VII SAB/Wa 182/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia 30 lipca 2023 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego.

W dniu 7 października 2023 r. M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych w rozpoznaniu jego pisma z dnia 30 lipca 2023 r. zatytułowanego "skarga na Narodowe Archiwum Cyfrowe" w sprawie dotyczącej realizacji jego wniosku z dnia 15 lipca 2023 r. o usprawnienie funkcjonowania wyszukiwarki serwisu www.szukajwarchiwach.gov.pl. i lepszego zaspokojenia potrzeb jego użytkowników. W odpowiedzi na skargę Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych wniósł o odrzucenie skargi w całości. Nadmieniając, że odpowiedz na powyższe wystąpienie została skarżącemu udzielona w dniu 29 sierpnia 2023 r. Wobec nie rozpatrzenia wystąpienia w sposób przez niego pożądany – pismem z dnia 2 września 2023 r. skarżący wniósł do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponaglenie, uznając odpowiedź za niewłaściwą i błędnie kwalifikującą jego wystąpienie z dnia 30 lipca 2023 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi z dnia 8 września 2023 r. uznał ponaglenie za bezzasadne. Bezpośrednio w związku z pismem z dnia 29 sierpnia 2023 r. skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie na bezczynność w prowadzeniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.), jak również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze tak określony zakres właściwości sądów administracyjnych, przede wszystkim wymaga oceny, czy objęta zakresem skargi bezczynność organu mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w ww. przepisie. W tym zakresie w pierwszej kolejności wskazać należy, że z przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy ww. przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Nadmienić przy tym należy, że "z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności" (T. Woś, Komentarz do art. 3 p.p.s.a., uwaga nr 107, w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, dostęp: LEX online oraz powołane tam orzecznictwo). Oznacza to, że oceniając dopuszczalność skargi na bezczynność należy uwzględnić rozwiązania przyjęte w prawie materialnym, które decydują m.in. o sposobie i formie rozstrzygnięcia danej sprawy. W kontrolowanej sprawie bezczynność organu, której stwierdzenia domaga się skarżący wynika jego zdaniem z nierozpatrzenia w sposób przez niego pożądany jego wniosku z dnia 15 lipca 2023 r. o usprawnienie funkcjonowania wyszukiwarki serwisu www.szukajwarchiwach.gov.pl. i lepszego zaspokojenia potrzeb jego użytkowników. Pismo to zostało zakwalifikowane jako skarga w rozumieniu art. 227 w zw. z art. 222 k.p.a. Na skutek tej skargi organ podjął szereg działań, informując o wszystkim skarżącego w piśmie z dnia 29 sierpnia 2023 r. Nadmieniono w nim, że Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych zadanie administrowania serwisem www.szukajwarchiwach.gov.pl. powierzył Narodowemu Archiwum Cyfrowemu, któremu polecił powtórne przeanalizowanie wniesionych postulatów i w przypadku uznania ich zasadności uwzględnienie podczas projektowania kolejnych zmian modernizacyjnych serwisu, w miarę możliwości finansowych, technicznych oraz kadrowych. W odniesieniu do tak określonego przedmiotu zaskarżenia wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2568/12). Dlatego też z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie dotyczy spraw należących do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono w pkt 2 na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.