VII SA/Wa 996/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić S. Z. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

S. Z. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, że skarżący posiada dom o powierzchni użytkowej 91,9 m2. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona oraz syn. Skarżący wskazał, że otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 5.536 zł miesięcznie, posiada oszczędności w wysokości 3.000 zł. Oświadczył jednocześnie, że spłaca kredyt hipoteczny, posiadane zasoby pieniężne w całości przeznaczone są na spłatę zaciągniętych zobowiązań dotyczących trwających obecnie prac budowlanych na jego posesji. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy też zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz sytuację finansową S. Z. uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Skarżący uzyskuje stały dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 5.536 zł, posiada też oszczędności w wysokości 3.000 zł. Uzyskiwane dochody oraz oszczędności nie pozwalają na stwierdzenie, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny Oceny tej nie zmienia też fakt, że skarżący spłaca kredyt hipoteczny. Zauważyć trzeba, że bank udzielając skarżącemu kredytu musiał ocenić jego sytuację finansową jako umożliwiającą ponoszenie obciążeń z tym związanych, skarżący nie wskazuje też, by miał problemy ze spłatą kredytu z uzyskiwanych dochodów. Podkreślić też trzeba, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym i zobowiązania kredytowe, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. II FZ 234/11 Lex nr 821432). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).