Sygnatura
VII SAB/Wa 24/24
Wyrok WSA w Warszawie z 14 maja 2024 r., VII SAB/Wa 24/24 – lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Wynik
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 14 maja 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Asesor WSA Iwona Ścieszka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi S. S.A. S.K.A z siedzibą w K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju i Technologii do rozpatrzenia odwołania S. S.A. S.K.A z siedzibą w K. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 maja 2021 r., nr 55/SPEC/2021, 2. stwierdza, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności i przewlekłości w rozpatrzeniu odwołania od wskazanej w pkt 1 decyzji, 3. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. przyznaje od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej S. S.A. S.K.A z siedzibą w K. sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych, 5. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej S. S.A. S.K.A z siedzibą w K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
S. Z. Spółka Akcyjna S.K.A. z siedziba w K. (dalej: "spółka") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Ministra Rozwoju i Technologii, w związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 5 maja 2021 r., nr 55/SPEC/2021, w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej dla linii tramwajowej dla inwestycji pn.: "Budowa linii tramwajowej na odcinku od Dworca W. do skrzyżowania ul. S./ul.B..", dotyczącej realizacji inwestycji tramwajowej pn. "Budowa trasy tramwajowej do W. wraz z zakupem taboru oraz infrastrukturą towarzyszącą", realizowanej w ramach projektu unijnego [...]. Spółka organowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jej prowadzenie i wynik, tj.: art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 9r ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1786, dalej: "u.t.k."), przez nierozpoznanie odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 5 maja 2021 r., w terminie przewidzianym w niniejszych przepisach; art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., przez niezasadne wyznaczanie dodatkowych, nadmiernie odległych nowych terminów załatwienia sprawy; art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., przez rażąco opieszałe działanie w sprawie, nierozpoznanie odwołania niezwłocznie, a przynajmniej w terminie 21 dni od dnia otrzymania przez organ decyzji, a w związku z tym naruszenie zasady szybkości postępowania i ekonomiki procesowej; art. 6 oraz 8 k.p.a., przez rażąco opieszałe działanie w sprawie, nierozpoznanie odwołania od decyzji z 5 maja 2021 r., niezwłocznie, a przynajmniej w terminie 21 dni od dnia jej otrzymania oraz wielokrotne niewłaściwe korzystanie z instytucji sygnalizacji, a w związku z tym naruszenie zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Wskazując na powyższe spółka wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie zwróciła się o zasądzenie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi podniosła, że 28 maja 2021 r. w Biuletynie Informacji Przestrzennej Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie, zamieszczone zostało Obwieszczenie Wojewody Mazowieckiego informujące o tym, iż na wniosek Inwestora - Miasta Stołecznego Warszawy, 5 maja 2021 r. została wydana przez Wojewodę Mazowieckiego decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla linii tramwajowej pn.: "Budowa linii tramwajowej na odcinku od D. do skrzyżowania ul. S./ul. B., dotycząca realizacji inwestycji tramwajowej pn. "Budowa trasy tramwajowej do W. wraz z zakupem taboru oraz infrastrukturą towarzyszącą". Pismem z 21 czerwca 2021 r. spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji Wojewody Mazowieckiego. Przedmiotowe odwołanie zostało wniesione przez skarżącą w terminie, a Wojewoda Mazowiecki, jako organ I instancji, 6 lipca 2021 r. przesłał je do Ministra Rozwoju i Technologii. Pismem z 5 sierpnia 2021 r. Minister zwrócił się do Wojewody Mazowieckiego o dostarczenie dodatkowej dokumentacji koniecznej do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Jednocześnie zawiadomił, że z uwagi na konieczność podjęcia czynności wyjaśniających, przedmiotowa sprawa nie została rozpatrzona w terminie i wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 8 października 2021 r. Na dalszym etapie postępowania organ wielokrotnie przedłużał termin rozpoznania odwołania, przedstawiając kolejne, nowe terminy rozpoznania sprawy, tj.: - 13 października 2021 r. organ II instancji przekazał odwołanie skarżącej do pełnomocnika Miasta Stołecznego Warszawy oraz wezwał do wypowiedzenia się w sprawie podniesionych zarzutów i przedstawienia dodatkowych wyjaśnień. Z uwagi na powyższe, organ wyznaczył nowym termin rozpoznania sprawy do 10 grudnia 2021 r. - pismem z 17 grudnia 2021 r. skierowanym do pełnomocnika Miasta Stołecznego Warszawy, organ, z uwagi na prośbę inwestora o przedłużenie terminu do rozpoznania sprawy oraz konieczności dokonania dodatkowych analiz materiału, wyznaczył kolejny, nowy termin rozpoznania sprawy do 14 lutego 2022 r., - pismem z 20 kwietnia 2022 r. skierowanym do spółki, organ zawiadomił, że nierozpoznanie sprawy w terminie wyniknęło z wniosku inwestora o przedłużenie terminu rozpatrzenia sprawy do 30 czerwca 2022 r., ze względu na konieczność przygotowania nowej dokumentacji podziałowej, - 2 września 2022 r., organ po raz kolejny przedłużył termin rozpatrzenia odwołania do 17 października 2022 r. W piśmie z 20 października 2022 r. organ wskazał, że zostało zakończone postępowanie wyjaśniające umożliwiające wydanie rozstrzygnięcia., a strony postępowania mogą wypowiedzieć się, przed wydaniem rozstrzygnięcia, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma. Jednocześnie wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 30 grudnia 2022 r. Skarżąca pismem z 4 listopada 2022 r. przedstawiła swoje stanowisko i żądania w sprawie. W ocenie spółki mając powyższe na uwadze uznać należy, że najpóźniej w listopadzie 2022 r. sprawa gotowa była do rozstrzygnięcia. Organ zaś przedłużał terminy rozpatrzenia odwołania, tj.: - pismem z 18 stycznia 2023 r. przedłużył termin rozpoznania sprawy do 17 marca 2023 r., - pismem z 31 marca 2023 r. zawiadomił skarżącą o nowym terminie rozpatrzenia sprawy tj. do 19 maja 2023 r., wskazując, że niezałatwienie sprawy wynika z konieczności dokonania dodatkowej analizy prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego, - pismami z 15 czerwca 2023 r., 9 sierpnia 2023 r. oraz 30 października 2023 r. wyznaczył kolejno, nowe terminy załatwienia sprawy na: 31 lipca 2023 r., 16 października 2023 r., 29 grudnia 2023 r. W pismach tych jednakże nie uzasadnił dostatecznie, z jakiego powodu po raz kolejny przedłuża termin do rozpatrzenia sprawy, a wyłącznie ogólnie wskazał, że "niezałatwienie sprawy w ww. terminie wynika z konieczności dokonania dodatkowej analizy prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego". Pomimo wyznaczenia w ostatnim piśmie organu terminu rozpatrzenia sprawy na 29 grudnia 2023 r., do dnia wniesienia skargi sprawa nie została rozpatrzona, a organ nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Spółka zwróciła uwagę, że organy administracyjne zobowiązane są do załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki, w przypadku spraw, w których konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego - nie później niż w ciągu miesiąca, a spraw szczególnie skomplikowanych - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przepis art. 9r u.t.k. wskazuje zaś szczególny termin na rozpatrzenie odwołania od decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, tj. 21 dni. Załatwienie niniejszej sprawy winno nastąpić niezwłocznie, względnie w ciągu 21 dni od dnia przekazania odwołania od decyzji do organu odwoławczego. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, zawiadamiając o kolejnym, nowym terminie załatwienia sprawy, powoływał się na konieczność przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego i zgromadzenia wielu dowodów, co mogłoby przemawiać za szczególnie skomplikowanym charakterem niniejszej sprawy i koniecznością zastosowania dłuższego - dwumiesięcznego terminu rozpoznania sprawy. Jednakże w przedmiotowej sprawie, pomimo upływu prawie 2 lat i 4 miesięcy od daty przekazania odwołania od decyzji, i w związku z tym, upływu wszelkich terminów z art. 35 k.p.a. organ odwoławczy nie załatwił sprawy. Wyznaczane przez niego każdorazowo nowe terminy nie były dotrzymywane, w tym również ostatnio wyznaczony termin na dzień 29 grudnia 2023 r. Pomimo jego upływu, organ nie wydał decyzji, a nadto nie zawiadomił o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Wobec upływu terminu do rozpoznania przedmiotowej sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 9r u.t.k. oraz braku wydania jakiejkolwiek decyzji w sprawie, organ jednoznacznie naruszył normy wypływające z ww. przepisów. Brak załatwienia sprawy w ww. terminach świadczy zaś o bezczynności organu. Ponadto skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądowe, zwróciła uwagę, że skorzystanie z instytucji sygnalizacji przez organ prowadzący postępowanie samo przez się nie wyłącza zarzutu, że postępowanie prowadzone jest przewlekle. Sam fakt powiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy nie może oznaczać dla organu zwolnienia z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, o ile nie przemawiają za tym ważkie argumenty. Zdaniem skarżącej organ wyznaczając w niniejszej sprawie coraz to nowe terminy załatwienia sprawy uchybił obowiązkowi poddania uprzedniej analizie charakteru sprawy i wskazania terminu, który będzie możliwy do dotrzymania przez organ, wskutek czego naruszył art. 36 k.p.a., a także zasadę, zgodnie z którą działanie organu powinno pogłębiać zaufanie stron do państwa i jego organów. Skarżąca wobec wielokrotnego przedłużenia przez organ terminu rozpoznania sprawy nie ma pewności, kiedy nastąpi ostateczne jej rozstrzygnięcie i wskutek tego ma poczucie, że jej sprawa nie została rozpoznana przez organ w rozsądnym terminie. Działanie organu świadczy zatem także o przewlekłym prowadzeniu postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie. W ocenie Ministra analiza czynności dokonanych przez niego uzasadnia stwierdzenie, iż w przedmiotowej sprawie nie można skutecznie zarzucić organowi bezczynności i przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody Mazowieckiego. Z akt sprawy wynika bowiem, że Minister podejmował w przedmiotowej sprawie czynności merytoryczne, zmierzające w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, przejawiające się w kolejnych wystąpieniach zarówno do stron postępowania, organu I instancji, jak również do inwestora, co wpłynęło na konieczność przedłużenia terminu rozpatrzenia ww. odwołania, o czym każdorazowo skarżąca spółka była informowana. Postępowanie odwoławcze zakończyło się wydaniem przez Ministra decyzji 7 lutego 2024 r., znak: DLI-II.7620.20.2021.BW.19 (DLI-III), uchylającą i orzekającą w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 5 maja 2021 r., o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji tramwajowej. W ocenie Ministra pomimo, iż przedmiotowa sprawa nie została rozpatrzona zgodnie z terminem wynikającym z przepisów ustawy o transporcie kolejowym, brak jest podstaw do stwierdzenia celowości takiego działania. Wielokrotnie był bowiem zobowiązany przedłużyć termin rozpatrzenia postępowania odwoławczego, w związku z oczekiwaniem inwestora na stosowne dokumenty. Zwrócił uwagę, że kontrolowane postępowanie odwoławcze dotyczy sprawy o szczególnie skomplikowanym charakterze. Wynika to przede wszystkim ze specyfiki materii będącej przedmiotem rozpatrywanych spraw, ich zawiłości i wielopłaszczyznowego charakteru oraz obszerności zgromadzonego w takich sprawach materiału dowodowego. Zasada szybkości postępowania nie może zaś pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania. Nie ma zaś przeszkód prawnych do wielokrotnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy, jeżeli jest to usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Podkreślił przy tym, że organ odwoławczy jest organem ponownie merytorycznie rozpoznającym sprawę, a nie organem kontrolującym i jego obowiązkiem jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu I instancji. Tym samym w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego był zobligowany m.in. do ponownego rozpatrzenia wniosku inwestora o ustalenie lokalizacji linii kolejowej dla linii tramwajowej, analizy dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji, weryfikacji wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z przepisami materialnymi i proceduralnymi oraz odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Wojewody Mazowieckiego, które były uzupełniane w trakcie trwania procedury odwoławczej, jak również uwzględnienia prośby inwestora o przedłużenie postępowania odwoławczego. Podniósł, że postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie obejmowało nie tylko zbadanie zarzutów wniesionych przez odwołujące się strony, ale również wszechstronną analizę sprawy we wszystkich jej aspektach - w tym ponowną analizę wniosku o ustalenie lokalizacji wraz z załącznikami do tego wniosku. Zdaniem organu uwagi na rozbudowany i wielowątkowy charakter sprawy, szczegółową analizę materiału dowodowego, konieczność wezwania kilkakrotnie inwestora do złożenia wyjaśnień w zakresie realizowanej przez niego inwestycji, konieczność rozpatrywania spraw zgodnie z kolejnością wpływu, nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie określonym w art. 9r ust. 1 u.t.k. Na podstawie art. 36 k.p.a., Minister każdorazowo wskazywał nowy termin rozpatrzenia sprawy. Każdorazowe przedłużenie terminu załatwienia sprawy odwoławczej dotyczącej decyzji Wojewody Mazowieckiego nie było skutkiem rażącej opieszałości, lecz związane było z charakterem sprawy ustalającej lokalizację linii kolejowej. Postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji kolejowej jest z założenia postępowaniem złożonym pod względem faktycznym i prawnym, i co do zasady stwarza konieczność podejmowania szeregu czynności procesowych zmierzających do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Nie sposób w tym kontekście przekonująco wywodzić, że wykonywane przez Ministra czynności służyły pozorowaniu czynności, bądź też celowo zmierzały do nadmiernego przewlekania postępowania odwoławczego. Końcowo wskazał, że nierozstrzygnięcie postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie, w terminie wynikającym z przepisu ustawy o transporcie kolejowym, miała niewątpliwie wpływ także duża ilość postępowań toczących się przed organem. Wyjaśnił również, iż problem dotyczący dużej ilości postępowań prowadzonych przez poszczególnych pracowników związany jest także z brakami kadrowymi po stronie organu. Powyższe kwestie miały znaczący wpływ na niezakończenie w terminie ustawowym postępowania odwoławczego oraz świadczyły o braku celowości i uporczywości w działaniach organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do konieczności zbadania czy Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności i przewlekłości przy rozpoznawaniu odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 5 maja 2021 r., w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej dla linii tramwajowej. Celem postępowania sądowego ze skargi na bezczynność i przewlekłość jest zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 (...): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Wskazać należy, że zgodnie z art. 9r ust. 1 u.t.k., odwołanie strony od decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej rozpatruje się w terminie 21 dni, a skargę do sądu administracyjnego - w terminie 60 dni, licząc od dnia wpłynięcia odwołania do właściwego organu lub skargi do sądu. W myśl natomiast art. 9o ust. 2 u.t.k., do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów tej ustawy. W przypadku zaś braku możliwości rozpoznania odwołania w ww. terminie, organ zobowiązany jest do zastosowania art. 36 k.p.a. o zawiadamianiu stron o przyczynach zwłoki i nowym terminie rozpatrzenia sprawy. Zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w ww. przepisie nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. W związku ze złożeniem skargi zarówno na bezczynność organu, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, zauważyć trzeba, że zgodnie z definicją "bezczynności" zawartą w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Natomiast pod pojęciem "przewlekłości" należy rozumieć sytuację, w której "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie, bądź w terminie przedłużonym w oparciu o art. 36 k.p.a., organ, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania zaistnieje zaś, gdy organowi można zarzucić niedochowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Chodzi zatem o prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, opieszały, niepodejmowanie żadnych czynności przy braku uzasadnienia dla takiej bierności, albo wykonywanie czynności niecelowych, pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia, podejmowanie przez organ czynności w dużych odstępach czasu, czy też nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. (por. wyroki NSA z: 18 stycznia 2022 r., II OSK 2348/21; 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12; 5 lutego 2015 r., II GSK 2038/13; 24 maja 2018 r., II OSK 349/18). Podkreślić jednocześnie trzeba, że ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonywana musi być na podstawie szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy, charakteru dokonywanych przez organ czynności, jak również przerw w postępowaniu wynikających z przyczyn niezależnych od organu. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarga jest zasadna, bowiem organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, a także prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Wskazać należy, że postępowanie przed Ministrem Rozwoju i Technologii zostało zainicjowane złożeniem przez spółkę odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 5 maja 2021 r. Jak wynika z akt sprawy odwołanie złożone zostało za pośrednictwem Wojewody Mazowieckiego, który przekazał je do Ministra przy piśmie z 6 lipca 2021 r. Do Ministra Rozwoju i Technologii wpłynęło ono 13 lipca 2021 r. Minister Rozwoju i Technologii dopiero zaś 7 lutego 2024 r. - a zatem po dwóch latach i niespełna 7 miesiącach – rozpoznał odwołanie i wydał decyzję, którą uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z 5 maja 2021 r. i orzekł sprawę co do istoty W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze, za zasadną uznać należy skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii. W niniejszej sprawie nie budzi bowiem jakichkolwiek wątpliwości, że organ nie dochował ustawowego terminu do rozpoznania odwołania, a jedynie wielokrotnie wyznaczał dodatkowe długie terminy na jego rozpatrzenie (przy czym miały miejsce również takie okresy, w których – oprócz wyznaczania dodatkowych terminów do rozpoznania sprawy – Minister nie podejmował żadnych czynności). Analiza akt administracyjnych uzasadnia również stwierdzenie, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się zarzucanej mu przewlekłości. Sposób procedowania organu w niniejszej sprawie wskazuje bowiem na ewidentne naruszenie zasady szybkości i efektywności postępowania administracyjnego. Pomimo bowiem, iż pewne okresy przerw w przewodzonym przez Ministra postępowaniu odwoławczym spowodowane były oczekiwaniem m.in. na wyjaśnienia inwestora, to należy mieć na uwadze, że już w październiku 2022 r. organ zakończył postępowanie wyjaśniające umożliwiające wydanie rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Decyzję zaś Minister wydał dopiero 7 lutego 2024 r. Tym samym wielokrotne przedłużanie terminu na wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, po zebraniu kompletnego materiału dowodowego, uznać należy za niezasadne, mające jedynie na celu sztuczne wydłużanie postępowania odwoławczego. Zauważyć należy, że ustanowiona w art. 36 k.p.a. możliwość przedłużania terminu załatwienia sprawy ma charakter wyjątkowy i nie powinna być – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – nadużywana. Zdaniem Sądu podnoszona przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczność, co do niewystarczającej obsady personalnej, nie mogła stanowić uzasadnienia braku wydania w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Okoliczność ta nie stanowi "przyczyny niezależnej od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w ugruntowanym już orzecznictwie sądowym, iż problemy finansowe czy kadrowe z jakimi boryka się organ nie mogą skutkować obejścia jednej z naczelnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasady szybkości i ekonomiki postępowania administracyjnego, zawartej w art. 12 § 1 k.p.a. (por wyroki: WSA w Łodzi z 29 czerwca 2022 r., III SAB/Łd 64/22; WSA w Warszawie z 18 sierpnia 2021 r., IV SAB/Wa 991/21). Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do uznania, iż Minister dopuścił się bezczynności jak i przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego. Przystępując do oceny, czy bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały charakter rażący, wskazać należy, że w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie przekroczenie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy jest znaczne i niezaprzeczalne. Jak powyżej wskazano, organ rozpoznał odwołanie dopiero 7 lutego 2024., a zatem po upływie 2 lat i niespełna 7 miesięcy od wpływu odwołania do organu, ponad 2 miesiącach od wpływu ponaglenia do organu, oraz 14 dni po wpływie przedmiotowej skargi. Przy czym ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z 20 października 2022 r. wynika, że Minister zakończył prowadzone postępowanie wyjaśniające umożliwiające wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Po tym terminie zaś Minister jedynie przesłał stanowisko spółki z 4 listopada 2022 r. inwestorowi, a następnie do dnia wydania w sprawie decyzji, tj. 7 lutego 2024 r. (a zatem ponad rok), nie podejmował żadnych czynności w sprawie, a jedynie informował strony o wyznaczeniu nowych terminów zakończenia postępowania. Wydanie decyzji po upływie tak znacznego czasu (nawet przy uwzględnieniu materii będącej przedmiotem niniejszej sprawy oraz braki kadrowe), jak i sposób działania organu w sprawie (kilkukrotne przedłużanie terminu do rozpoznania odwołania pomimo kompletności materiału dowodowego), godzi niewątpliwie nie tylko w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), ale również w zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W konsekwencji Sąd uznał, iż stwierdzona bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z rażącym charakterem stwierdzonej bezczynności i przewlekłości Sąd uznał o zasadności przyznania spółce od organu sumy pieniężnej, jednakże nie we wnioskowanej przez nią kwocie (pkt 4 wyroku). Wskazać należy, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu przynajmniej częściowe zrekompensowanie stronie dolegliwości i uciążliwości, jakich doznała w związku z bezczynnością lub przewlekłością organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2018 r., II OSK 916/18). Niewątpliwie spółka miała prawo oczekiwać wydania decyzji bez nieuzasadnionej zwłoki, zaś bezczynność i przewlekłość organu mogła wywołać u niej poczucie krzywdy. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że kwota 1 000 zł jest adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności. Charakter doznanej krzywdy nie przemawia zaś za przyznaniem sumy pieniężnej w wyższej wysokości. Końcowo wskazać należy, że z uwagi na zakończenie przez Ministra Rozwoju i Technologii postępowania odwoławczego poprzez wydanie 7 lutego 2024 r. decyzji w niniejszej sprawie, wynikające z art. 149 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 wyroku), W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a, art. 149 § 2 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I, II, III oraz IV sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 lutego 2024
- Symbol z opisem
- 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego 658
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Minister Rozwoju
- Sędziowie
- Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /przewodniczący sprawozdawca/ Iwona Ścieszka. Włodzimierz Kowalczyk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 37 par. 1 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 356/24 · 14 maja 2024
Wyrok NSA z 14 maja 2024 r., II OSK 356/24 – lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Sygnatura: II OSK 359/24 · 14 maja 2024
Wyrok NSA z 14 maja 2024 r., II OSK 359/24 – lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Sygnatura: II OSK 355/24 · 14 maja 2024
Wyrok NSA z 14 maja 2024 r., II OSK 355/24 – lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny