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu administracji w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając niniejszy wniosek, Sąd stwierdził, że skarga z 26 lipca 2022 r. nie została przekazana przez organ administracji publicznej, tj. MWKZ, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ustawowym terminie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, wnioskodawca skargę złożył 26 lipca 2022 r., za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej i tego samego dnia wpłynęła ona do właściwego organu. Oznacza to zatem, że termin na przekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie upłynął 25 sierpnia 2022 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana dopiero 29 listopada 2022 r., a więc z trzymiesięcznym opóźnieniem. W tej sytuacji grzywna będzie realizować funkcję prewencyjną, gdyż nie będzie już służyła ochronie konkretnych naruszonych interesów, lecz będzie miała na celu podkreślenie nieprawidłowego działania organu, który uchybił terminowi przekazania skargi, mimo braku po stronie organu intencji pozbawienia skarżącego prawa do sądu. W ocenie Sądu wymiar grzywny w kwocie 200 zł wraz z argumentacją wskazaną w niniejszym postanowieniu, wskazującą na ustawowe obowiązki organu w tym zakresie, w pełni zrealizuje powyższy cel. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że organ przekroczył termin przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy o trzy miesiące oraz, że opóźnienie mogło być spowodowane zmianą struktury organizacyjnej organu. Z powołanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.