Sygnatura
VII SAB/Wa 101/22
Wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2022 r., VII SAB/Wa 101/22 – pozwolenie na budowę
Wynik
Stwierdzono przewlekłość postępowania administracyjnego i że przewlekłość postępowania miała charakter rażący
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 10 listopada 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowskla, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Janeczko, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi B.G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Z. I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku [...] B.G. z dnia 19 lipca 2018r. o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr ew. [...] przy ulicy [...] w Z.; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania o którym mowa w punkcie I miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje B.G. od Starosty Z. kwotę 1000 zł ( jednego tysiąca złotych); IV. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M.O. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
VII SAB/Wa 101/22 UZASADNIENIE Pismem z 22 kwietnia 2022 r. B. G. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie przez Starostę Z. postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w m. [...] , ul. [...] na działce nr ew.[...] , domagając się : -stwierdzenia, na podstawie 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a , że Starosta Z. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; -stwierdzenia, na podstawie 149 § 1a 1 p.p.s.a, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Z. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; -przyznanie skarżącej od Starosty Z. , stosownie do art 149 § 2 p.p.s.a, sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że inwestor – B.G. w dniu 19 lipca 2018r. wystąpiła do Starosty Z. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. W dniu 16 sierpnia 2018r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania uwag i wniosków, ustalając, że stronami postępowania poza inwestorką są również właściciele działek nr ew. [...] w [...]. Z uwagi na nieskuteczne zawiadomienie właścicieli działki nr ew. [...] o wszczęciu postępowania, organ rozpoczął poszukiwani danych aktualnych właścicieli tej działki. Jednocześnie postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018r. organ nałożył na inwestorkę obowiązek uzupełnienia stwierdzonych braków w dokumentacji projektowej, które zostały usunięte z dniem 13 września 2018r. Po ponownym sprawdzeniu, organ uznał, że projekt spełnia warunki określone w art. 35 ust 1 Prawa budowlanego. Starosta Z. w dniu 26 września 2018r. wystąpił do Sądu Rejonowego [...] o ustanowienie kuratora spadku po J. S., D. S., W. S. i Z. S. oraz o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu tj. J. G. Następnie postanowieniem z dnia 1 października 2018r. organ zawiesił postępowanie na podstawie art 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż załatwienie sprawy zależało od wyników postępowania przed sądem powszechnym. Pismem z dnia 16 stycznia 2019r. organ cofnął wniosek o ustanowienie kuratora dla J. G. i rozszerzył wniosek o ustanowienie kuratora spadku po J. G. ( organ ustalił, że chodzi o kobietę). Wniosek z dnia 28 września 2018r. o ustanowienie kuratora spadku nieobjętego po J. S., D.S., W. S. i Z. S. oraz J. G. z domu S. został zwrócony w dniu 3 czerwca 2019r. z uwagi na uzupełninie braków wniosku po terminie. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2019r. organ zobowiązał inwestorkę do wystąpienia do Sadu Rejonowego z "wnioskiem o ustalenie kręgu spadkobierców". W lutym 2020r. inwestorka zwróciła się do organu o ustalenie kręgu spadkobierców – stron postępowania. Po podjęciu stosownych działań w lutym 2020r.,organ ustalił spadkobierców po D. S., W. S., Z. S. i J. S., a w dniu 30 kwietnia 2020r. ponownie zwrócił się do Sądu Rejonowego . o ustanowienie kuratora spadku po J. G.. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o ustanowienie kuratora spadku po J. G., bowiem ustalił, że na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w . w sprawie . spadek po J. G. nabyła jej córka J.S.. W dniu 14 października 2021r. organ ustalił, że J. S. zmarła w dniu 26 stycznia 2004r. Ustalono także jej następców prawnych w osobie G. P. i W. S.. Z tych przyczyn organ postanowieniem z dnia 22 listopada 2021r., na podstawie art. 97 § 2 4 k.p.a. podjął zawieszone postępowanie, ustalając ponownie strony postępowania. Starosta Z. decyzją z dnia 3 grudnia 2021r.udzielił B. G. udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr ew. [...]. przy ul. [...] w [...]. Wojewoda Mazowiecki decyzja Nr 214/OPON/2022 z dnia 10 marca 2022r.,na skutek rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność ponownej oceny projektu budowlanego w świetle wymagań art 35 ust 1 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Starosta Z. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 , dalej: "p.p.s.a."), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z powyższych przepisów wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postacie - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przyjmuje się, że celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zd. 1 omawianej ustawy, sąd - uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji, dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisów prawa. Rozpatrując skargę sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania i ustala czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w tym przepisie. Jednocześnie stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. W przedmiotowej sprawie skarżąca w dniu 6 października 2020r. złożyła pismo zatytułowane " skarga obywatelska", które należało potraktować jako ponaglenie, bowiem zawiera zarzuty dotyczące przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Postępowanie w tej sprawie trwało do dnia wniesienia skargi prawie 4 lata, a do wydania decyzji nieostatecznej około 3,5 roku. Przekroczony więc został maksymalny, przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a., dwumiesięczny termin na rozpoznanie sprawy o prawie 4 lata. Przy czym organ w tych okresach nie zastosował się do obowiązku zawiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie organ administracji publicznej podania przyczyn zwłoki oraz wskazania nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 8 maja 2013r. (sygn. akt II OSK 2873/12) przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W okolicznościach tej sprawy Sąd uznał, iż organ prowadził przewlekle postępowanie z wniosku skarżącej z dnia 19 lipca 2018 r., gdyż przekroczył terminy załatwienia spraw określone w art. 35 k.p.a. (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd uznał, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) z uwagi na bardzo długi łączny okres pozostawania organu w przewlekłości , podczas których podejmował czynności , które jednak nie zmierzały do zakończenia postępowania. Postępowanie w tej sprawie trwało do dnia wniesienia skargi około 4 lat przy czym przez okres 3 lat i prawie 1 miesiąca postępowanie było zawieszone. Zgodnie z powołanym art. 35 § 5 k.p.a. okresów zawieszenia postępowania nie wlicza się do terminów załatwienia spraw. Poza okresem zawieszenia, postępowanie trwało łącznie prawie 11 miesięcy licząc do dnia wniesienia skargi. Przekroczony więc został maksymalny, przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a., dwumiesięczny termin na rozpoznanie sprawy. Wątpliwości musi budzić także okres zawieszenia postepowania, skoro ostatecznie żadne rozstrzygniecie sądu powszechnego nie było konieczne dla ustalenia stron postępowania i przy sprawnym działaniu pracowników organu, braki w tym zakresie można było usunąć znacznie wcześniej. Uwzględniając przedmiot postępowania, jak i ilość stron należy zakwalifikować niniejszą sprawę jako szczególnie skomplikowaną. Taki charakter sprawy administracyjnej może być uzasadniony ze względu na złożony stan faktyczny sprawy (jak konieczność ustalenia stron postępowania i ich następców, czy ocena związanych z tym takich rozstrzygnięć, jak zawieszenie postępowania), wymagający przeprowadzenia starannego i wnikliwego postępowania wyjaśniającego, jak i ze względu na niejasny stan prawny, wymagający starannej wykładni przepisów prawa lub też z uwagi na precedensowy charakter rozstrzygnięcia. Zakwalifikowanie danej sprawy jako "sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego" względnie jako "sprawy szczególnie skomplikowanej" należy do organu prowadzącego postępowanie (zob. A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, teza 8, LEX 2016). W ocenie Sądu uzasadnione jest przyjęcie, że w przypadku przedmiotowej sprawy ze względu na konieczność ustalenia następców prawnych właścicieli działki nr ew. [...], można zakwalifikować ja jako skomplikowaną. Odrzucając automatyzm oceny można przyjąć, że dwumiesięczny okres załatwienia niniejszej sprawy odpowiada specyfice tego rodzaju spraw. Mając na uwadze sekwencję podejmowanych w sprawie czynności, jak i ich rodzaj stwierdzić należy, że przedłużenie czasu trwania niniejszego postępowania wynikało z niewłaściwych i opieszałych działań organu ( zbędne składanie wniosków o ustanowienie kuratora spadku czy nieuzupełnienie braków formalnych złożonego do Sądu wniosku w terminie). Nie bez znaczenia dla oceny charakteru stwierdzonej przewlekłości postępowania jest fakt, że decyzja z dnia 3 grudnia 2021r. rozpoznająca wniosek z dnia 19 lipca 2018r. została wydana bez rzetelnej oceny projektu budowlanego w świetle przepisów Prawa budowlanego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( vide decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 marca 2022r.), co doprowadziło do kolejnego przedłużenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela ten kierunek wykładni nadawanej art. 149 § 1a p.p.s.a., który rażące naruszenie prawa w rozumieniu powyższego przepisu odnosi do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., II OSK 879/20; wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r.). W tej sprawie takie okoliczności wystąpiły. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organ niewątpliwie nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki i prowadził postępowanie w sposób przewlekły, nie dotrzymując terminów wynikających z przepisów k.p.a. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie przez organ terminu załatwienia sprawy. Zwłoka organu w rozpoznaniu podania musi być znaczna, pozbawiona racjonalnego uzasadnienia, podyktowana złą wolą organu (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894, wyrok WSA w Gdańsku z 29 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 29/13, LEX nr 1368782, wyrok WSA w Łodzi z 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, LEX nr 1534558). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Żądanie skargi w tej sprawie obejmowało orzeczenie o przyznaniu od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej Przesłanką warunkującą zarówno wymierzenie przez sąd organowi grzywny, jak i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a, jest stwierdzenie w wyroku, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Który z tych środków Sąd zastosuje, czy też oba równocześnie, zależy od uznania sądu. Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien przede wszystkim mieć na uwadze funkcje, jakie środki te pełnią. W orzecznictwie przyjmuje się, że grzywna jest środkiem o charakterze represyjnym i prewencyjnym mającym zdyscyplinować organ, natomiast suma pieniężna pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Przyznanie podmiotowi skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2230/17, wyrok NSA z 13 listopada 2019r sygn. akt II OSK 2382/19). Przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej stanowi swoistą rekompensatę dla strony skarżącej za doznane negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania administracyjnego i może nastąpić, jak wyżej powiedziano, tak z urzędu jak i na wniosek. Uwzględniając powyższe, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekle prowadzenie postępowania i uznanie, że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zgłoszenie wniosku o przyznanie stronie odpowiedniej sumy pieniężnej, obliguje sąd administracyjny do jego rozpatrzenia niezależnie od tego, czy został on uzasadniony, czy też nie. W związku z tym przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie wyklucza możliwości dochodzenia przez stronę w postępowaniu cywilnym naprawienia szkody wynikłej z bezczynności organu lub przewlekłości prowadzonego postępowania. Dopiero w takim postępowaniu strona byłaby zobligowana do wykazania wystąpienia po jej stronie określonego uszczerbku majątkowego bądź niemajątkowego. W postępowaniu w przedmiocie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego co do zaistniałej szkody czy krzywdy. Należy też zwrócić uwagę na zasadniczą różnicę między sumą pieniężna przyznawaną na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. a zadośćuczynieniem pieniężnym należnym na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Otóż jak wskazano wyżej jedynym warunkiem przyznania sumy pieniężnej jest stwierdzony przez sąd fakt bezczynności organu lub przewlekłości prowadzonego postępowania, co nie jest wystarczającą podstawą zasądzenia zadośćuczynienia. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie sądów cywilnych w postępowaniu, o którym stanowi art. 417 1 § 3 k.c. (a więc po uzyskaniu prejudykatu co do stwierdzenia przewlekłości - w odniesieniu do postępowania administracyjnego – art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 i 154 p.p.s.a.) zadośćuczynienie pieniężne dochodzone na podstawie art. 448 k.c. może być przyznane tylko za szkodę niemajątkową (krzywdę) doznaną w następstwie naruszenia dobra osobistego, natomiast prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie samo w sobie nie jest dobrem osobistym podlegającym ochronie na podstawie art. 23 k.c. Warunkiem przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. jest zatem, określenie konkretnego dobra osobistego, które zostało naruszone na skutek przewlekłości postępowania (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r., II CSK 640/09 i z dnia 24 września 2015 r., V CSK 741/14). Jakkolwiek zatem przewlekłość postępowania administracyjnego z reguły wiąże się z negatywnymi przeżyciami w sferze psychicznej strony, to jednak nie zawsze przyjmują one postać krzywdy doznanej w następstwie naruszenia dóbr osobistych strony, uzasadniającej roszczenie o zadośćuczynienie. Nie oznacza to, że nie powinny być one stronie zrekompensowane w drodze świadczenia przyznawanego na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., bez szczegółowego badania przez sąd administracyjny charakteru i rozmiarów doznanej przez stronę krzywdy. Rozważając czy konieczne jest uzasadnianie przez stronę wniosku o przyznanie sumy pieniężnej doznaną krzywdą, warto też zwrócić uwagę na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC), który wielokrotnie stwierdzał, że przedłużające się postępowanie administracyjne stanowi naruszenie przez Polskę art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (por. np. sprawa Fuchs przeciwko Polsce, skarga nr 33870/96, wyrok z 11 lutego 2003 r. i sprawa B. przeciwko Polsce, skarga nr 51837/99 wyrok z 1 lutego 2005 r.). Otóż w swoim orzecznictwie ETPC przyjmuje, że istnieje silne domniemanie, iż nadmierna długość postępowania powoduje szkodę moralną (por. sprawa S. przeciwko Włochom, 36813/97 wyrok z dnia 29 marca 2006 r.). Jest to domniemanie, co prawda możliwe do obalenia, jednak to nie skarżący ma wykazywać fakt poniesienia określonego uszczerbku i jego rozmiary, lecz ciężar wykazania, że uszczerbek taki nie powstał, obciąża podmiot wykonujący władztwo publiczne, jeśli kwestionuje on zasadność roszczeń skarżącego w tym zakresie. Wprowadzenie obowiązku przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej jest związane z wielokrotnie wytykaną Polsce przez ETPC wadliwością stosowania instytucji przyznania sumy pieniężnej. Trybunał wymaga bowiem oprócz urzędowego przyznania, że doszło do przewlekłości i podjęcia działań przyspieszających postępowanie, także zapewnienia skarżącemu słusznej i adekwatnej do okoliczności danej sprawy rekompensaty za naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (por. np. sprawa J. przeciwko Polsce, skarga nr 59738/00, wyrok z dnia 23 stycznia 2007 r., sprawa R. i inni przeciwko Polsce, wyrok z 7 lipca 2015). W związku z powyższym należy przyjąć, że przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania. Za przyznaniem tej sumy przemawiało, że w stanie faktycznym sprawy niekwestionowana przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ wypełniała znamiona rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że sąd administracyjny, który stwierdził w wyroku, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, może odstąpić od przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, jeżeli strona wystąpiła z takim wnioskiem, tylko w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach. W tej sytuacji i mając na uwadze, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł . Jednocześnie Sąd uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw w tym zakresie w jakim domagano się w niej przyznania sumy pieniężnej w wyższej wysokości - pięciokrotnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Jeżeli chodzi o wysokość przyznanej sumy pieniężnej to Sąd miał na uwadze czas trwania postępowania. Przy czym Sąd nie stwierdził, aby do przedłużenia postępowania w jakikolwiek sposób przyczyniły się działania skarżącej. Uwzględniając zatem czas trwania postępowania, w tym okresy, w których organ bez usprawiedliwionych przyczyn nie podejmował żadnych czynności, działanie skarżącej, która nie przyczyniła się do przedłużania postępowania oraz charakter sprawy i jej znaczenie dla skarżącej, Sąd uznał za uzasadnione przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł. Tak określona suma pieniężna, choć w wysokości mniejszej niż żądana przez skarżącą, spełni w okolicznościach rozpoznawanej sprawy swą kompensacyjną rolę. Przy czym Sąd wobec braku wskazania obliczenia żądanej sumy w skardze, nie może wnikliwie uzasadnić odmowy przyznania sumy pieniężnej w wysokości określonej w skardze. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2022r., poz. 329).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 31 maja 2022
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz 659
- Skarżony organ
- Starosta
- Sędziowie
- Izabela Ostrowska /sprawozdawca/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący/ Tomasz Janeczko
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 2771/21 · 13 października 2022
Wyrok NSA z 13 października 2022 r., II OSK 2771/21 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II SAB/Lu 131/22 · 12 października 2022
Postanowienie WSA w Lublinie z 12 października 2022 r., II SAB/Lu 131/22 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II SAB/Wr 640/22 · 29 września 2022
Wyrok WSA we Wrocławiu z 29 września 2022 r., II SAB/Wr 640/22 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny