VII SAB/Wa 63/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Fundacji im. [...] z siedzibą w W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie znak [...] postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Fundacji im. [...] z siedzibą w W. kwotę 100 (stu) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Fundacja im. F. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (zawarta w tym samym piśmie skarga na postanowienie z [...]. stycznia 2024 r. została rozdzielona jako odrębna sprawa zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 5 marca 2024 r.). Jak wskazała strona skarżąca, skarga została wniesiona z "ostrożności procesowej" na wypadek uznania niedopuszczalności skargi na postanowienie z [...]. stycznia 2024 r. w zakresie, w jakim organ ten nie rozpoznał wniosku inwestora o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o legalizację oraz odmówił wydania decyzji o rozbiórce inwestycji, pomimo że wniosek o legalizację inwestycji inwestor złożył z uchybieniem trzydziestodniowego terminu wskazanego w art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego. W tym zakresie skarżąca Fundacja zarzuciła Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. naruszenie: 1. art. 59 § 1 w zw. z art. 63 K.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku inwestora z 21 czerwca 2022 r. o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o legalizację samowoli budowalnej w ramach inwestycji; 2. art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie podczas gdy wniosek o legalizację inwestycji został złożony przez inwestora z uchybieniem 30-dniowego terminu wskazanego w art. 48a ust. 1 Prawa Budowlanego, co w konsekwencji oznacza, że PINB powinien wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego – wielkogabarytowej hali, zlokalizowanej na nieruchomości oznaczonej nr ew. działki [...] (obręb: [...]..), położonej w mieście G., gmina W., na podstawie ww. art. 49e pkt 1) Prawa budowlanego; 3. rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. poprzez niedotrzymanie ustawowych terminów załatwienia sprawy i niedziałanie bez zbędnej zwłoki. Wskazując na powyższe, strona skarżąca wniosła o: stwierdzenie bezczynności PINB w przedmiocie prowadzonego postępowania znak sprawy: [...], zobowiązanie organu do: (i) rozpoznania wniosku Inwestora o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o legalizację samowoli, a w razie nieprzywrócenia terminu do (ii) wydania decyzji nakazującej Inwertorowi rozbiórkę wielkogabarytowej hali, zlokalizowanej na nieruchomości oznaczonej nr ew. działki [...] (obręb: [...].), położonej w mieście G., gmina W. na podstawie ww. art. 49e pkt 1) Prawa budowlanego, a także o zasądzenia na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Fundacja 10 stycznia 2024 r. złożyła pismo w sprawie zatytułowane "pismo uczestnika z przedstawieniem aktualnego stanowiska w sprawie", które stanowiło ponaglenie, albowiem zawierało wszystkie elementy przewidziane przez art. 37 K.p.a. Uznanie, że jego skierowanie nastąpiło do organu niewłaściwego byłoby wyrazem nadmiernego formalizmu i sprzeczne z zasadą wynikającą z art. 65 K.p.a. Składnie zaś kolejnego ponaglenia po wydaniu zaskarżonego postanowienia byłoby całkowicie niecelowe, bowiem organ - jak sam potwierdził w pouczeniu zaskarżonego postanowienia - ostatecznie odmówił wydania decyzji rozbiórkowej, jednocześnie wskazując w uzasadnieniu, że nie rozpozna także wniosku inwestora o przywrócenie terminu. Odpowiedź na skargę złożył Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: "[s]kargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka". "Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie" (§ 2). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, "[s]tronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość)". Ponaglenie zawiera uzasadnienie (art. 37 § 2 K.p.a.) i wnosi się je do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z powyższych przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 K.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. Stanowisko to nie budzi również żadnych wątpliwości w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy złożenie skargi na bezczynność nie zostało poprzedzone złożeniem tego środka zaskarżenia. Wbrew wyjaśnieniom strony skarżącej nie można za ponaglenie uznać pisma z 10 styczni 2024 r. zatytułowanego "pismo uczestnika z przedstawieniem aktualnego stanowiska w sprawie". Pismo to adresowane do organu prowadzącego postępowanie w sprawie, a więc Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. stanowi polemikę z podejmowanymi w sprawie przez organ działaniami odnośnie stosowania art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, kwestionując skuteczność złożonego w sprawie wniosku o legalizację jako złożonego z uchybieniem terminu. Opisując stan sprawy, strona skarżąca zakwestionowała również w nim to, że złożony przez inwestora wniosek o legalizację zawierał argumentację pozwalającą przyjąć, że uprawdopodobnił on brak swojej winy w uchybieniu terminu, domagając się w konkluzji pisma, wydania przez organ nakazu rozbiórki. Nie można zatem przyjąć, aby wniosek z 10 stycznia 2024 r., na który powołuje się strona skarżąca, zawierał chociażby minimalne elementy pozwalające uznać go za ponaglenie, a nie – zgodnie z jego tytułem – za przedstawienie stanowiska w sprawie. Mimo braku wskazania w tytule pisma, że stanowi ono ponaglenie, nie jest ono również adresowane do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, nie przywołuje żadnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które odnoszą się do czasu prowadzenia postępowania administracyjnego, nie zawiera uzasadnienia, które wskazywałoby na niezałatwienie sprawy w terminie oraz nie zawiera żadnych wniosków lub żądań, które miałyby zmotywować organ do podjęcia działań, mających na celu zakończenie prowadzonego postępowania. Za takie w ocenie Sądu nie można z pewnością uznać twierdzeń strony odnośnie złożenia wniosku o legalizację z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Z przyczyn powyżej wskazanych uznać należało, że skarżąca Fundacja nie wyczerpała środka zaskarżenia w postaci wniesienia ponaglenia, co czyniło wniesioną skargę na bezczynność niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.