VII SAB/Wa 7/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W F na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie skargi na bezczynność organu w sprawie wyłączenia organu postanawia: odrzucić skargę.

W F ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wyłączenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wyznaczenia innego organu do prowadzenia postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z [...] października 2019 r. Treść skargi wskazuje na niezadowolenie skarżącego z działalności organów administracji publicznej "z powodu braku obiektywizmu i uprawdopodobnionego kumoterstwa". W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak bezczynności organu w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy dotyczy ona przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej p.p.s.a). kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie wyłączenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wyznaczenia innego organu do prowadzenia postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]z [...]października 2019 r. Jak wynika z akt sprawy organ przy piśmie z [...] sierpnia 2021 r. odnosząc się do zarzutów zawartych w ponagleniu z [...] sierpnia 2021 r., dotyczących "istnienia okoliczności mogących wywołać brak bezstronności osoby piastującej urząd [...]WINB" przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji PINB dla miasta [...] z [...]października 2019 r. wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 25 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 - dalej: "k.p.a.") organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych: 1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3; 2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. Dalej GINB w piśmie z [...] czerwca 2021 r., znak: [...] przekazał zgodnie z właściwością wniosek skarżącego z 31 maja 2021 r., w świetle art. 25 k.p.a. (wyłączenie organu następuje z mocy prawa). Nie było zatem podstaw do wydania postanowienia w tej sprawie przez organ wyższego stopnia. Tym samym wniosek o wyłączenie należało traktować jedynie jako informację o ewentualnych podstawach wyłączenia, którą organ powinien wziąć pod uwagę rozpatrując sprawę. W tym miejscu należy zaznaczyć, że przesłanki wyłączenia organu zostały wskazane w art. 25 k.p.a., zaś kwestia wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy uregulowana została w art. 26 § 2 i 3 k.p.a. Przepis ten upoważnia organ wyższego stopnia do wyznaczenia do załatwienia sprawy przez inny podległy sobie organ w miejsce organu wyłączonego. W orzecznictwie przyjmuje się, że wyłączenie organu następuje z mocy prawa, względnie w drodze niezaskarżalnego postanowienia. Podobnie, wyznaczenie innego organu następuje w drodze niezaskarżalnego postanowienia. Jednoznaczne jest to, że jeśli wyłączenie organu następuje z mocy prawa, to skarga na bezczynność organu wyższego stopnia w tej kwestii jest niedopuszczalna, nawet zaś, jeśli przyjąć, że GINB powinien był w tej sprawie wydać postanowienie, na które nie służy zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) ani skarga do sądu administracyjnego, to bezczynność w zakresie wydania takiego postanowienia również nie podlega odrębnej kognicji sądów administracyjnych, bowiem nie mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Dodatkowo należy zauważyć, że podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia przed jej wniesieniem. Skargę można bowiem wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 54 § 1 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w myśl art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1. nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2. postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne dla załatwienia sprawy (przewlekłość). Sąd wyjaśnia, że w orzecznictwie oraz piśmiennictwie dotyczącym omawianego przepisu, konsekwentnie wskazuje się, że załatwienie ponaglenia powinno nastąpić w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na właściwym organie załatwienia sprawy poprzez zawiadomienie organu wyższego stopnia. Ponaglenie nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie kończy postępowania w sprawie, a także nie jest rozstrzygnięciem, na które przysługuje zażalenie. Powyższe prowadzi do wniosku, że w sprawie bezczynności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wyłączenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wyznaczenia innego organu do prowadzenia postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z [...] października 2019 r. skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skarga bowiem jest dopuszczalna jedynie w przypadkach, w których bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy spraw, w których wydawane są postanowienia, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, jak również rozstrzygających sprawę co do istoty. Jak wynika z akt sprawy GINB nie dopuścił się bezczynności. Po stwierdzeniu swojej niewłaściwości w sprawie wniosku z [...] maja 2021 r., przy piśmie z [...] czerwca 2021 r. stosownie do unormowania zawartego w art. 65 § 1 k.p.a. przekazał go do organu właściwego tj. do [...] WINB. W powyższym stanie rzeczy stwierdzić należy, że sprawa ze skargi na bezczynność organu w sprawie wyłączenia organu nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., podlegających kognicji sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. .................................. Wojciech Sawczuk