VII SAB/Wa 132/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. J.w P. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie zajęcia stanowiska postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 1 czerwca 2023 r. Parafia Rzymskokatolickiej pw. św. J. w P. wniosła skargę na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego "w sprawie zajęcia stanowiska jak w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym". Jak wyjaśniła strona skarżąca 23 lutego 2023 r. złożyła ponaglenie w sprawie braku stanowiska w postępowaniu administracyjnym – egzekucyjnym w trybie art. 37 K.p.a., które nie zostało rozpatrzone. W przedmiotowej sprawie doszło do zajęcia środków przyznanych z budżetu państwa na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytkach w sytuacji, gdy środki te są zwolnione z egzekucji administracyjnej z mocy prawa. Nadto strona skarżąca podniosła, że ustawodawca nie przewidział naliczanie odsetek od grzywny w celu przymuszenia czy opłat za czynności egzekucyjne. Organ egzekucyjny zawiesił zaś postępowanie z powodu braku stanowiska w sprawie i pomimo ponagleń i skarg stanowiska tego dalej brak. Odpowiedź na skarg złożył Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wnosząc o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności badanie dopuszczalności skargi należało poprzedzić przedstawieniem stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy niniejszej. I tak, postanowieniem z 8 lipca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. na podstawie art. 56 § 3 w związku z art. 35 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. – zwanej dalej u.p.e.a.) od 8 lipca 2022 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne z majątku strony skarżącej z uwagi na wniesienie przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1. Postanowieniem z 17 sierpnia 2022 r. Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu na podstawie art. 34 § 2 pkt 2 pkt a i b w związku z art. 33 § 2 pkt c u.p.e.a. w związku z zarzutami złożonymi przez skarżącą Parafię: 1) uznał w części zarzut zobowiązanego w zakresie nieprawidłowego naliczenia odsetek od grzywny w celu przymuszenia; 2) w pozostałym zakresie zarzut zobowiązanego oddalił. Pismem z 17 sierpnia 2022 r. wierzyciel – Dolnośląski Wojewódzki Konserwator zabytków złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wniosek o częściowe umorzenie postępowania w zakresie odsetek. Zażalenie na powyższe postanowienie z 17 sierpnia 2022 r. złożyła skarżąca Parafia, które wraz z aktami sprawy zostały przekazane Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy piśmie z 7 września 2022 r. Pismem z 23 lutego 2023 r. skarżąca Parafia wniosła do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponaglenie "na przewlekłość postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia stanowiska wierzyciela do sprawy egzekucyjnej grzywny w celu przymuszenia", podkreślając, że aktualnie postępowanie egzekucyjne jest zawieszone, bowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego oczekuje na zajęcie stanowiska. Następnie strona skarżąca wniosła przedmiotową skargę. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a – w aktualnym na dzień wniesienia skargi stanie prawnym: "[z]obowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej". "Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej" (art. 34 § 1), który wydaje jedno z postanowień opisanych w art. 34 § 2 u.p.e.a. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3). Zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji w określonym terminie stanowi podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjne w całości albo w części do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Wskazywane powyżej przepisy zyskały obecne brzmienie na skutek zmian wprowadzonych ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070). Wprowadzone tą nowelizacja przepisy przesunęły obowiązek rozpoznania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej z organu egzekucyjnego na wierzyciela, który w tym zakresie wydaje stosowne postanowienie o oddaleniu zarzutów lub ich uznaniu (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Uprzednio obowiązująca regulacja właściwym do wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów czyniła organ egzekucyjny, który wydawał je po zajęciu przez wierzyciela stanowiska odnośnie zgłoszonych zarzutów (art. 33 § 1 – 5 u.p.e.a.). Zauważyć również należy w powyżej wskazanej nowelizacji dokonano również zmiany brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., dostosowując je do aktualnych regulacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez objęcie kognicją sądów administracyjnych "postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie" (art. 7 pkt 3 ww. ustawy z 11 września 2019 r.) w sytuacji, gdy uprzednio spod kognicji tej wyłączone były postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzut. Wskazując na powyższe, zauważyć należy, że skarżący domagając się wyraźnie zarówno w skardze na bezczynność jak i w ponagleniu od wierzyciela "zajęcia stanowiska w sprawie egzekucyjnej grzywny w celu przymuszenia", nawiązał go nieobowiązującego już stanu prawnego. Wyraźnie wyartykułowane żądanie, że oczekuje on "na zajęcie stanowiska przez wierzyciela", pozwala na jednoznaczne odczytanie intencji skarżącego oraz określenie, w niepodjęciu jakich działań skarżący upatruje bezczynności organu. Tymczasem w aktualnie obowiązującym porządku prawnym brak jest przepisów, które formułowałyby pod adresem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako organu wyższego stopnia dla wierzyciela w niniejszej sprawie obowiązku przedstawienia stanowiska odnośnie zgłoszonych zarzutów. Nie jest więc możliwe zobowiązanie organu do przedstawienia przez wierzyciela stanowiska w sprawie z uwagi na brak podstawy prawnej w tym zakresie. To z kolei skutkowało uznaniem skargi za niedopuszczalną. Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, że strona skarżąca ma świadomość aktualnego stanu sprawy i podjęcia jakiej czynności może żądać od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, skoro składała w sprawie zażalenie na postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wraz z pismem je uzupełniającym. Wyjaśnić należy, że przypadku dalszej bezczynności organu odwoławczego w rozpoznaniu przedmiotowego zażalenia będzie ona uprawniona do złożenia kolejnej skargi na bezczynność, poprzedzając ją wniesieniem ponaglenia oraz prawidłowo określając zakres żądania, tj. domagając się rozpoznania wniesionego zażalenia. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł, jak w sentencji postanowienia.