VII SAB/Wa 147/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K. K.-B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanawia: odrzucić skargę

Pismem z 26 maja 2020 r. K. K.-B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, postępowania w sprawie odwołania wniesionego w dniu [...] grudnia 2019 r. od decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia o niezaliczeniu do osób niepełnosprawnych z [...] maja 2012 r. znak: [...] wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. W odpowiedzi na skargę MRPiPS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt. 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej jako "p.p.s.a.") przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postacie - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z akt sprawy wynika, że skarżący w niniejszym postępowaniu, zaskarżył zarówno bezczynność jak i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie odwołania od decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...]. Decyzją tą Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...], odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia o niezaliczeniu do osób niepełnosprawnych z [...] maja 2012 r. znak: [...], wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. W dniu [...] kwietnia 2020 r. skarżący złożył ponaglenie zarzucając organowi zwłokę w rozpoznaniu sprawy. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w dniu [...] maja 2020 r. wydał decyzję znak: [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o niezaliczeniu do osób niepełnosprawnych z [...] maja 2012 r. znak: [...] wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. W dniu 26 maja 2020 r. skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność i przewlekłość będącą przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie. Mając na uwadze przedstawiony wyżej tok postępowania, datę wydania decyzji w sprawie oraz datę wniesionej skargi, Sąd stwierdza, że podlega ona odrzuceniu. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Odrzucenie skargi może nastąpić na każdym etapie postępowania, zarówno na rozprawie, jak i na posiedzeniu niejawnym, jeśli tylko wystąpi jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przyczyny odrzucenia skargi wymienione w art. 58 § 1 pkt. 1 – 5a p.p.s.a., nie stanowią zamkniętego katalogu. W myśl bowiem art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1 - 5a omawianego przepisu, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie, kluczowe znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19. w której NSA wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność jest nie do zaakceptowania z kilku względów; po pierwsze, pozostaje w sprzeczności z istotą skargi na bezczynność (przewlekłość) stanowiącej inicjowany na drodze sądowej protest wobec stanu czy to bezczynności, czy przewlekłości rozumianych w sposób określony przepisem i pkt 2) k.p.a. Po wtóre, dopuszczenie otwartego terminu do wniesienia skargi na bezczynność narusza przyjęty w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej system wnoszenia środków zaskarżenia co do zasady ograniczonych terminem. Wreszcie równie ważny jest praktyczny wymiar przyjęcia otwartego terminu do złożenia skargi na bezczynność (przewlekłość), w wyniku przyjęcia którego zarówno w kilkanaście, jak i w kilkadziesiąt lat po zakończeniu postępowania i załatwieniu sprawy, dopuszczalne będzie prawo do skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. NSA podkreślił, że stwierdzenie, na podstawie p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności następuje w wyniku uwzględnienia skargi na bezczynność, której przedmiot, jak już była o tym wcześniej mowa, określony jest zdefiniowanym w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stanem bezczynności, istniejącym w dacie wniesienia skargi i zakwestionowanym ponagleniem. Z tego powodu należy przyjąć, że ocena zasadności skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi (por. T. Woś (w) T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, 6 wyd., str. 876; A. Kabat (w) B. Dauter, A. Kabat. M. Niezgódka- Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 7, str. 490). Ponadto NSA nawiązując do zapisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75 z późn. zm.), wskazał, że akt ten określił w sposób jednoznaczny w art. 5 ust. 1, że skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Zatem niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, w trybie tej ustawy, zarówno po prawomocnym zakończeniu postępowania, jak i przed jego wszczęciem (tak np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 maja 2012 r., Lex Polonica nr 3969082, z 22 października 2010 r., II OPP 37/10, Lex Polonica nr 2624234). Uwzględniając powyższe, a nawiązując do omawianego już art. 53 § 2b p.p.s.a. nie sposób zdaniem NSA przyjąć, że skarga na bezczynność może być wnoszona także po zakończeniu postępowania administracyjnego. W ten sposób strony tego postępowania byłyby w znacznie lepszej sytuacji procesowej niż strony postępowania karnego, cywilnego, czy też sądowoadministracyjnego. Treść przytoczonej uchwały, prowadzi zdaniem Sądu do jednoznacznego wniosku, że skarga na bezczynność, jak również przewlekłość postępowania, nie jest dopuszczalna w sytuacji zakończenia postępowania prowadzonego przez organ administracji i wydania orzeczenia przed datą wniesienia skargi, a taka sytuacja miała miejsce z rozpoznawanej sprawie. Omówiona wyżej niedopuszczalność skargi, mieści się w ocenie Sądu w kategorii innych przyczyn, o których mowa w art. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.