VII SAB/Wa 242/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o ze skargi J K na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w sprawie bezczynności organu w zapewnianiu przez gminę lub wyegzekwowaniu zorganizowania parkingu postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 6 października 2021 r. J K wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w sprawie bezczynności organu w zapewnianiu przez gminę lub wyegzekwowaniu od Poczty Polskiej zorganizowania parkingu przed placówką pocztową. Zarządzeniem z dnia 16 listopada 2021 r. wezwano skarżącą do wskazania, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożyła do organu ponaglenie w trybie ar. 37 K.p.a., a jeśli tak, to do nadesłania kopii tego ponaglenia z dowodem nadania. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca wskazała, że nie składała w sprawie ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej - p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Jak wynika z uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. dopiero po zmianach tej ustawy dokonanych nowelą kwietniową z 2017 r., uzyskując odmienny znaczeniowo sens. NSA wskazał wprost, że objęte kognicją sądu administracyjnego bezczynność i przewlekłość postępowania stanowią poddane kontroli sądu stany bezczynności lub przewlekłości, zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., których zaistnienie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w indywidualnej sprawie zostały zakwestionowane przez stronę w drodze ponaglenia, w wyniku czego spełniony został określony w p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia skargi. Oznacza to, że a contrario w braku ponaglenia w toku rozpoznawanej sprawy administracyjnej, niedopuszczalne staje się wniesienie skargi w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu nie została poprzedzona przez skarżącą ponagleniem. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia czyni skargę niedopuszczalną. Należy również zauważyć, ze niniejsza skarga jest niedopuszczalna także z innego powodu. Sąd administracyjny może, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., rozpoznawać skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Sąd administracyjny nie jest natomiast właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu art. 227 K.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwie organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. Jak wynika z akt sprawy złożona skarga na bezczynność organu dotyczy bezczynności w zapewnianiu przez gminę lub wyegzekwowaniu od Poczty Polskiej zorganizowania parkingu przed placówką pocztową. Skarga ta jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstawy do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Z tego względu skargi takie są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. Treść żądania skarżącej i jej skarga na bezczynność związane są ze skargą przewidzianą w art. 227 K.p.a. (Dział VIII K.p.a.). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest więc przede wszystkim ustalenie, że bezczynności dopuścił się organ właściwy i zobowiązany na gruncie odpowiednich przepisów do podjęcia stosownego działania (por. postanowienie WSA w Łodzi z 12 lipca 2019 r., sygn. akt III SAB/Łd 15/19, LEX nr 2695426). Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące niedopuszczalności skarg na działanie, bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach skargi obywatelskiej jest od lat jednolite i jednoznaczne (por. np. postanowienie NSA z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16, postanowienie z 5 października 2018 r., II SA/Bk 637/18, pub. CBOSA). Sąd administracyjny nie jest właściwym do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII K.p.a. Z tego również wynika, że sądy administracyjne nie rozpoznają skarg na bezczynność organu w związku z ich działaniem stanowiącym podstawę do wniesienia skargi w trybie art. 227 k.p.a. i następnych, dlatego skarga taka podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeśli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.