VII SAB/Wa 51/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek ( spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi J.H. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J.H. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia [...] maja 2018 r. J.H. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność na bezczynność i przewlekłość Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zakwalifikowaną przez Sąd jako skarga na bezczynność) w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2009 r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia dla [...] Sp. z o.o. na budowę małej elektrowni wodnej na jazie rzeki W. w km 38+050 w miejscowości S. na działkach o nr ewid.[...], [...] i [...] w obrębie S. W skardze wniesiono o wyznaczenie Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dodatkowego terminu wykonania obowiązków wymienionych w art. 81, art. 81c i 84b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tj. kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego w sprawie wykonania, utrzymywania i eksploatowania niedozwolonego przetamowania koryta rzeki W. do poziomu o rzędnej 164.60m n.p.m. przeszkodą ziemną zlokalizowaną w km 40+950 rzeki W. w obrębie działki oznaczonej nr ewidl[...] obręb S. w zakresie: 1. zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska; 2. warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu wyżej wymienionych obiektów budowlanych; 3. zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra środowiska z dnia 20 kwietnia 2007r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie oraz zasadami wiedzy technicznej; 4. właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wodnym przez uczestników procesu budowlanego w zakresie zamierzenia budowlanego [...] Spółka z o.o., polegającego na budowie elektrowni wodnej, w tym ingerencji w elementy konstrukcyjne istniejących budowli hydrotechnicznych; 5. wydawania decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą w zakresie pozwoleń na budowę elektrowni wodnej z wykorzystaniem samowolnie wykonanej przeszkody ziemnej przetamowującej koryto rzeki W. w km 40+950 do poziomu o rzędnej 164.60m n.p.m., usytuowanej na działce o nr ewid. [...] obręb S. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "organ" lub "GINB") wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając przebieg postępowania wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] po rozpoznaniu wniosku J.H. i V.T. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia dla [...] Sp. z o.o. na budowę małej elektrowni wodnej na jazie rzeki W. w km 38+050 w miejscowości S. na działkach o nr ewid.[...], [...] i [...] w obrębie S. gmina S. Wskazał, że w stosunku do decyzji GINB z dnia [...] października 2017 r. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył J.H., V.T. i R.H., przy czym ostatni z wymienionych wyjaśnił, że jest następcą prawnym strony postępowania - zamarłej W.H. W związku z powyższym pismem z dnia [...] listopada 2017 r. organ wezwał R.H. do złożenia dokumentu potwierdzającego jego następstwo prawne po zmarłej W.H. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. organ poinformował o przedłużeniu terminu na rozpoznanie sprawy do dnia [...] stycznia 2018 r. w związku z nieudzieleniem odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] listopada 2017 r. Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. organ wezwał J. H., V.T. i R.H. do nadesłania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej. W odpowiedzi wyjaśniono, że postępowanie spadkowe nie było przeprowadzone. Wobec powyższego GINB postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. zawiesił postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] października 2017 r. Dalej organ wskazał, że w stosunku do tego postanowienia wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła Spółka Wodna "[...]", w związku z czym GINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. umorzył postępowanie o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. z uwagi na brak przymiotu strony tejże spółki. W ocenie organu biorąc pod uwagę przebieg postępowania brak jest podstaw do stwierdzenia, że pozostawał on w bezczynności bądź prowadził sprawę w sposób przewlekły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do art. 149 § P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać należy, że uprzednie złożenie ponaglenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez GINB postanowienia z dnia [...] marca 2018 r., zawieszającego z urzędu postępowanie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] października 2017 r. - orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe, dlatego też Sąd umorzył postępowanie sądowe w tym zakresie. Zawieszenie postępowania w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. o ponowne rozpoznanie sprawy powoduje bowiem, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postanowienie GINB z dnia [...] marca 2018 r. stanowi bowiem akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Innymi słowy, Sąd w ramach oceny skargi na bezczynność organu, czy przewlekłe prowadzenie postępowania, nie jest uprawniony do kontroli postanowienia organu o zawieszeniu postępowania. Dokonanie przez Sąd, w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu, oceny prawidłowości zawieszenia postępowania prowadziłoby w istocie do oceny zgodności z prawem zastosowania przez organ norm prawa procesowego w prowadzonym przed nim postępowaniu, co jest nieuprawnione. Z tych też względów, mając na uwadze wydane w sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej. Jednocześnie wskazać należy, że wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania przed datą wyrokowania w przedmiocie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, czy nawet przed datą złożenia skargi, nie stanowi przeszkody do orzekania przez sąd administracyjny w przedmiocie złożonej skargi. Nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. W przeciwnym razie organ mógłby uniknąć uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wydając przed dniem rozprawy sądowej postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w danej sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Analizując akta sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Niewątpliwie postępowanie organu naruszyło określoną w art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania, jak również przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 kpa). Jednak w okolicznościach sprawy nie można uznać, aby stwierdzona bezczynność miała rażący charakter. Sąd, dokonując takiej oceny, miał na względzie datę wpływu do organu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ([...]listopada 2017) zakończonej decyzją z dnia [...] października 2017 r. oraz podejmowane przez organ w trakcie prowadzonego postępowania czynności mające na celu prawidłowe ustalenie stron postępowania, a także charakter postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważność decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.