VII SAB/Wa 350/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi E Ł na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; II. stwierdza, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia skargi E Ł na naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004; III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz E Ł kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

1. Pismem opatrzonym datą [...] lipca 2020 r. (data nadania: [...] listopada 2020 r.) E. Ł. (dalej: "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "PULC") postępowania oznaczonego numerem [...]. Skarga została złożona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. 2. W dniu [...] stycznia 2019 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego w [...] wpłynął wniosek skarżącej o stwierdzenie naruszenia przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "przewoźnik lotniczy") przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz.U. UE L 46 z 17.02.2004, dalej: "rozporządzenie (WE) nr 261/2004"), dotyczący lotu z [...] czerwca 2015 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...]. Istotą żądań zawartych w przedmiotowym wniosku było to, by PULC stwierdził decyzją administracyjną, że przewoźnik lotniczy naruszył przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez opóźnienie lotu i nie wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków m.in. względem skarżącej pasażerki. Kolejno, pismem z [...] maja 2019 r. PULC zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia praw pasażerów w zawiązku z ww. lotem na trasie [...], kod: [...]. Organ wezwał także przewoźnika lotniczego do złożenia wyjaśnień oraz pouczył o rozkładzie ciężaru dowodowego. Natomiast pismem z [...] stycznia 2020 r. organ zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i wyznaczył stronom trzydziestodniowy termin liczony od dnia doręczenia zawiadomienia do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie zawiadomiono strony o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] sierpnia 2020 r. PLC pismem z dnia [...] lipca 2020 r. ponownie zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i wyznaczył stronom trzydziestodniowy termin liczony od dnia doręczenia zawiadomienia do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz wskazał nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] października 2020 r. 3. Uznając, że organ prowadzi postępowanie w sprawie z nieuzasadnioną zwłoką, skarżąca w dniu [...] lipca 2020 r. wniosła do PULC ponaglenie w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1133 – dalej: "k.p.a."). Skarżąca wnosiła o wyznaczenie PULC dodatkowego terminu 14 dni na załatwienie przedmiotowej sprawy oraz ustalenia osób winnych dotychczasowego naruszenia terminu i powzięcie kroków mających na celu zapobieżenie naruszenia prawa w przyszłości. 4. Pismem z [...] lipca 2020 r. (data stempla potwierdzającego wpływ pisma do organu: [...] listopada 2020 r.), skarżąca pasażerka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez PULC postępowania w przedmiotowej sprawie. W szczególności zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nierozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 1 miesiąca od dnia złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez przewoźnika lotniczego; b) art. 36 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu udzielenia informacji wnioskodawcy o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Konsekwentnie skarżąca wniosła o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem prawa oraz wyznaczenie organowi 14-dniowego terminu na załatwienie sprawy. Dodatkowo, skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. 5. W dniu [...] listopada 2020 r. PULC wydał decyzję stwierdzając, że przewoźnik lotniczy naruszył art. 7 ust. 1 lit. b oraz art. 17 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty odszkodowania w wysokości po 400 EUR na każdego z pasażerów, w tym skarżącej oraz zaniedbanie obowiązku udzielenia informacji m.in. skarżącej. Ponadto ustalił 14 dniowy termin usunięcia stwierdzonego naruszenia oraz umorzył postępowania w zakresie nałożenia na przewoźnika lotniczego kary pieniężnej. 6. Odpowiadając w dniu [...] grudnia 2020 r. na skargę PULC wniósł o jej oddalenie z uwagi na niezasadność podniesionych w niej zarzutów. Zdaniem organu, postępowanie administracyjne nie było prowadzone przewlekle, gdyż zostały podjęte wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Wyjaśniając długi termin rozpatrywania wniosku skarżącej PULC wskazał, że było to uzasadnione specyfiką sprawy, albowiem musiał przeprowadzić postępowanie dowodowe i umożliwić stronom czynny udział w postępowania administracyjnym, w szczególności zapewnić możliwość wypowiedzenia się co do poczynionych ustaleń. Odnosząc się pośrednio do zarzutów skargi PULC powołał się także na orzeczenia sądów administracyjnych, zdaniem których o rażącym naruszeniu prawa decyduje nie tylko okres trwania postępowania, ale również indywidualne okoliczności danej sprawy. Organ podkreślił również, że istotną wartością, której starał się dochować prowadząc postępowanie była konieczność zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz potrzeba uwzględnienia konkretnych okoliczności sprawy, zwłaszcza że w sprawie występowały strony o spornych interesach. PULC wyjaśnił również, że w 2018 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęło ponad 17 tysięcy spraw, natomiast w roku 2019 ok. 9 tysięcy spraw (część z nich to skargi złożone po 1 kwietnia 2019 r., które z uwagi na zmianę procedury i brak podstawy prawnej do rozpatrywania skarg złożonych po 1 kwietnia 2019 r., załatwiane są w pierwszej kolejności poprzez odmowę wszczęcia postępowania i wskazanie aktualnych możliwości dochodzenia roszczeń). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. 1. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie formy – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Niniejsza sprawa dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania przez PULC. Z art. 53 § 2 b p.p.s.a. wynika, że wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z akt sprawy wynika, że takie ponaglenie skarżącej wpłynęło do PULC. W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. lub w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia – o czym stanowi art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Z kolei w myśl art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. 2. Przechodząc do rozważań czy w rozpatrywanej sprawie doszło do zarzuconej w skardze przewlekłości w załatwieniu sprawy dotyczącej rozpatrzenia skargi pasażera w związku z naruszeniem przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w odniesieniu do wskazanego w skardze lotu, wskazać należy, że z akt sprawy wynikają następujące ustalenia i sekwencje zdarzeń, mające istotne znaczenie w sprawie: - w dniu [...] stycznia 2019 r. do PULC wpłynął wniosek skarżącej o stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004; - pismem z [...] maja 2019 r. PULC zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego; organ wezwał także przewoźnika lotniczego do złożenia wyjaśnień; - pismem z [...] stycznia 2020 r. organ zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i wyznaczył stronom termin do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; jednocześnie zawiadomiono strony o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] sierpnia 2020 r.; - PULC pismem z [...] lipca 2020 r. ponownie zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i wyznaczył stronom trzydziestodniowy termin liczony od dnia doręczenia zawiadomienia do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz wskazał nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] października 2020 r.; - skarżąca w dniu [...] lipca 2020 r. wniosła do PULC ponaglenie; - pismem opatrzonym datą [...] lipca 2020 r. (data nadania: [...] listopada 2020 r.) skarżąca wniosła do WSA w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez PULC postępowania; - w dniu [...] listopada 2020 r. PULC wydał decyzję stwierdzając, że przewoźnik lotniczy naruszył art. 7 ust. 1 lit. b oraz art. 17 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty odszkodowania w wysokości po 400 EUR na każdego z pasażerów, w tym skarżącej oraz zaniedbanie obowiązku udzielenia informacji m.in. skarżącej; ponadto ustalił 14 dniowy termin usunięcia stwierdzonego naruszenia oraz umorzył postępowania w zakresie nałożenia na przewoźnika lotniczego kary pieniężnej. W związku z taką sekwencją zdarzeń i innych okoliczności sprawy Sąd uznał, że skarga częściowo zasługiwała na uwzględnienie. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości Sądu, iż PULC nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki i prowadził postępowanie w sposób przewlekły, nie dotrzymując terminów wynikających z k.p.a. jak również terminów przez siebie wyznaczonych do załatwienia sprawy. 3. Zgodnie z art. 149 §1 p.p.s.a. "Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania". W dniu [...] listopada 2020 r. organ wydał decyzję załatwiającą sprawę skarżącej. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekając w niniejszej sprawie przyjął, iż postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I wyroku). Skoro bowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez Sąd, doszło do wydania przez PULC decyzji z [...] listopada 2020 r. to tym samym brak było podstaw do zobowiązania tego organu do wydania aktu w tym przedmiocie. 4. Jednocześnie Sąd stwierdził, że PULC dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia skargi skarżącej na naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) 261/2004 a przewlekłość PULC miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności wymaga również dokonania oceny, czy bezczynność miała charakter "rażący" (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa w zakresie sposobu prowadzenia postępowania. Sytuacja taka zachodzi, gdy potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Po 106/19). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Organ nie może usprawiedliwiać się okolicznością, że obsada kadrowa była niedostosowana do skali i liczby spraw. Braki personalne oraz problemy z właściwym zorganizowaniem pracy nie mogą bowiem rodzić negatywnych skutków czy też wpływać na ograniczenie prawa strony do rozpoznania jej sprawy bez zbędnej zwłoki. Przewlekłość postępowania ma miejsce, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy; o przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Sąd przyjął jednocześnie, że ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie organ nie gromadził nader obszernego materiału dowodowego który uzasadniałby przedłużenie terminu załatwienia sprawy. Brak jest także przyczyn merytorycznych do pozostawania przez organ w wielomiesięcznej bezczynności pomiędzy wpłynięciem skargi do organu a zawiadomieniem o wszczęciu postępowania i kolejnych zawiadomieniach, podczas których nie podejmowano żadnych istotnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i zakończenia postępowania. W tym przypadku Sąd ocenił opóźnienie organu w wydaniu aktu jako mające miejsce z "rażącym" naruszeniem prawa. Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze czas pozostawania organu w zwłoce po wpłynięciu do organu wniosku skarżącej, oczywisty brak podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności przez ten okres, w tym – tych stanowiących realizację obowiązku uregulowanego w art. 36 k.p.a., ale też długość trwania całego postępowania w niniejszej sprawie, które zostało załatwione dopiero decyzją z [...] listopada 2020 r. Zatem nie ulega wątpliwości, że sprawa była "procedowana" w organie przez kilkanaście miesięcy. Nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., a także zachowanie organu, polegające na podejmowaniu czynności w sprawie w tak dużych odstępach czasu jak w niniejszej sprawie niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej. Z tych też przyczyn Sąd uwzględnił skargę i stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego postępowania z "rażącym" naruszeniem prawa. 5. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". Grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter przede wszystkim prewencyjny. Z kolei suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej - charakter kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, a także czy wskazują na konieczność zrekompensowania tego faktu skarżącej. Ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego uprawnienie do rozstrzygania w tym zakresie (w przywołanych przepisach użyto słowa "może"). Zarówno więc wymierzenie grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej nie jest obligatoryjne (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 listopada 2019 r., sygn. akt III SAB/Gd 58/19). Ustawodawca pozostawił Sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego żądania, czy też na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, czy przewlekłości (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 164/19). Zasadniczą rolą instytucji przyznania sumy pieniężnej w związku ze skargą na bezczynność organu jest zrekompensowanie stronie uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 205/19). Przyznawana suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności (przewlekłości) organu. Przyznana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania oraz z naruszeniem prawa, do rozpoznania sprawy sądowej bez zbędnej zwłoki. Przyznanie jej następuje w wysokości proporcjonalnej do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz dotkliwości. Odpowiednia suma pieniężna pełni rolę swoistego zadośćuczynienia za stres i frustrację, spowodowane przewlekłością postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 9 września 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 198/19). 6. W ocenie Sadu, w niniejszej sprawie nie jest zasadne wymierzenie grzywny organowi ani też przyznanie sumy pieniężnej. Wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona niedopuszczalnego, celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SAB/Gd 39/19). PULC w odpowiedzi na skargę wskazał na znaczny wzrost liczby spraw (w stosunku do lat ubiegłych). W ocenie Sądu, wskazane okoliczności miały znaczenie jedynie w kontekście braku wymierzenia grzywny organowi i przyznania skarżącym sumy pieniężnej a nie w kontekście uznania bądź też nieuznania "rażącej" przewlekłości organu przy wydaniu decyzji po kilkunastu miesiącach od złożonej skargi i związanych z tym dalszych konsekwencji prawnych. Ważne znaczenie w sprawie ma w tym kontekście również to, że decyzja PULC z [...] listopada 2020 r. jest decyzją, która jest co do zasady zgodna z żądaniem skarżącej. 7. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 p.p.s.a. orzekł jak sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.