VII SA/Wa 872/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. Ż. i E. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić przyznania J. Ż. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

J. Ż. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 15 maja 2018 r. wezwano J. Ż. do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 czerwca 2018 r. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego J. Ż. nie wykazał natomiast w sposób przekonujący, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. Z treści wniosku wynika, że J. Ż. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem, jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 60 m². J. Ż. podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona posiada grupę niepełnosprawności, wymaga stałego przyjmowania leków (podobnie jak skarżący). Syn jest studentem studiów niestacjonarnych i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. J. Ż. oświadczył, że rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości około 3100 złotych miesięcznie, przy czym zobowiązania i stałe wydatki wynoszą ok. 3000 zł. Pismem z dnia 15 maja 2018 r. zobowiązano J. Ż. do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku poprzez: - udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę, - nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - wskazanie, czy żona skarżącego uzyskuje dochody z jakiegokolwiek tytułu - np. z tytułu renty, jeśli tak, w jakiej wysokości, - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego - z okresu ostatnich trzech miesięcy, - nadesłanie aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu przez syna skarżącego statusu osoby bezrobotnej, - wskazanie, czy syn skarżącego podejmuje prace dorywcze, z tytułu umów zlecenia, o dzieło itp.; jeżeli tak, jakiej wysokości dochody uzyskuje. J. Ż. w odpowiedzi na ww. wezwanie w piśmie z 9 czerwca 2018 r. stwierdził, że w złożonym wniosku nie wnosi uwag/zmian. W ocenie referendarza sądowego na podstawie samego wniosku J. Ż. niemożliwe jest bezsporne ustalenie jego możliwości płatniczych, brak jest więc podstaw do przyznania prawa pomocy. Nie udzielając odpowiedzi na wezwanie z dnia 15 maja 2018 r. skarżący pozbawił zatem referendarza sądowego możliwości jednoznacznego ustalenia jego sytuacji finansowej. Podkreślenia wymaga, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy powinna poprzez rzetelne i dokładne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej strony ma możliwość wezwania wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy, do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, a podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). J. Ż. nie wykazał w sposób przekonujący i wiarygodny, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów sądowych na pozostałych obywateli. Uchylenie się przez skarżącego od pełnego przedstawienia informacji istotnych dla rozpoznania wniosku, w tym od wyjaśnienia, czy jego żona oraz syn uzyskują jakiekolwiek dochody, uniemożliwia bezsporne ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Prawo pomocy nie może być natomiast przyznane, jeśli nie ma pewności co do tego, czy strona rzeczywiście nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. O takiej pewności nie może być zaś mowy w sytuacji, gdy strona składa lakoniczne wnioski, a jednocześnie przejawia niechęć do udzielania jakichkolwiek odpowiedzi na kierowane do niej w trybie art. 255 ustawy wezwania zmierzające do wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla ustalenia jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Warto też zauważyć, że jak wynika z akt administracyjnych dotyczących zaskarżonej przez J. Ż. decyzji wydanej w przedmiocie zezwolenia na rozbudowę drogi gminnej w miejscowości [...] - [...], J. Ż. i E. Ż. są właścicielami działki nr [...], położonej w sąsiedztwie ww. drogi, której J. Ż. nie ujawnił w złożonym wniosku. Okoliczność ta wskazuje na wybiórcze i nierzetelne przedstawianie przez skarżącego sytuacji majątkowej. Z uwagi na powyższe okoliczności odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.