VII SA/Wa 826/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o skierowaniu [...] na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Komendant Komisariatu Policji w [...] zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o skierowanie na badania lekarskie [...] określające jego predyspozycje do kierowania pojazdami z uwagi na zachodzenie uzasadnionej obawy, że ww. będąc uczestnikiem ruchu drogowego stanowi poważne zagrożenie dla innych uczestników. W piśmie tym wskazano, że w stosunku do [...] prowadzone są czynności wyjaśniające w sprawie naruszeń kodeksu wykroczeń w związku z Prawem o ruchu drogowym, że jest on osobą chorą, leczącą się psychiatrycznie od 2002 roku, ma duże problemy z pamięcią, zapamiętywaniem dat oraz zrozumieniem postępowań. Ww. decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Starosta [...] orzekł o skierowaniu [...] , posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jako podstawę materialnoprawną decyzji organ I instancji wskazał art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b) w związku z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), dalej: "u.k.p". W dniu 30 listopada 2016 r. [...] złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium przywołało treść art. 99 ust. 1 pkt lit. b), który stanowi, że Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy (...) na badanie lekarskie jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, oraz art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a), który określa, że Starosta wydaje z urzędu ww. decyzję administracyjną na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych. Organ II instancji ustalił, że w badanej sprawie Starosta [...] w ramach wykonywanych zadań uzyskał od Komendanta Komisariatu Policji w [...] informacje dotyczące stanu zdrowia [...] . Komendant wyraził obawę, iż skarżący będąc uczestnikiem ruchu drogowego stanowi poważne zagrożenie dla innych uczestników ruchu, nadmieniając, iż skarżący prowadząc działalność gospodarczą - usługi hotelowe przewozi pasażerów (gości hotelowych) użytkowanym pojazdem. W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, organ I instancji trafnie uznał, iż w sprawie niniejszej istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy - [...] , co z kolei stanowi przesłankę skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy podkreślił, iż wydanie decyzji na podstawie przepisu art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b) u.k.p. nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności (udowodnieniem przez organ) istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Wystarczy, że organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W ocenie Kolegium źródło uzyskanych przez organ I instancji informacji w sprawie niniejszej, jakim jest Komendant Komisariatu Policji w [...], jest wiarygodne. Na poparcie swojego stanowiska organ II instancji przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjne. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, skarżący podlega obowiązkowemu skierowaniu na badanie lekarskie na podstawie powołanego wyżej art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. Organ podkreślił, iż przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie przewidują możliwości odstąpienia od skierowania na badanie lekarskie w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, gdyż celem ustawy jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Pismem z dnia 3 marca 2017 r. [...] wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji a także skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący wyjaśnił, że w notatce Komendanta Policji w [...] zawarte są pomówienia. Podniósł, że nigdy nie miał kontaktu z Policją, nie był legitymowany, nie był leczony psychiatrycznie, w 2007 r. miał tylko jedną wizytę w związku ze złym samopoczuciem (depresja), po wizycie nie nastąpił proces leczenia, nie miał żadnych badań psychologicznych, Policja nie przedstawiła żadnych dowodów. Podkreślił, że nie prowadzi żadnego hotelu w [...] , zaś działania Policji są wynikiem tego, że jego rodzina wygrała przed tutejszym sądem sprawy o wymierzenie podatku gruntowego od nieruchomości przeciwko Gminie [...]. Gmina mści się na skarżącym, wywołując działania Policji przeciwko jego osobie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie mogła być uwzględniona. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny czy organ I instancji nie naruszył przepisów prawa stanowiących podstawę materialnoprawną decyzji zaś organ odwoławczy - utrzymując ją w mocy - przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Kwestię skierowania na badania lekarskie celem sprawdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami reguluje powołana wyżej ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, która w art. 75 ust. 1 pkt 5 stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p, według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.k.p. decyzja o skierowaniu na badania wydawana jest przez starostę m.in. z urzędu - na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych, w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b). Powołane wyżej przepisy nie wskazują jednak precyzyjnie jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, a celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika więc, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogorszonym stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy (por. W. Kotowski, Ustawa Prawo o ruchu drogowym, Komentarz praktyczny, Warszawa 2004, s. 959). Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem na późniejszym etapie uprawnionym w tym zakresie lekarzom. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu, w związku z pismem Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] marca 2015 r. zawierającym wniosek o skierowanie [...] na badania lekarskie z uwagi na zachodzące wątpliwości co do jego stanu zdrowia (podejrzenie choroby psychicznej u skarżącego, wskazanie na problemy z pamięcią oraz rozumieniem postępowań przez skarżącego). Podkreślić należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W rozpoznawanej sprawie skierowanie na badanie ma dać odpowiedź na pytanie czy z uwagi na podejrzewane u skarżącego problemy psychiczne jest on w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Sąd podzielając stanowisko organów obu instancji wskazuje, że oceny przez nich dokonanej nie zmienia treść pism dołączonych przez [...] do akt sądowych na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. Podstawą skierowania na badania w przypadku skarżącego były bowiem wyłącznie uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, nie zaś podejrzenie naruszenia przez niego przepisów ruchu drogowego i popełnienia wykroczeń. Jak słusznie podniosło Kolegium (powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1051/16) organ I instancji zasadnie uznał, że zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym a jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. W konsekwencji, również zasadnie organ uznał, iż decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informację, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Ponadto, jak wskazywano wyżej, wystarczy tylko uprawdopodobnienie zaistnienia przeciwskazań. Co istotne w sprawie, sam skarżący potwierdził słuszność ustaleń organów obu instancji. I tak w uzasadnieniu swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podaje, że jest osobą chorą, od 10 lat cierpi na depresję i w tym czasie nie jest w stanie podjąć pracy zawodowej. Z tego też powodu pozostaje na utrzymaniu 82 letniej matki, żyjąc z jej niewielkiej emerytury. Nadto w piśmie procesowym z 22 czerwca 2017 r. skarżący potwierdza, że od 10 lat pozostaje bez pracy lecz nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, gdyż nie potrafi tego wykonać. Skarżący w piśmie tym podaje, że ma zadłużenie alimentacyjne, "chyba powyżej 600 tys." O szczegóły każe jednak pytać komornika sądowego dla [...] . Skarżący ma ponadto zadłużenie "z tytułu VAT, ale chyba przedawnione" i pełną wiedzę na ten temat ma izba skarbowa, banki i BIK, które skarżący w piśmie swym prosił wezwać do przedstawienia pełnego raportu, albowiem mu odmawiają. W kontekście powyższej oceny zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.