VII SAB/Wa 18/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Towarzystwa im. I. w B. w przedmiocie bezczynności Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego I. umarza postępowanie sądowe w zakresie skargi na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego; II. stwierdza, że bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Towarzystwa im. I. w B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 5 marca 2014r. Towarzystwo im. I. w B. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2013r. W uzasadnieniu skargi Towarzystwo podało, że w dniu 16 grudnia 2013r. – w trybie art. 127 § 3 Kpa złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. Następnie , w związku z niewydaniem postanowienia – w dniu [...] stycznia 2014r. wezwało Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – na podstawie art. 37 Kpa do usunięcia naruszenia prawa i wydania postanowienia. Wobec braku rozstrzygnięcia skarżące Towarzystwo wniosło skargę na bezczynność organu wnosząc o zobowiązanie go do: - wydania aktu administracyjnego; - dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; - orzeczenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1. i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.. (dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku: 1. decyzji administracyjnych, 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa 4a. pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi oraz normami kompetencyjnymi wyznaczającymi zakres właściwości tego organu. To rozstrzygnięcie natomiast powinno nastąpić niezwłocznie. W szczególności niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 1 K.p.a.). Niezależnie od powyższego sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej np. w przypadku informacji publicznej. Zgodnie z w/w przepisem załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca , a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Warto także dodać, że ustawodawca przewidział, iż do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Skarga na bezczynność organu jest prawnie dopuszczalna dopóki stan milczenia nie zostanie przez organ usunięty (vide: P. Brzozowski, Glosa do postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SAB/QI 68/10, (w: LEX/el.2010). Natomiast w przypadku gdy organ, na którego bezczynność została wniesiona skarga, wyda akt lub interpretację albo dokona czynności lub stwierdzi albo uzna uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa, Sąd winien umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a to z uwagi na brak możliwości zobowiązania organu do działań wskazanych w art. 149 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie, po wniesieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi przez Towarzystwo I., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu [...] marca 2014r. wydał postanowienie rozpatrujące wniosek Towarzystwa . W tej sytuacji Sąd nie mógł zobowiązać organu do wydania określanego aktu w wyznaczonym terminie - i z tego względu Sąd umorzył postępowanie sądowe ze skargi na bezczynność organu. Z tym jednak, iż w ocenie Sądu do czasu wydania w/w postanowienia organ pozostawał w bezczynności – bowiem wbrew obowiązkom wynikającym z przepisów art. 12 i art. 35 Kpa nie rozpatrzył wniosku Towarzystwa. Przy czym w niniejszej sprawie rozpatrzenie wniosku Towarzystwa nie wymagało zbierania dowodów, informacji ani wyjaśnień – a więc zgodnie z ustanowioną w art. 12 Kpa zasadą postępowania organ powinien załatwić wniosek bezzwłocznie ( § 2) . Przy czym biorąc pod uwagę, iż organ wydał postanowienie po upływie 79 dni po otrzymaniu wniosku Towarzystwa o ponowne rozpatrzenie sprawy – należy uznać, iż pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia skargi. Oceniając stopień naruszenia prawa w świetle art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (tj. niemożliwym do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności ) naruszeniem prawa. Jednocześnie odnosząc się do wniosku skargi należy podkreślić, że nie jest rolą sądów administracyjnych karanie, czy też ocenianie pracowników organów administracji. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 § 1 i art. 200 w/w ustawy orzekł, jak w sentencji wyroku.